کارشناسان اقتصادی با اشاره به عدم تناسب افزایش 25 برابری قیمت قهوه با نرخ ارز و قیمتهای جهانی، ریشه این گرانی عجیب را در سودجویی و دلالی احتمالی جستجو میکنند.
بررسیهای میدانی حاکی از یک افزایش حیرتانگیز در قیمت قهوه در بازار داخلی ایران است. این پدیده که طی ماههای اخیر رخ داده، قیمت هر کیلوگرم دانه قهوه را تا 25 برابر افزایش داده است؛ رشدی که هیچ همخوانی با تحولات نرخ ارز و قیمتهای جهانی ندارد.
گزارشها نشان میدهد در حالی که قیمت جهانی هر کیلوگرم دانه قهوه روبوستا حدود 3 تا 5 دلار و قهوه عربیکا 6 تا 7.5 دلار است، در بازار خردهفروشی ایران، همین محصولات با قیمتی بسیار گزافتر، هر کیلوگرم روبوستا بین 2 میلیون و 200 هزار تا 4 میلیون و 500 هزار تومان و عربیکا بین 4 تا 8 میلیون و 500 هزار تومان عرضه میشود. این اختلاف فاحش، حتی با در نظر گرفتن نرخ ارز 165 هزار تومانی، معنایی جز سودجویی یا فعالیت دلالی در بازار ندارد.
نکته تأملبرانگیزتر آنکه، افزایش قیمت قهوه در بازار داخلی تا سه برابر، بدون هیچ توجیه اقتصادی مشخصی اتفاق افتاده است. در حالی که نرخ ارز در این مدت رشد متناسبی نداشته و تنها تحت تأثیر تنشهای منطقهای برای مدت کوتاهی افزایش یافته بود. همچنین، قیمتهای جهانی قهوه پس از جهشهای سالهای اخیر، روندی با ثباتتر را تجربه کرده و حتی کاهش یافته است.
این شکاف فاحش بین قیمت جهانی و قیمت عرضه در بازار داخلی، پرسشهای جدی را درباره عوامل مؤثر بر این گرانی و نحوه قیمتگذاری در بازار قهوه ایران مطرح میکند. در این میان، کشف 50 تن قهوه قاچاق به ارزش 41 میلیارد تومان، خود گواه دیگری بر عمق معضل قاچاق و سوء استفاده در بازار کالاهای اساسی است.
منبع: تسنیم