شاخص جوانان غیرمحصل، غیرشاغل و غیرآموزشی (NEET) در سال 1404 به 23.5 درصد رسیده که نشاندهنده خروج گسترده نیروی جوان از چرخههای تولید و آموزش است.
شاخص NEET یا «جوانان غیرمحصل، غیرشاغل و غیرآموزشی» در سال 1404، چهرهای نگرانکننده از وضعیت نسل جوان را به نمایش میگذارد. آمارهای جدید نشان میدهد که بیش از یکچهارم جوانان 15تا 24ساله کشور، نه در حال تحصیل هستند و نه شغلی دارند و هیچ فعالیتی برای آموزش مهارتها نمیکنند.
بر اساس آخرین دادههای آماری سال 1404، شاخص NEET در کشور به 23.5 درصد رسیده است. هرچند این رقم نسبت به سال گذشته با کاهش اندک 0.8 درصدی همراه بوده، اما همچنان نشاندهنده حجم گستردهای از نیروی جوان است که از چرخه تولید و آموزش خارج شدهاند.
شکاف عمیق جنسیتی و جغرافیایی
نگاهی به جزئیات این شاخص، تضادهای شدیدی را آشکار میکند. نرخ NEET در بین زنان با 36.2 درصد، بیش از دو برابر نرخ مردان (15.2 درصد) است. این بدان معناست که زنان جوان در بازه 15تا 24سال، با چالش بسیار شدیدتری در ورود به بازار کار یا ادامه تحصیل روبرو هستند. همچنین، این وضعیت در نقاط روستایی نسبت به شهرها شدت بیشتری دارد که نشاندهنده کمبود فرصتهای آموزشی و شغلی در مناطق غیرشهری است.
ساعت کار؛ بازتابی از کیفیت اشتغال
در کنار این آمار، بررسی متوسط ساعت کار شاغلان در سال 1404، ابعاد دیگری از وضعیت بازار کار را نشان میدهد. متوسط ساعت کار سالانه 45.3 ساعت بوده که نسبت به سال قبل 0.3 ساعت کاهش یافته است. تفاوت فاحش ساعت کار مردان (47.1 ساعت) و زنان (35.4 ساعت) نشان میدهد که حتی در میان شاغلان، زنان با ساعات کاری کمتر یا اشتغالهای پارهوقت مواجهاند که این امر با نرخ بالای NEET در زنان همسو است.
وضعیت NEET تنها یک عدد آماری نیست، بلکه نشاندهنده «ناامیدی» یا «توقف رشد» در یک بخش حساس از جمعیت است. وقتی جوانی نه درس بخواند، نه کار کند و نه حتی در حال یادگیری مهارت باشد، در واقع در وضعیت «تعلیق» قرار گرفته است. این وضعیت اگر با سیاستهای حمایتی و ایجاد مهارتهای کاربردی درمان نشود، میتواند منجر به کاهش بهرهوری ملی و افزایش آسیبهای اجتماعی شود.
