کارشناس اقتصادی تأکید کرد: تنگه هرمز باید به یک اهرم تعیینکننده در نظم اقتصادی منطقه تبدیل شود تا ایران از انزوای تحریمها خارج و به بازیگری کلیدی در اقتصاد جهانی بدل گردد.
حسن حسنخانی، کارشناس اقتصادی، با طرح نگاهی راهبردی به اهمیت تنگه هرمز، آن را عاملی کلیدی برای ایجاد تحولات بنیادین در مناسبات اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه و جهان قلمداد کرد. وی با اشاره به نقش کانال سوئز در معادلات بینالمللی، ظرفیت تنگه هرمز را برای تثبیت جایگاه ایران به عنوان یکی از مراکز ثقل اقتصاد جهانی، فرصتی بیبدیل خواند.
این کارشناس اقتصادی در تشریح راهبرد بهرهبرداری از تنگه هرمز، اظهار داشت: هدف اصلی تحریمها، انزوای ایران از اقتصاد جهانی بوده است، اما تنگه هرمز میتواند این معادله را بر هم زند و ایران را در کانون تعاملات اقتصادی قرار دهد. این ظرفیت فراتر از صرف دریافت عوارض عبور کشتیهاست و باید در راستای شکلدهی به نظم نوین منطقهای به کار گرفته شود.
حسنخانی به مسائل امنیتی منطقه نیز پرداخت و بر پیگیری جدی راهبرد نظامیزدایی از خلیج فارس تأکید کرد. وی معتقد است با توجه به تنشهای موجود، عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز باید مورد بازنگری قرار گیرد تا این آبراه بیش از پیش در خدمت امنیت و توسعه اقتصادی منطقه باشد.
وی همچنین به حساسیت موضوع کالاهای دارای کاربرد دوگانه اشاره کرد و بیان داشت: با توجه به محدودیتهای غربیها در تأمین اقلام غیرنظامی و بشردوستانه برای ایران، ضرورت دارد سازوکارهای دقیقی برای کنترل عبور کالاهای دارای کاربرد دوگانه از تنگه هرمز تعریف شود.
این کارشناس با تأکید بر اینکه ظرفیت تنگه هرمز نباید به درآمدهای ناشی از عوارض محدود شود، به نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب در این زمینه اشاره کرد. وی افزود: در این صورت، ایران از موقعیت کشوری تحت تحریم خارج شده و به بازیگری اثرگذار در تنظیم قواعد تجارت و مبادلات منطقهای تبدیل خواهد شد.
حسنخانی فرصتهای همکاری اقتصادی با کشورهای منطقه را نیز مورد توجه قرار داد و گفت: افزایش قیمت نفت، همراه با محدودیتهای تردد در تنگه هرمز، ظرفیتهای جدیدی برای تعاملات اقتصادی ایران با کشورهای همسایه ایجاد میکند. به عنوان مثال، استفاده از سازوکارهای تهاتری با عراق برای خرید نفت و ارائه خدمات فنی و مهندسی، کالا یا انرژی به بغداد، میتواند راهکاری مؤثر باشد.
وی ادامه داد: در شرایطی که دریافت مطالبات ایران از صادرات گاز به عراق با موانعی روبروست، الگوهای تهاتری پاسخی عملی برای توسعه روابط اقتصادی دو کشور است. علاوه بر این، افزایش نقش ایران در مدیریت و تجارت انرژی منطقه، قدرت چانهزنی کشور در اوپک را نیز تقویت خواهد کرد.
در پایان، حسنخانی دوباره بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز تأکید کرد و گفت: این تنگه صرفاً یک گذرگاه برای اخذ عوارض نیست، بلکه ظرفیتی حیاتی برای تغییر نظم اقتصادی منطقه و تبدیل ایران به یکی از کانونهای اصلی تصمیمسازی و اثرگذاری در اقتصاد منطقهای و بینالمللی است.
