شرکت مدیریت منابع آب ایران فاز اجرایی «طرح مطالعه جامع پیشگیری و پایش سیلاب کشور» را با هدف کاهش چشمگیر خسارات ناشی از این بلای طبیعی و افزایش تابآوری جوامع آغاز کرد.
سیلاب، یکی از پرتلفاتترین و مخربترین بلایای طبیعی در ایران، خسارات جانی و مالی هنگفتی را به زیرساختها، بخش کشاورزی و مناطق مسکونی وارد کرده است. در پی سیلابهای ویرانگر سال 1398، گزارشها حاکی از وارد آمدن خسارتی بالغ بر 35 هزار میلیارد تومان و جان باختن قریب به 80 نفر بود.
با توجه به تکلیف قانونی مندرج در قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت، شرکت مدیریت منابع آب ایران، طرح مطالعه جامع پیشگیری و پایش (کنترل) سیلاب کشور را با هدف کاهش چشمگیر خسارات و ارتقای تابآوری جوامع در معرض خطر، به مرحله اجرا درآورد.
احمد قندهاری، نماینده مجری این طرح، با تأکید بر ضرورت بازنگری اساسی در رویکردهای سنتی مدیریت سیلاب، گفت: «سیلاب، تهدیدی جدی برای جوامع انسانی، اقتصاد ملی و محیط زیست است و رویکردهای سنتی مدیریتی، پاسخگوی چالشهای کنونی نیست.»
وی افزود: این طرح بر اساس اصول مدیریت جامع سیلاب (IFM) طراحی شده است که در آن، به جای تمرکز صرف بر کنترل فیزیکی سیلاب، به کاهش ریسک، افزایش تابآوری جوامع و تلفیق اقدامات سازهای، غیرسازهای و مبتنی بر طبیعت توجه میشود. این رویکرد نوین، حاصل تجارب جهانی و انطباق آن با شرایط خاص ایران است.
طرح جامع پیشگیری و پایش سیلاب، در سطح حوضههای آبریز کشور و با اولویت حوضههای پرخطر اجرا میشود و افق آن، دستیابی به حوضههای آبریز تابآور و سازگار با سیلاب است. انتظار میرود با اجرای این طرح، خسارات ناشی از سیلاب به طور چشمگیری کاهش یابد و جوامع انسانی و زیرساختهای حیاتی در برابر این پدیده مقاومتر شوند.
تاکنون گامهای مهمی در زمینه تدوین چارچوب فنی، راهاندازی بانک اطلاعاتی و آغاز هماهنگیهای بینسازمانی برداشته شده است و فرآیندهای مناقصه برای اجرای مطالعات تفصیلی در حوضههای اولویتدار در حال پیگیری است.
قندهاری با تأکید بر اهمیت همافزایی دستگاهها، اظهار داشت: «اجرای موفق این طرح، مستلزم هماهنگی و تعامل گسترده با نهادهای مرتبط است.»
انتظار میرود با نهاییسازی و اجرای این طرح جامع، گامی اساسی در جهت گذار از مدیریت سنتی و واکنشی به سمت مدیریت پیشگیرانه، یکپارچه و مبتنی بر ریسک برداشته شود، که این امر زمینه ساز ارتقای تابآوری جوامع محلی و توسعه پایدار در مناطق در معرض خطر خواهد بود.
منبع: تسنیم