بنزین در ایستگاه بحران؛ نیاز فوری به متولی واحد و رویکرد ملی

شکاف عمیق بین تولید و مصرف بنزین، تهدیدی جدی برای پایداری سوخت‌رسانی است و نگاه جزیره‌ای به این موضوع، کشور را در معرض فاجعه قرار می‌دهد.

در حالی که صنعت نفت و پالایش کشور با تلاش شبانه‌روزی کارکنان و مدیران خود، موفق به تأمین پایدار بنزین در شرایط دشوار تحمیلی طی سال‌های 1404 و 1405 شده و حتی شاهد ثبت رکوردهای جدید در مصرف بوده‌ایم، اما “بنزین” در وضعیت بیمارگونه‌ای قرار دارد و نیازمند رسیدگی فوری است تا این پایداری در آینده به چالش کشیده نشود.

شکاف بزرگ در تأمین و تقاضای بنزین، با رسیدن متوسط مصرف روزانه به 135 میلیون لیتر و تولید پالایشگاهی بین 100 تا 110 میلیون لیتر، روزبه‌روز در حال عمیق‌تر شدن است. محدودیت‌های ناشی از جنگ‌های منطقه‌ای و جهانی، واردات بنزین برای جبران این شکاف را نیز دشوار کرده است.

در چنین شرایطی، خطرناک‌ترین عامل، نگاه جزیره‌ای و فقدان یک متولی واحد برای مدیریت موضوع بنزین است. با وجود اینکه طرح‌هایی برای اصلاح روند فعلی، از جمله افزایش تدریجی نرخ سوم بنزین و اصلاح سهمیه نرخ دوم، مطرح بوده است، سازمان‌های مختلف طرح‌های خود را بدون در نظر گرفتن ضرورت یک رویکرد ملی و واحد کلید زده‌اند.

وزارت اقتصاد مسئولیت انتقال سهمیه کارت سوخت به کارت بانکی را بر عهده گرفته و اخبار حاکی از پیگیری طرح بازتوزیع بنزین به هر کد ملی توسط سازمان بهینه‌سازی و راهبرد انرژی است. این در حالی است که طرح کاهش سهمیه بنزین 3000 تومانی از 70 لیتر به 50 لیتر در کارت‌های سوخت شخصی از ابتدای ماه جاری اجرایی شده است.

نکته حائز اهمیت، بروز مشکلات جدی امنیتی سایبری در سامانه‌های هوشمند سوخت برای اجرای طرح‌های انتقال سهمیه به کارت بانکی و بازتوزیع بنزین به هر فرد است که اجرای آن‌ها را در مقطع کنونی غیرممکن می‌سازد. از این رو، کارشناسان معتقدند بهترین راهکار، بازگشت به طرح اصلاح تدریجی نرخ سوم بنزین است؛ طرحی که در آن نرخ‌های اول و دوم بنزین بدون تغییر باقی مانده و تنها نرخ سوم (کارت آزاد جایگاه‌ها) به صورت فصلی تعدیل خواهد شد.

منبع: تسنیم