افزایش 1650 ایستگاه فعال شبکه ملی شتاب‌نگاری زلزله؛ گامی بلند در راستای پایش هوشمند لرزه‌ای کشور

رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی از افزایش تعداد ایستگاه‌های فعال شبکه ملی شتاب‌نگاری زلزله به 1650 ایستگاه خبر داد و تاکید کرد که این اقدام در راستای پایش هوشمند، پایدار و قابل اتکا لرزه‌ای و ارتقای ظرفیت کشور در مواجهه با رخدادهای لرزه‌ای آینده صورت می‌گیرد.

غزال راهب، رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، از ارتقای چشمگیر شبکه ملی شتاب‌نگاری زلزله و رسیدن تعداد ایستگاه‌های فعال آن به 1650 ایستگاه خبر داد. وی با بیان اینکه از ابتدای سال 1405 تاکنون 20 ایستگاه جدید در مناطق با خطر لرزه‌ای بیشتر، شهرهای مهم و نقاط نیازمند پوشش، راه‌اندازی شده است، بر اهمیت این توسعه در راستای دستیابی به داده‌های باکیفیت از زمین‌لرزه‌های کشور تاکید کرد.

راهب هدف اصلی از توسعه این شبکه را ارتقای توان ثبت دقیق جنبش شدید زمین و دستیابی به داده‌های قابل اتکا عنوان کرد و افزود: اطلاعات حاصل از این شبکه در ارزیابی سریع آثار زلزله، مدیریت بحران و بررسی ویژگی‌های جنبش شدید زمین نقش حیاتی دارد. همچنین، این داده‌ها برای تهیه و به‌روزرسانی نقشه‌های شتاب مبنای طراحی و بازنگری ضوابط آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد 2800 ایران) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی برای نصب 30 ایستگاه شتاب‌نگاری دیگر تا پایان سال 1405 در مناطق لرزه‌خیز، شهرهای پرجمعیت و نقاط دارای اهمیت زیرساختی، از تداوم فعالیت‌های فنی شبکه حتی در دوره جنگ 40 روزه و پس از آن خبر داد. در این مدت، علاوه بر ارتقای ایستگاه‌های موجود، 45 دستگاه شتاب‌نگار سطحی و 11 آرایه شتاب‌نگاری درون‌چاهی خریداری شده است که بر اساس اولویت‌های فنی و لرزه‌ای نصب و راه‌اندازی خواهند شد.

رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با تشریح اینکه استفاده هم‌زمان از شتاب‌نگارهای سطحی و آرایه‌های درون‌چاهی، امکان بررسی دقیق‌تر حرکت زمین از عمق تا سطح را فراهم می‌کند، خاطرنشان کرد: داده‌های این تجهیزات در مطالعات پاسخ ساختگاهی، مهندسی زلزله، ارزیابی اثر شرایط محلی زمین و شناخت رفتار لرزه‌ای مناطق مختلف کشور کاربرد دارد.

راهب تاکید کرد که راهبرد شبکه ملی شتاب‌نگاری تنها به افزایش تعداد ایستگاه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه ارتقای کیفیت، پایداری و قابلیت اطمینان شبکه، توسعه سامانه‌های پایش برخط، بهبود زیرساخت‌های ارتباطی و تامین برق پایدار ایستگاه‌ها نیز در دستور کار قرار دارد. وی توضیح داد که برای تامین برق ایستگاه‌ها، متناسب با شرایط اقلیمی، از شبکه شهری، سامانه‌های خورشیدی، باتری یا ترکیبی از این منابع استفاده می‌شود. سامانه‌های پایش هوشمند نیز امکان بررسی لحظه‌ای وضعیت ایستگاه‌ها را فراهم کرده و با شناسایی اختلالات، از توقف فعالیت و از دست رفتن داده‌ها جلوگیری می‌کنند.

در پایان، راهب از پیگیری توسعه شبکه‌های موقت شتاب‌نگاری پس از زمین‌لرزه‌های بزرگ خبر داد و اظهار امیدواری کرد که اجرای برنامه‌های سال 1405 و نصب تجهیزات جدید، شبکه ملی شتاب‌نگاری زلزله را به سمت شبکه‌ای گسترده، هوشمند، برخط، پایدار و قابل اتکا هدایت کند و ظرفیت کشور برای ارزیابی سریع زمین‌لرزه‌ها و آمادگی در برابر رخدادهای لرزه‌ای آینده را افزایش دهد.