تنگه هرمز همچنان بهعنوان قدرتمندترین اهرم ایران در برابر زیادهخواهیهای آمریکا، امنیت منطقه را تضمین میکند.
در حالی که آتشبس شکنندهای میان آمریکا و ایران برقرار است و تنگه هرمز همچنان بسته باقی مانده، یک تحلیل تاریخی در یک روزنامه بریتانیایی نشان میدهد که چرا آمریکا عملاً توان بازگشایی این تنگه به زور را ندارد و چرا ایران در این نبرد دست بالا را دارد.
1. معمایی که مشاوران ترامپ میدانند
پاسخ به این پرسش که چرا آمریکا هیچ اقدامی برای بازگشایی تنگه هرمز انجام نداده، ساده است: پاکسازی یک میدان مین در شرایطی که ساحل در دست دشمن است، بدون پذیرش تلفات سنگین تقریباً غیرممکن است. این چیزی است که ایالات متحده حاضر به پرداخت هزینهاش نیست.
بمباران هوایی یک دشمن کم تجهیز یک چیز است، اما درگیر شدن در نبردی واقعی در سطح آب با حریفی که سالهاست برای همین شکل از جنگ نامتقارن برنامهریزی کرده، چیز دیگری است.
2. درس تاریخی از داردانل؛ مارس ۱۳۱۹
بهمنظور اثبات این ادعا، این تحلیل به یکی از فاجعهبارترین عملیاتهای نظامی قرن بیستم اشاره میکند. در مارس ۱۹۱۵، بریتانیا و فرانسه تصمیم گرفتند تنگه داردانل — گذرگاه حیاتی میان دریای مدیترانه و دریای سیاه — را که ترکیه بسته بود، به زور بگشایند.
نیروی مهاجم چیزی کم نداشت: چهارده ناو جنگی بزرگ، شامل غولهایی چون کوئین الیزابت و اینفلکسیبل، به همراه ناوهای اسکورت و نیروی بزرگی از کشتیهای مین روب. طرح هم روی کاغذ محکم بود؛ ناوهای بزرگ از فاصله امن سواحل را گلولهباران میکردند، بعد مین روبها منطقه را پاکسازی میکردند و ناوها پیش میرفتند.
3. چهار ساعت، سه ناو غرقشده
عملیات روز ۱۸ مارس ۱۹۱۵ آغاز شد. در ابتدا همه چیز خوب پیش رفت. اما از ساعت دو بعدازظهر همه چیز فروپاشید. ناو فرانسوی بووه به مین خورد و در چند دقیقه غرق شد؛ از ۷۱۸ خدمه تنها ۷۵ نفر جان سالم به در بردند. کمتر از یک ساعت بعد، اچاماس ایریزیستیبل به مین برخورد کرد. سپس اچاماس اینفلکسیبل با سوراخی نه متر در هشت متر زیر خط آب از میدان خارج شد. و در آخرین لحظات، اچاماس اوشن نیز به مین خورد و غرق شد.
در کمتر از هفت ساعت، سه ناو جنگی بزرگ غرق و یکی از کار افتاده بود. ناوادمیرال دی روبک ساعت پنج و پنجاه دقیقه بعدازظهر فرمان عقبنشینی کلی صادر کرد. این شکست پایان تلاش برای بازگشایی داردانل از طریق دریا بود و هرگز تکرار نشد.
4. موازی خوانی با تنگه هرمز
ایران سالهاست برای دقیقاً همین سناریو آماده شده است؛ میدانهای مین، موشکهای ساحلی، قایقهای تندرو سپاه و جنگ نامتقارن، ترکیبی است که بزرگترین نیروی دریایی جهان را هم به تردید وا میدارد.
در ۱۹۱۵، یک حریف نسبتاً ضعیف — ترکیه — با استفاده از همین تاکتیکها، نیروی مشترک دو بزرگترین نیروی دریایی جهان یعنی بریتانیا و فرانسه را شکست داد. امروز ایران با تجربهای بسیار عمیقتر و تسلیحاتی بسیار پیشرفتهتر، همان نقش را ایفا میکند.
5. نتیجهگیری
تنگه هرمز نه با بمبافکنهای B-۲ گشوده میشود و نه با تهدید. این دژ طبیعی که ایران آن را با دقت به سلاح تبدیل کرده، همچنان محکمترین اهرم فشار تهران در برابر واشنگتن باقی میماند.
