فروپاشی هیمنه آمریکا در خلیج فارس؛ زوال نظم نوین جهانی

الجزیره در گزارشی تکان‌دهنده، پیامدهای راهبردی تقابل با ایران را برای آمریکا و کشورهای منطقه مورد بررسی قرار داده و از تغییرات عمیق در نظم امنیتی و اقتصادی خلیج فارس خبر می‌دهد.

به گزارش «۶۰ ثانیه»، خالد الجابر در یادداشتی برای الجزیره می‌نویسد که تداوم تنش‌ها و تهدیدات علیه ایران، می‌تواند نظم امنیتی و اقتصادی خلیج فارس را دستخوش تغییرات بنیادین کرده و کشورهای منطقه را به بازنگری در سیاست‌های خود وادار سازد.

بر اساس این گزارش:

1. **تضعیف چتر امنیتی آمریکا:** حملات مقتدرانه ایران به پایگاه‌ها، بنادر و زیرساخت‌های کشورهای عربی، نشان داد که تکیه بر تضمین‌های امنیتی آمریکا با چالش‌های جدی مواجه شده است. ثبات منطقه که سال‌ها بر این تصور استوار بود که آمریکا ضامن امنیت است، اکنون به چالش کشیده شده است. این حملات ثابت کرد که حضور آمریکا نه تنها بازدارنده نیست، بلکه این کشورها را به هدف اول انتقام‌جویی تبدیل کرده است.

2. **بی‌اعتباری مدل بازدارندگی واشنگتن:** استقرار پایگاه‌های عظیم آمریکا نتوانست مانع از اصابت موشک‌ها و پهپادهای ایران به مراکز تجاری منطقه شود. متحدان آمریکا، با وجود حضور ناوگان پنجم، شاهد ویرانی زیرساخت‌های خود هستند و به این نتیجه رسیده‌اند که تکیه بر حامی‌ای که خود عامل اصلی تنش است، یک ریسک بزرگ است.

3. **قمار ترامپ با آینده اعراب:** ناتوانی آمریکا در مهار بحران و کشاندن منطقه به یک جنگ تمام‌عیار، ثابت کرد که واشنگتن بیش از امنیت منطقه، به دنبال اهداف خود است. این موضوع باعث شده است تا اعراب بفهمند که واشنگتن آگاهانه ثبات و پروژه‌های اقتصادی کلان آن‌ها را فدای یک نبرد بی‌سرانجام کرده است.

4. **پایان عصر تک‌قطبی و چرخش به سمت شرق:** شکاف اعتماد به آمریکا، اعراب را به سمت «همسویی مشروط» سوق داده است. کشورهای منطقه دیگر به ناوهای آمریکایی تکیه نمی‌کنند و برای بقای خود، به دنبال میانجی‌گری قدرت‌هایی مثل چین و حفظ کانال‌های مستقل با تهران هستند تا وابستگی خود را به این حامی غیرقابل‌پیش‌بینی قطع کنند.

5. **دوگانگی خطرناک میان امنیت منطقه و نقشه‌های واشنگتن:** فشار آمریکا برای انتخاب طرف جنگ، کشورهای عربی را در موقعیتی دشوار قرار داده است. آن‌ها می‌دانند که انتخاب طرف آمریکا به معنای نابودی مدل توسعه خودشان است. این تضاد، شکاف میان اهداف اعراب و نقشه‌های آمریکا را عمیق‌تر کرده است.

6. **جمع‌بندی:** دوران اتکای کورکورانه به واشنگتن به پایان رسیده است. کشورهای منطقه دریافته‌اند که در نبرد قدرت‌های بزرگ، آن‌ها تنها «زمین بازی» هستند. از این پس، پایتخت‌های عربی به جای اعتماد به وعده‌های آمریکا، به تقویت پدافند مستقل و اتحادهای دیپلماتیک چندجانبه روی خواهند آورد.