آشفتگی‌ در بازارهای جهانی؛ جنگ با ایران، اقتصاد جهان را فلج کرد

فارن پالیسی با انتشار گزارشی، پیامدهای اقتصادی جنگ احتمالی با ایران را مورد بررسی قرار داده و از بحران جهانی در بازار گازوئیل به‌عنوان یکی از مهم‌ترین این پیامدها یاد کرده است.

فارن‌ پالیسی در گزارشی به بررسی پیامدهای اقتصادی ناشی از تقابل احتمالی با ایران پرداخته و تأکید کرده که اصلی‌ترین پیامد این درگیری، بحران جهانی در بازار گازوئیل (دیزل) خواهد بود؛ بحرانی که مستقیماً زنجیره تأمین جهانی و معیشت مردم را هدف قرار داده است.

در این گزارش آمده است:

۱. افزایش بی‌سابقه قیمت دیزل: قیمت گازوئیل در آمریکا نسبت به سال گذشته حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است. دلیل اصلی این امر، اختلال در تولید نفت، پالایشگاه‌ها و مسیرهای انتقال انرژی در منطقه خلیج فارس عنوان شده است.

۲. دیزل؛ سوخت پنهان اقتصاد جهانی: تقریباً تمام اقتصاد جهانی—از کامیون‌ها و کشاورزی گرفته تا حمل‌ونقل کالا و مواد غذایی—به دیزل وابسته است و افزایش قیمت آن یعنی افزایش هزینه تقریباً همه کالاها.

۳. فشار مستقیم بر حمل‌ونقل و مصرف‌کنندگان: شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل مانند UPS و FedEx با هزینه‌های سنگینی مواجه شده‌اند، اما فشار اصلی بر رانندگان مستقل و در نهایت مصرف‌کنندگان وارد می‌شود؛ زیرا هزینه سوخت مستقیماً به قیمت کالاها منتقل می‌شود.

۴. ضربه به بخش کشاورزی و امنیت غذایی: افزایش همزمان قیمت دیزل و کود شیمیایی، کشاورزان را تحت فشار شدید قرار داده است. طبق نظرسنجی‌ها، بسیاری از کشاورزان آمریکایی دیگر توان خرید کود کافی را ندارند؛ موضوعی که می‌تواند تولید غذا را کاهش دهد.

۵. نقش کلیدی تنگه هرمز در بحران: بسته شدن یا ناامن شدن تنگه هرمز نه تنها صادرات نفت خام را مختل می‌کند، بلکه دسترسی به نفت سنگین خاورمیانه—که برای تولید دیزل و سوخت هواپیما حیاتی است—را نیز کاهش می‌دهد.

۶. واکنش دولت‌ها برای مهار نارضایتی: کشورهایی مانند چین و هند برای جلوگیری از شوک اجتماعی، قیمت داخلی سوخت را کنترل کرده‌اند. در اروپا نیز اعتراضات کشاورزان و رانندگان به افزایش قیمت سوخت آغاز شده است.

۷. هشدار درباره رکود جهانی: سازمان ملل هشدار داده که حتی اگر عبور و مرور در تنگه هرمز فوراً عادی شود، بازگشت زنجیره‌های تأمین به حالت طبیعی ماه‌ها زمان خواهد برد و خطر رکود جهانی همچنان پابرجاست.

۸. جمع‌بندی: تحلیل فارن پالیسی نشان می‌دهد اثر اصلی جنگ با ایران فقط در میدان نبرد نیست، بلکه در فلج کردن موتور لجستیکی اقتصاد جهانی نمایان شده است. بحران دیزل نشان می‌دهد که جنگ با ایران، بیش از هر چیز، می‌تواند به افزایش تورم جهانی، فشار بر معیشت مردم و تشدید خطر رکود اقتصادی منجر شود.