هرمز؛ آبراهی که ایران قواعد بازی را عوض میکند
تحلیل سیانان نشان میدهد توافقی که در خصوص تنگه هرمز در حال شکلگیری است، با اهداف اولیه آمریکا فاصله زیادی دارد و ایران به دنبال تثبیت جایگاه خود در مدیریت این آبراه است.
تحلیل سیانان نشان میدهد توافقی که در خصوص تنگه هرمز در حال شکلگیری است، با اهداف اولیه آمریکا فاصله زیادی دارد و ایران به دنبال تثبیت جایگاه خود در مدیریت این آبراه است.
خبرگزاری تسنیم: تحولات اخیر در منطقه نشان میدهد تنگه هرمز، شریان حیاتی جهان، در آستانه شکلگیری توافقی جدید است؛ اما این توافق آنگونه که کاخ سفید تصور میکرد، پیش نخواهد رفت. شبکه سیانان در تحلیلی مفصل اذعان کرده است که چارچوب این توافق نوظهور، با اهداف اولیه آمریکا فاصله قابل توجهی دارد و ایران در حال تبدیل دستاوردهای راهبردی خود به امتیازی دائمی است.
این گزارش، چند محور کلیدی را در خصوص رویکرد ایران در مذاکرات مربوط به تنگه هرمز برجسته میکند:
**۱. تثبیت دستاوردها؛ از امتیاز سیاسی تا حقوقی دائمی**
هدف تهران دیگر صرفاً بازگشایی تنگه هرمز نیست، بلکه ایران به دنبال تثبیت پایدار نقش و جایگاه خود در مدیریت این آبراه استراتژیک است. این تغییر میتواند موازنه قدرت در خلیج فارس را به نفع جمهوری اسلامی ایران دگرگون کند.
**۲. هرمز؛ فراتر از بازگشت به شرایط پیش از جنگ**
مقامهای ایرانی تأکید دارند که هیچ توافقی بر پایه بازگشت به شرایط قبل از جنگ نخواهد بود. تهران خواهان تغییر نظام حقوقی و شیوه اداره تنگه هرمز است و ایران باید در ساختار جدید نقش مسلط یا تعیینکنندهای ایفا کند.
**۳. کنترل هرمز؛ خط قرمز جدید ایران در کنار حق غنیسازی**
همانگونه که حق غنیسازی اورانیوم خط قرمز جمهوری اسلامی محسوب میشود، اکنون حق اعمال نفوذ و نظارت بر تنگه هرمز نیز به یکی از این خطوط قرمز تبدیل شده و ایران حاضر به عقبنشینی از این دستاورد نیست.
**۴. واشنگتن؛ روبروی توافقی ناخواسته**
آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با هرگونه توافقی که به ایران اختیار یا نفوذ رسمی بر این آبراه بینالمللی را بدهد، مخالف هستند.
**۵. تحلیلگران؛ قدرت نرم ایران، واشنگتن را به پذیرش واداشت**
پژوهشگران امنیتی، از جمله دنی سیترینوویچ، پژوهشگر اسرائیلی، معتقدند بازگرداندن هرمز به وضعیت قبل از جنگ تنها با تغییر حکومت ایران یا یک جنگ طولانی و پرهزینه ممکن بود؛ گزینههایی که واشنگتن حاضر به پذیرش هزینههای آن نبود. این وضعیت، آمریکا را ناچار به پذیرش گزینهای کرده که تمایلی به آن نداشت.
**۶. جمعبندی؛ قواعد جدید اداره آبراه استراتژیک**
مذاکرات هرمز دیگر صرفاً بر سر بازگشایی مسیر کشتیرانی نیست، بلکه بر سر تعیین قواعد جدید اداره این آبراه راهبردی جریان دارد. در صورتی که توافق نهایی بر مبنای خواستههای کنونی ایران شکل بگیرد، تهران خواهد توانست بخشی از دستاوردهای راهبردی خود را به یک موقعیت سیاسی و حقوقی ماندگار تبدیل کند؛ نتیجهای که با اهداف اولیه آمریکا فاصله قابل توجهی دارد.
