اروپا در چنبره پناهجویان افغان؛ سنگین شدن کفه درخواست‌ها به نام افغان‌ها

گزارش جدید آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا نشان می‌دهد سهم افغان‌ها از درخواست‌های پناهندگی در اروپا رو به افزایش است، امری که زنگ خطر را برای سیاست‌های مهاجرتی این قاره به صدا درآورده است.

در حالی که مجموع درخواست‌های پناهندگی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا، نروژ و سوئیس در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۱۷ درصدی مواجه شده، اما سهم شهروندان افغانستان در این میان به شکلی نگران‌کننده افزایش یافته است. این گزارش که توسط آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا منتشر شده، حاکی از آن است که طی این دوره، حدود ۳۹ هزار درخواست پناهندگی از سوی اتباع افغان به ثبت رسیده است.

براساس این آمار که شامل ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا، نروژ و سوئیس می‌شود، نزدیک به ۵۱ درصد از این درخواست‌ها، معادل حدود ۲۰ هزار مورد، در کشور آلمان ثبت شده است. با وجود کاهش کلی در تعداد درخواست‌های پناهندگی، کاهش تنها هفت درصدی درخواست‌های افغان‌ها سبب شده تا سهم آنان از مجموع درخواست‌های پناهندگی در اروپا افزایش یابد.

در مجموع، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳۳۲ هزار درخواست پناهندگی در کشورهای اروپایی یاد شده ثبت شده است. در این میان، فرانسه با حدود ۶۹ هزار درخواست، ایتالیا با ۶۶ هزار و اسپانیا با ۵۵ هزار درخواست، در صدر جدول بیشترین تعداد پذیرش پناهجو قرار دارند و آلمان نیز با حدود ۵۴ هزار درخواست، جایگاه چهارم را به خود اختصاص داده است.

با این حال، آلمان همچنان به عنوان مقصد اصلی پناهجویان افغان در قاره سبز شناخته می‌شود. آمارهای ۱۲ ماه منتهی به پایان ژوئن ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که شمار درخواست‌های پناهندگی افغان‌ها در آلمان بیش از دو برابر شده و از حدود ۳۰ هزار به ۶۸ هزار نفر رسیده است. طبق گزارش آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا، بخش عمده‌ای از این افزایش در آلمان، مربوط به درخواست‌های مجدد زنانی است که پیش از این در اروپا سکونت داشته‌اند. این روند پس از حکم اکتبر ۲۰۲۴ دیوان دادگستری اتحادیه اروپا که محدودیت‌های اعمال شده از سوی طالبان علیه زنان را مصداق آزار و تعقیب تشخیص داد، شتاب گرفته است.

از سوی دیگر، تعداد درخواست‌هایی که برای نخستین بار توسط شهروندان افغان ثبت شده، با کاهش ۲۱ درصدی روبرو بوده است. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که احتمال پذیرش درخواست پناهندگی افغان‌ها در اروپا بالا است؛ به طوری که میانگین پذیرش درخواست‌ها در کشورهای اروپایی ۳۱ درصد است، در حالی که این رقم برای شهروندان افغانستان به ۷۳ درصد می‌رسد.

آلمان در حدود ۳۶ هزار پرونده پناهندگی افغان‌ها تصمیم‌گیری کرده و در ۷۹ درصد موارد، وضعیت پناهندگی یا حمایت تکمیلی را به متقاضیان اعطا نموده است. در فرانسه و یونان نیز نرخ پذیرش درخواست افغان‌ها ۶۹ درصد و در سوئیس ۶۴ درصد گزارش شده است.

لازم به ذکر است که بر اساس پیمان جدید پناهندگی اتحادیه اروپا، روند رسیدگی به درخواست شهروندان کشورهایی که نرخ پذیرش درخواست‌های آنان در سراسر اروپا ۲۰ درصد یا کمتر باشد، تسریع می‌شود. با توجه به نرخ بالای پذیرش درخواست‌های پناهندگی افغان‌ها، این مقررات شامل حال شهروندان افغانستان نمی‌شود.