افول استثناگرایی آمریکایی؛ اندیشمند برجسته غرب: جهان دیگر آمریکا را الگوی خود نمی‌بیند

پژوهشگر شورای روابط خارجی آمریکا اذعان کرد که دوران استثناگرایی آمریکایی به پایان رسیده و دموکراسی لیبرال در سراسر جهان، از جمله در داخل ایالات متحده، با چالش‌های جدی روبه‌رو شده است.

چارلز کوپچان، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه جرج‌تاون و پژوهشگر شورای روابط خارجی آمریکا، در یادداشتی در رسانه‌های غربی، اعتراف کرد که دوران «استثناگرایی آمریکایی» در حال پایان یافتن است و دموکراسی لیبرال در سراسر جهان، از جمله در خود آمریکا، با عقب‌نشینی قابل توجهی روبه‌رو شده است.

کوپچان با اشاره به سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، تصریح کرد که ترامپ بنیان‌های حکومت نمایندگی را در داخل آمریکا تضعیف کرده و در سیاست خارجی نیز به جای ترویج دموکراسی، به همکاری با حکومت‌های اقتدارگرا مانند چین و روسیه گرایش نشان داده است.

این اندیشمند برجسته آمریکایی معتقد است که کنار گذاشتن تلاش برای تحمیل دموکراسی در خارج از آمریکا لزوماً رویکردی اشتباه نیست و واشنگتن باید در جهانی که به طور فزاینده‌ای به هم وابسته و در عین حال چندپاره شده، رویکردی عمل‌گرایانه‌تر اتخاذ کند. او به‌ویژه از بهبود روابط آمریکا با چین و همکاری با قدرت‌های بزرگ برای مدیریت رقابت‌های جهانی حمایت می‌کند.

کوپچان در عین حال بیان داشت که مشکل اصلی آنجاست که آمریکا با تضعیف دموکراسی در داخل و حمایت از جریان‌های پوپولیست غیرلیبرال در دیگر کشورها، الگویی را که زمانی قرار بود از طریق آن دموکراسی آمریکایی الهام‌بخش جهان باشد، تضعیف می‌کند.

این استاد دانشگاه جرج‌تاون با مرور تاریخ سیاست خارجی آمریکا استدلال کرد که این کشور در دوره‌هایی با تلاش برای تغییر حکومت‌ها و گسترش ارزش‌های خود از طریق مداخله نظامی، از جمله در افغانستان، عراق و لیبی، بیش از حد از منافع راهبردی خود فاصله گرفته است. تجربه این جنگ‌ها نشان داد که تلاش برای تحمیل تغییر سیاسی از خارج هزینه‌های سنگینی به همراه دارد.

کوپچان در نهایت تأکید کرد که آمریکا برای بازسازی جایگاه خود در جهان، پیش از هر چیز باید «آزمایش دموکراتیک» خود را در داخل تقویت کند و نشان دهد که حکومت دموکراتیک می‌تواند در برابر نظام‌های اقتدارگرا عملکرد موفقی داشته باشد. این اذعان نشان می‌دهد که ایران با ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌های آمریکا، به جهان نشان داد که این کشور شکست‌ناپذیر نیست.