قیمت لحظهایهمه قیمتها
گزارش|تیغ قاچاق چوب و زغال زیر گلوی جنگل‌های زاگرس
قاچاق چوب و زغال در چهارمحال‌وبختیاری، بلوطهای زاگرس را تهدید می‌کند و جبران این نابودی دههها زمان می‌برد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، صبح‌های پاییزی در دامنه‌های زاگرس بوی دود می‌دهد. این دود همیشه از اجاق خانه‌ها بلند نمی‌شود.
گاهی از کوره‌هایی است که دور از چشم، در دل دره‌ای خلوت روشن شده‌اند و درخت بلوطی را که سال‌ها ایستاده بود به زغال تبدیل می‌کنند. بلوط در زاگرس فقط یک درخت نیست.
سایه‌بانی است بر سر چشمه‌ها. ریشه‌اش خاک شیب‌دار را نگه می‌دارد و برگ‌هایش رطوبت هوا را می‌گیرد.
مردم این مناطق سال‌هاست از همین جنگل نان و آب و علوفه می‌گیرند. حالا همان جنگل زیر فشار کسانی است که فقط چوبش را می‌بینند.
قاچاق چوب و زغال از بیرون شبیه یک تخلف ساده است: چند درخت، یک اره‌موتوری، یک وانت. اما در عمل زنجیره‌ای است که از دل روستا شروع می‌شود و به بازار شهری می‌رسد.
تا وقتی برای زغال و هیزم مشتری هست، کسی هم پیدا می‌شود که درخت را بیندازد. بخشی از مشکل معیشت مردم منطقه است ریشه‌های مسئله را نمی‌توان فقط در قاچاقچی جست‌وجو کرد.
بخشی از آن به معیشت است. در روستاهایی که فرصت کار کم است، قطع درخت گاهی ساده‌ترین راه درآمد به نظر می‌رسد.
بخش دیگر به بازار مربوط است: زغال و چوب جنگلی هنوز خریدار دارد و این تقاضا خودش انگیزه قطع را زنده نگه می‌دارد. بی‌تردید، ضعف نظارت هم در این ماجرا نقش دارد.
جنگل‌های زاگرس در پهنه‌ای گسترده و کوهستانی قرار دارند و یگان حفاظت با همه تلاشش نمی‌تواند هر دره و هر مسیر را زیر نظر بگیرد. قاچاقچی این را می‌داند و شب و مه و راه‌های فرعی را انتخاب می‌کند.
بهای این ماجرا را فقط جنگل نمی‌پردازد. وقتی پوشش گیاهی کم شود، سیلاب تندتر از دامنه‌ها پایین می‌آید و خاک را با خود می‌برد.
چشمه‌ها ضعیف‌تر می‌شوند و ریزگرد سهم بیشتری از آسمان می‌گیرد. زاگرس سرچشمه بخش مهمی از رودهای کشور است، پس آسیب به آن به پایین‌دست هم می‌رسد، به مزرعه و شهری که شاید هیچ‌وقت درخت قطع‌شده را ندیده باشد.
پرسش اصلی این است که چرا با وجود ممنوعیت و برخورد قانونی، این چرخه متوقف نشده است. آیا مشکل در بازدارندگی است؟
در نبود جایگزین معیشتی؟ در تقاضای بازار؟
یا در همه این‌ها به‌صورت هم‌زمان؟ پاسخ ساده‌ای وجود ندارد و هر تصویر یک‌بعدی از ماجرا ناقص خواهد بود.
آنچه این گزارش دنبال می‌کند، روایت همین شبکه پیچیده است: از کسی که درخت را می‌اندازد تا کسی که زغالش را می‌خرد، و تا روستایی که میان حفظ جنگل و تأمین معاش مانده است. کشف 2.1 تن زغال و 43.8 تن چوب قاچاق صادق محمدی فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری، با اشاره به آمار کشفیات قاچاق در سال‌های اخیر اظهار داشت: در سال 1403 حدود 150 فقره پرونده مربوط به قاچاق تشکیل شد که در جریان آن 5 هزار و 175 کیلوگرم زغال، 19 هزار و 343 کیلوگرم محصولات فرعی شامل کلوس، موسیر و موارد مشابه و 23 هزار و 603 کیلوگرم چوب کشف شد.
وی افزود: در سال 1404 نیز مجموع کشفیات 103 فقره بود که شامل 8 هزار و 181 کیلوگرم زغال، 9 هزار و 835 کیلوگرم محصولات فرعی شامل موسیر و کلوس و 37 هزار و 390 کیلوگرم چوب می‌شد. جانشین یگان حفاظت منابع طبیعی استان درباره آمار 6 ماهه سال 1405 نیز گفت: در 6 ماهه امسال 67 فقره پرونده داشتیم که در این مدت 2 هزار و 120 کیلوگرم زغال، 5 هزار و 955 کیلوگرم محصولات فرعی شامل کلوس، موسیر و شیرین‌بیان و 43 هزار و 844 کیلوگرم چوب کشف شده است.
