قیمت لحظهایهمه قیمتها
معادله پیچیده آسیب‌های اجتماعی در البرز/ از 3 زندان تا حاشیه‌نشینی
معاون بهزیستی کشور از کاهش 13 درصدی خودکشی با اجرای برنامه‌های پیگیری پس از تماس و وقوع خبر داد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، البرز را نمی‌توان فقط با جمعیت رو به رشد، شهرهای متراکم و مهاجرپذیری آن شناخت؛ بخشی از واقعیت این استان در لایه‌هایی از زندگی اجتماعی جریان دارد که گاهی کمتر دیده می‌شود، اما آثار آن می‌تواند به‌طور مستقیم به زندگی خانواده‌ها و محله‌ها برسد. حاشیه‌نشینی، آسیب‌های مرتبط با خانواده‌های زندانیان، پیامدهای مهاجرت و قرار گرفتن چند مرکز مهم زندان در محدوده استان البرز، مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته را شکل داده که مواجهه با آن‌ها تنها با اقدامات مقطعی امکان‌پذیر نیست.
مسائل اجتماعی البرز بیش از آنکه موضوع یک دستگاه یا سازمان مشخص باشد، به حوزه‌ای مشترک میان نهادهای مختلف تبدیل شده است؛ حوزه‌ای که از پیشگیری و شناسایی آسیب‌ها آغاز می‌شود و تا حمایت از خانواده‌ها، مداخلات تخصصی و بازگشت افراد به مسیر عادی زندگی ادامه پیدا می‌کند. هرچه این مسائل زودتر شناسایی شوند و حمایت‌ها پیش از رسیدن آسیب به مرحله بحرانی شکل بگیرند، امکان کنترل پیامدهای آن نیز بیشتر خواهد بود.
از سوی دیگر، برخی آسیب‌های اجتماعی در البرز به دلیل هم‌زمانی چند عامل، پیچیدگی بیشتری پیدا کرده‌اند و نمی‌توان برای همه آن‌ها یک نسخه واحد در نظر گرفت. به همین دلیل، شناخت دقیق شرایط هر منطقه، توجه به گروه‌های در معرض آسیب و استفاده هماهنگ از ظرفیت دستگاه‌های مسئول، بخشی از مسیر مواجهه با این مسائل است و می‌تواند به شناسایی زودهنگام آسیب‌ها و هدفمندتر شدن اقدامات پیشگیرانه کمک کند.
البرز درگیر کدام آسیب‌های اجتماعی است؟ در نشست و دیدار معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با معاون سیاسی، امنیتی و انتظامی استانداری البرز، مهم‌ترین مسائل و آسیب‌های اجتماعی استان و راهکارهای تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول موردبررسی قرار گرفت.
در این نشست، شرایط خاص اجتماعی البرز، آثار و پیامدهای وجود سه زندان بزرگ در استان، حاشیه‌نشینی، وضعیت خانواده‌های برخی زندانیان و ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی موردبررسی قرار گرفت. همچنین به نقش بهزیستی در حمایت از خانواده‌های در معرض آسیب، ارائه خدمات تخصصی اجتماعی و تقویت مداخلات پیشگیرانه اشاره شد و طرفین بر اهمیت همکاری بین‌بخشی و استفاده از ظرفیت دستگاه‌های مختلف برای مواجهه مؤثرتر با مسائل اجتماعی تأکید کردند.
البرز شرایط اجتماعی خاصی دارد سیدحسن موسوی‌چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در این نشست البرز را دارای شرایط اجتماعی خاص و تنوع قابل‌توجهی از آسیب‌ها دانست و بر ضرورت توجه ویژه به حوزه اجتماعی این استان تأکید کرد. وی با بیان اینکه بهزیستی متولی سلامت اجتماعی در کشور است، اظهار کرد: سلامت اجتماعی ارتباط مستقیمی با سلامت روان و جسم افراد دارد و به همین دلیل، مسائل اجتماعی نمی‌تواند جدا از سایر ابعاد سلامت موردتوجه قرار گیرد.
موسوی‌چلک همکاری میان دستگاه‌های مختلف را لازمه مواجهه با مسائل اجتماعی دانست و افزود: هر اندازه مدیریت سیاسی با حوزه اجتماعی ارتباط و تعامل مؤثرتری داشته باشد، مسیر فعالیت‌های بهزیستی برای پاسخگویی به مسائل اجتماعی نیز هموارتر خواهد شد. وی با اشاره به گستردگی مأموریت‌های بهزیستی در حوزه آسیب‌های اجتماعی مطرح کرد: حمایت از کودکان خیابانی، پیشگیری از آسیب‌ها و مداخلات تخصصی در شرایط بحرانی، بخشی از وظایفی است که نیازمند استمرار برنامه‌ها و تقویت رویکردهای پیشگیرانه است.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور به تجربه اجرای برنامه‌های پیگیری پس از تماس و پس از وقوع در حوزه خودکشی اشاره کرد و ادامه داد: این رویکرد در برخی برنامه‌ها، از جمله در تهران، به کاهش 13 درصدی خودکشی منجر شده است. چالش‌های اجتماعی البرز با یک نسخه حل نمی‌شود قدرت‌الله سیف، معاون سیاسی، امنیتی و انتظامی استانداری البرز نیز در این دیدار ضمن تشریح بخشی از مسائل اجتماعی استان عنوان کرد: شرایط اجتماعی البرز به دلیل ویژگی‌های جمعیتی و وجود برخی عوامل خاص، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و توجه ویژه دستگاه‌های متولی است.
وی وجود سه زندان بزرگ در استان را یکی از مؤلفه‌های اثرگذار بر مسائل اجتماعی دانست و افزود: حضور خانواده‌های برخی زندانیان با محکومیت‌های طولانی‌مدت در مناطق حاشیه‌ای شهرها، در کنار مهاجرت و سایر عوامل اجتماعی، می‌تواند زمینه‌ساز پیچیده‌تر شدن مسائل و افزایش آسیب‌های اجتماعی شود. معاون سیاسی، امنیتی و انتظامی استانداری البرز بر ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی تأکید کرد و ادامه داد: در این مسیر، ظرفیت دستگاه‌های تخصصی از جمله بهزیستی باید بیش از گذشته مورداستفاده قرار گیرد.
سیف همچنین نقش بهزیستی را در حمایت از خانواده‌های در معرض آسیب، رسیدگی به مسائل حاشیه‌نشینی و ارائه خدمات اجتماعی مهم دانست و بر ضرورت هماهنگی و همکاری میان دستگاه‌های مرتبط برای مدیریت مسائل اجتماعی استان تأکید کرد. پیشگیری؛ حلقه مفقوده مدیریت آسیب‌های اجتماعی مسائل اجتماعی زمانی پیچیده‌تر می‌شوند که چند عامل به‌صورت هم‌زمان بر زندگی افراد اثر بگذارند؛ خانواده‌ای که با پیامدهای یک محکومیت طولانی مواجه است، محله‌ای که با حاشیه‌نشینی دست‌وپنجه نرم می‌کند یا فردی که پیش از رسیدن به مرحله بحران، امکان دریافت حمایت تخصصی را پیدا نکرده است.
در چنین شرایطی، فاصله میان یک مسئله فردی و یک آسیب اجتماعی گسترده چندان زیاد نیست و بی‌توجهی به حلقه‌های اولیه می‌تواند هزینه‌های مداخله را در مراحل بعدی افزایش دهد. البرز نیز به دلیل ترکیب ویژگی‌های جمعیتی و اجتماعی خود با مجموعه‌ای از این مسائل روبه‌روست.
این مسائل به یکدیگر متصل‌اند و نمی‌توان آن‌ها را جدا از شرایط اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی افراد بررسی کرد. از همین رو، حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر، رسیدگی به مناطق حاشیه‌ای، شناسایی افراد در معرض آسیب و دسترسی به خدمات تخصصی باید هم‌زمان دیده شوند.
در این میان، نقش دستگاه‌های اجتماعی زمانی می‌تواند اثرگذارتر باشد که اقدامات آن‌ها در کنار ظرفیت‌های اجرایی و مدیریتی سایر نهادها قرار گیرد و هر دستگاه بخشی از زنجیره پیشگیری و مداخله را بر عهده بگیرد. پیگیری پس از وقوع بحران، در کنار اقدامات پیشگیرانه، می‌تواند از تکرار برخی آسیب‌ها جلوگیری کند.
بنابراین، مسئله اصلی در البرز تنها شناسایی آسیب‌ها نیست، بلکه ایجاد سازوکاری است که بتواند پیش از عمیق شدن آسیب، فرد و خانواده را شناسایی، حمایت و همراهی کند و از تکرار و گسترش آسیب‌ها در جامعه جلوگیری شود.
