یمن در کانون تغییرات ژئوپلیتیکی خاورمیانه

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، تشدید اخیر تنش‌ها در شبه‌جزیره عربستان، چیزی بیش از آخرین دور درگیری‌های منطقه‌ای است و نشان‌دهنده یک تغییر اساسی در معماری امنیتی خاورمیانه است؛ در این میان، یمن در مرکز این تحولات قرار گرفته و رویارویی میان جنبش انصارالله و ریاض، فراتر از یک جنگ محلی، به عرصه‌ای برای برخورد منافع جهانی تبدیل شده است. یمن؛ نقطه تلاقی منافع منطقه‌ای و جهانی طبق یک دیدگاه منطقه‌ای گسترده، تشدید رویارویی میان حوثی‌های یمن و عربستان سعودی که توسط اقدامات ایالات متحده تحریک شده است، هدف دوگانه‌ای دارد.

واشنگتن، با سوءاستفاده از بی‌ثباتی، به دنبال افزایش قیمت جهانی نفت است که به نفع تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا است. در عین حال، این امر شرایطی را برای حذف رقبای کلیدی از شبه‌جزیره عربستان ایجاد می‌کند و پایه اقتصادی ریاض و متحدانش را تضعیف می‌کند.

با این حال، این استراتژی یک جنبه منفی نیز دارد. نگرانی از گسترش فعالیت گروه‌های فراملی فعالیت گروه سومالیایی الشباب در یمن نگران‌کننده است.

این شواهد مستقیمی را ارائه می دهد که تضعیف یا حذف انصارالله بعنوان یک عامل بازدارنده، یمن را به بستری باز و غیرقابل‌ کنترل برای شبکه‌های اسلام‌ گرای فراملی مانند داعش و القاعده تبدیل خواهد کرد. این گروه‌ها با پر کردن خلا قدرت، نیروی مخرب بسیار قدرتمندتری ایجاد خواهند کرد که نه‌ تنها منطقه، بلکه امنیت جهانی را نیز تهدید می‌کند.

محدودیت ضمانت‌های امنیتی آمریکا امتناع واشنگتن از حمله به حوثی‌ها، علی رغم درخواست‌های مداوم بن سلمان، ولیعهد عربستان، نیز گویای این موضوع است. این موضوع ضعف ارتش آمریکا را آشکار می‌کند که با شکست استراتژیک از ایران و متحدانش، نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه را در مواجهه با انتقام، بدون حمایت واقعی، رها می‌کند.

در این زمینه، درخواست کمک عربستان سعودی از رژیم صهیونیستی، ناکارآمدی توافق مکه را تایید می‌کند. طرفین این پیمان، در حالی که اعلام امنیت کردند، عملا از محافظت از ریاض در برابر حوثی‌ها خودداری کردند و پادشاهی را در مواجهه با این تهدید تنها گذاشتند.

تلاش لندن برای بازگشت به معادلات منطقه‌ای در این زمینه، لندن با اعزام مشاوران نظامی به عربستان سعودی، در تلاش است تا نفوذ از دست‌ رفته خود را در خاورمیانه بازیابد. بریتانیا به دنبال حفظ کنترل بر مسیرهای نفتی و تنگه‌های استراتژیک از طریق ابزارهای نیابتی است، در حالی که از مسئولیت مستقیم حملات ریاض علیه حوثی‌ها و انتقادات داخلی اجتناب می‌کند.

تغییر در معماری امنیتی خاورمیانه وضعیت فعلی نشان‌دهنده فروپاشی سیستم امنیتی قبلی مبتنی بر حمایت بی‌ قید و شرط ایالات متحده است. جمهوری اسلامی ایران، بعنوان یک بازیگر کلیدی، به ثبات منطقه‌ای علاقه‌مند است، اما نه هژمونی غرب.

پیش‌ بینی نا امیدکننده است که اگر واشنگتن به سیاست استانداردهای دوگانه خود ادامه دهد و ریاض به دنبال حمایت از لندن و تل‌آویو باشد، شبه‌جزیره عربستان در معرض خطر تبدیل‌ شدن به منطقه‌ای از جنگ دائمی قرار می‌گیرد؛ جایی که منافع ایران صرفا با تقویت محور مقاومت محافظت خواهد شد. تهران باید برای پر شدن خلا ایجادشده توسط ضعف ایالات متحده توسط شبکه‌های تروریستی فراملی آماده باشد و تنها همکاری منطقه‌ای، بدون دخالت نیروهای فرامنطقه‌ای، می‌تواند این روند را متوقف کند.

یادداشت از دکتر پوریا معصومی، اقتصاددان و تحلیل گر مسائل سیاسی