وقتی روز کودک با یاد کودکانی که شهید شدند گره خورد

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، گلزار شهدای امامزاده محمد(ع) کرج این بار میزبان کودکانی بود که برای یاد کردن از کودکانی آمده بودند که دیگر فرصت برگشتن به مدرسه، دیدن دوستانشان و ساختن رؤیاهای کودکی را پیدا نکردند؛ کودکانی که نامشان در میان شهدا ثبت شده و قصه زندگی کوتاهشان، بخشی از روایت تلخ روزهایی است که جنگ، کودکی را هم نشانه گرفته است.

نخستین یادواره شهدای کودک استان البرز، هم‌زمان با روز کودک و با حضور خانواده‌های معظم شهدا و ایثارگران، مسئولان و اقشار مختلف مردم در گلزار شهدای امامزاده محمد(ع) کرج و بر سر مزار کودکان شهید این گلزار برگزار شد؛ مراسمی که تلاش داشت یاد کودکانی را زنده نگه دارد که به‌جای دفتر و مداد و زنگ مدرسه، سهمشان از روزهای زندگی با صدای حمله و جنگ گره خورد.

در میان سنگ‌های مزار، نام‌هایی دیده می‌شد که بیش از هر چیز، کوتاهی عمر صاحبانشان را به یاد می‌آورد؛ نام کودکانی که هنوز باید در حال بازی، درس خواندن و ساختن آینده خود می‌بودند اما جنگ، فرصت کودکی را از آنان گرفت و آن‌ها را به بخشی از حافظه یک ملت تبدیل کرد. روز کودک، روزی است که معمولاً با خنده، بازی، مدرسه، رنگ و رؤیاهای کودکانه معنا پیدا می‌کند.

اما در این گلزار، روز کودک رنگ دیگری داشت. اینجا قرار بود از کودکانی یاد شود که دیگر صدای خنده‌شان در خانه‌هایشان شنیده نمی‌شود و جای خالی‌شان برای همیشه در کنار خانواده باقی مانده است.

کودک شهید، تصویری متفاوت از مفهوم شهادت را پیش چشم می‌آورد؛ کودکی که هنوز فرصت تجربه بسیاری از ساده‌ترین لحظه‌های زندگی را پیدا نکرده بود.

او قرار بود در کنار خانواده باشد، با دوستانش برای آغاز سال تحصیلی آماده شود، دفتر و کتاب‌هایش را مرتب کند و دوباره به مدرسه برگردد اما حملات اخیر رژیم صهیونیستی، این رؤیاهای ساده را ناتمام گذاشت. در این یادواره، نام و یاد همین کودکان محور همه چیز بود؛ کودکانی که زندگی‌شان کوتاه بود اما روایتشان بزرگ‌تر از سن و سالشان است.

روایت کودکانی که قربانی جنگ شدند و برخی از آنان حتی در کنار از دست دادن جان خود، پدر یا مادرشان را نیز از دست دادند؛ کودکانی که قصه‌شان فقط قصه یک شهادت نیست، بلکه روایت خانواده‌هایی است که باید با جای خالی چند عزیز کنار بیایند. گلزار شهدای امامزاده محمد(ع) در این مراسم، حال‌وهوایی متفاوت داشت.

کیک کودکانه‌ای برای یک داغ بزرگ

مزار کودکانی که تا پیش از این شاید برای بسیاری تنها نام‌هایی بر سنگ بودند، در کانون توجه قرار گرفتند تا یادآوری شود پشت هر نام، کودکی با رؤیاها، علاقه‌ها و دنیایی مخصوص به خودش زندگی کرده است. یکی از بخش‌های این یادواره، شعرخوانی افشین علا، شاعر مطرح کشور بود؛ شعرهایی که در کنار شعرخوانی شاعران البرزی، تلاش می‌کردند زبان دیگری برای روایت رنج کودکان شهید پیدا کنند.

وقتی سخن از کودک به میان می‌آید، شاید شعر بتواند بخشی از آنچه در کلمات رسمی نمی‌گنجد را روایت کند؛ از دلتنگی خانواده‌ها تا رؤیاهایی که ناتمام ماندند. گروه سرود رضوان نیز در این مراسم به اجرای برنامه پرداخت و برنامه‌های فرهنگی ویژه کودکان و نوجوانان برگزار شد؛ برنامه‌هایی که تلاش داشتند یاد شهدای کودک را با زبان و فضای نزدیک به دنیای کودکان روایت کنند.

اما یکی از متفاوت‌ترین بخش‌های این یادواره، پخت کیک به یاد کودکان شهید بود؛ کیکی که شاید در نگاه نخست، تصویری ساده و کودکانه به نظر برسد اما پشت آن، معنایی تلخ و سنگین قرار داشت. قرار بود روز کودک با کیک و شادی و دورهمی‌های کودکانه همراه باشد اما برای کودکانی که نامشان در این گلزار ثبت شده، این فرصت دیگر وجود ندارد.

کیک یادبود کودکان شهید، تلاش کوچکی بود برای نزدیک شدن به دنیای آنان؛ دنیایی که با بازی و مدرسه و جشن و خانواده معنا پیدا می‌کرد. این بار اما کیک نه برای جشن تولد یک کودک، بلکه برای یاد کودکانی آماده شد که جنگ، فرصت بزرگ شدن را از آن‌ها گرفت.

بیش از هر چیز یک حقیقت خودنمایی می‌کرد؛ کودکانی که به شهادت رسیدند، تنها قربانیان یک حادثه یا یک حمله نبودند.

هر کدام بخشی از یک خانواده بودند؛ فرزند یک مادر، فرزند یک پدر، خواهر یا برادر کودکی دیگر و عضوی از خانه‌ای که با رفتن او، بخشی از زندگی‌اش برای همیشه تغییر کرده است. برای خانواده‌هایی که کودک خود را از دست داده‌اند، هیچ تصویری نمی‌تواند جای خالی او را پر کند.

دفتر و کیف مدرسه، اسباب‌بازی‌ها، لباس‌ها و حتی گوشه‌ای از خانه می‌تواند یادآور کودکی باشد که دیگر برنمی‌گردد.

اینجا کودکی‌ها ناتمام ماندند

شهادت یک کودک، تنها پایان یک زندگی کوتاه نیست؛ آغاز سال‌ها دلتنگی برای خانواده‌ای است که باید با خاطره‌های کودکانه عزیزش زندگی کند. نخستین یادواره شهدای کودک البرز، در چنین فضایی برگزار شد؛ مراسمی که تلاش داشت از قالب یک برنامه رسمی فاصله بگیرد و با زبان کودکانه‌تری به سراغ روایت کودکانی برود که جنگ، فرصت زندگی را از آنان گرفت.

شاید مهم‌ترین پیام این یادواره، همین باشد که نام کودکان شهید در میان هیاهوی خبرها و گذر روزها گم نشود. کودکی که به شهادت رسیده، تنها یک نام در فهرست شهدا نیست؛ او کودکی است که باید زندگی می‌کرد، باید به مدرسه می‌رفت، باید بازی می‌کرد، دوست پیدا می‌کرد، بزرگ می‌شد و روزی آینده خودش را می‌ساخت.

اما حالا بخشی از آن آینده، در قاب یک خاطره باقی مانده است؛ خاطره‌ای که خانواده‌ها با خود حمل می‌کنند و جامعه باید آن را روایت کند. نام این کودکان بر سنگ‌ها حک شده است؛ کودکانی که عمرشان به اندازه یک دفتر مدرسه هم فرصت ورق خوردن پیدا نکرد، اما یادشان قرار است در حافظه کسانی بماند که هنوز باور دارند کودکی باید با خنده و رؤیا معنا شود، نه با جنگ و داغ.

روز کودک در این گلزار، بهانه‌ای شد تا دوباره به این نام‌ها نگاه شود؛ به کودکانی که دیگر در میان همکلاسی‌هایشان نیستند، اما قصه زندگی کوتاهشان همچنان ادامه دارد. شاید کیکی که به یاد آنان پخته شد، کوچک باشد، شاید چند قطعه شعر و یک سرود نتواند سنگینی داغ خانواده‌ها را کم کند، اما همین نشانه‌ها می‌تواند یاد کودکان شهید را از میان سنگ‌ها به میان مردم بیاورد.

اینجا، در گلزار شهدای امامزاده محمد(ع)، روز کودک با یاد کودکانی گره خورد که فرصت کودکی کردن از آنان گرفته شد؛ کودکانی که دیگر بزرگ نمی‌شوند اما نامشان می‌تواند نسل‌های بعد را با قصه مظلومیتشان آشنا کنند؛ نام‌هایی کوچک بر سنگ‌هایی بزرگ که پشت هر کدام، دنیایی از رؤیاهای ناتمام و خاطرات یک خانواده جا مانده است.

شهدای کودک؛ قربانیانی بی‌دفاع در میانه جنگ

امیرحسین دانش‌کهن، مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان البرز در حاشیه این مراسم با اشاره به شهادت کودکان بی‌دفاع در جریان حملات رژیم صهیونیستی اظهار کرد: شهدای کودک، سند مظلومیت انسان‌های بی‌گناهی هستند که هیچ نقشی در درگیری‌ها نداشتند و تنها قربانی حملات شدند؛ کودکانی که جنگ، فرصت زندگی و کودکی را از آنان گرفت.

وی مطرح کرد: این عزیزان در سنی به شهادت رسیدند که باید خود را برای مدرسه و کلاس درس آماده می‌کردند و خانواده‌ها باید شاهد خنده‌ها و جشن تولدهای آنان می‌بودند، اما امروز در کنار مزارشان گرد هم آمده‌ایم تا مظلومیت آنان را روایت کنیم. شهدای کودک نشان دادند که قربانیان این جنایات، انسان‌های بی‌گناهی هستند که هیچ نقشی در درگیری‌ها نداشته‌اند.

مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان البرز با اشاره به اینکه آن‌ها صرفاً به دلیل حملات نظامی جان خود را از دست داده‌اند، اذعان کرد: آنچه در غزه و دیگر نقاط رخ داده، نشان‌دهنده ماهیت خشن و ضد انسانی این رژیم است و شهادت کودکان البرزی نیز بخشی از همین واقعیت تلخ را برای افکار عمومی و جهان آشکار می‌کند.

دانش‌کهن با تأکید بر ضرورت روایت مظلومیت شهدای کودک اذعان کرد: باید اجازه ندهیم یاد این کودکان شهید به فراموشی سپرده شود و لازم است مظلومیت آنان و حقیقت جنایاتی که علیه مردم بی‌گناه صورت گرفته، برای نسل امروز و آینده روایت شود. از همه دستگاه‌ها، مجموعه‌ها و اقشار مختلف مردم که در مسیر زنده نگه‌داشتن یاد شهدا قدم برمی‌دارند، قدردانی می‌کنیم.

وی با اشاره به اینکه هر اقدامی که در مسیر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت انجام شود، ارزشمند است، خاطرنشان کرد: زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره شهدا تنها وظیفه یک دستگاه نیست و همه مجموعه‌ها، نهادها و اقشار مختلف جامعه می‌توانند در این مسیر نقش‌آفرین باشند، چراکه تداوم راه شهدا و روایت فداکاری آنان، بخشی از مسئولیت فرهنگی جامعه امروز است.