نرخ مقاوم‌سازی مسکن روستایی خراسان جنوبی به 63.3 درصد رسیده، اما خانه‌های فرسوده همچنان نگرانکنندهاند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، زمین‌لرزه خبر نمی‌کند؛ چند ثانیه کافی است تا استحکام یک خانه به مرز میان امنیت و خطر تبدیل شود. در خراسان جنوبی که با خطرپذیری لرزه‌ای روبه‌روست، مقاوم‌سازی واحدهای مسکونی و ایمن‌سازی بافت‌های فرسوده از مهم‌ترین ضرورت‌های کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی به شمار می‌رود؛ ضرورتی که با وجود پیشرفت طرح‌های مقاوم‌سازی، همچنان نیازمند توجه و پیگیری جدی است.
در روز جهانی کاهش خطر بلایا، پرسش مهم این است که چه تعداد از خانه‌های مردم استان در برابر زلزله ایمن هستند و برای مقاوم‌سازی واحدهای باقی‌مانده چه برنامه‌ای وجود دارد؟
خانه‌هایی که هنوز چشم‌انتظار مقاوم‌سازی‌اند
در برخی مناطق روستایی خراسان جنوبی، واحدهای مسکونی قدیمی همچنان بخشی از بافت سکونتی را تشکیل می‌دهند؛ خانه‌هایی که ممکن است از نظر استحکام سازه‌ای با ضوابط و استانداردهای روز فاصله داشته باشند و در زمان وقوع زمین‌لرزه، آسیب‌پذیری بیشتری از خود نشان دهند. هزینه‌های بالای ساخت‌وساز و محدودیت توان مالی خانوارها نیز از جمله موانعی است که می‌تواند روند نوسازی و مقاوم‌سازی این واحدها را با دشواری مواجه کند.
محمود رضایی، از ساکنان مناطق روستایی خراسان جنوبی، با اشاره به نگرانی مردم از وقوع زلزله می‌گوید: وقتی خبر زلزله می‌آید، نخستین نگرانی ما خانه‌هایمان است. بسیاری از مردم تمایل دارند خانه‌های خود را مقاوم کنند، اما هزینه‌های ساخت‌وساز بالاست.
وی می‌افزاید: اگر تسهیلات و حمایت‌های لازم با شرایط مناسب‌تری در اختیار مردم قرار بگیرد، خانواده‌های بیشتری می‌توانند برای مقاوم‌سازی خانه‌های خود اقدام کنند.
کارشناسان: کیفیت ساختمان در میزان خسارت تعیین‌کننده است
یک کارشناس عمران نیز با تأکید بر اهمیت رعایت اصول فنی در ساخت‌وساز اظهار کرد: میزان خسارت ناشی از زلزله تنها به شدت زمین‌لرزه وابسته نیست، بلکه کیفیت ساختمان، نوع سازه، مصالح مصرفی و نحوه اجرای عملیات ساختمانی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان آسیب‌ها دارند.
اکبر احمدی افزود: ساختمان‌هایی که مطابق ضوابط فنی و مهندسی احداث شده‌اند، در شرایط مشابه می‌توانند عملکرد بهتری در برابر زمین‌لرزه داشته باشند؛ در مقابل، ساختمان‌های فرسوده و غیراصولی با خطر آسیب‌پذیری بیشتری روبه‌رو هستند.
در سال‌های گذشته، طرح‌های مقاوم‌سازی مسکن روستایی با هدف کاهش آسیب‌پذیری واحدهای مسکونی و افزایش ایمنی خانوارها اجرا شده است. تسهیلات حمایتی ساخت و مقاوم‌سازی نیز از ابزارهای پیش‌بینی‌شده برای کمک به نوسازی این واحدها به شمار می‌رود.
با این حال، تداوم این روند به تأمین منابع مالی، مشارکت مردم و تسهیل دسترسی خانوارها به تسهیلات وابسته است؛ به‌ویژه در مناطقی که هزینه‌های ساخت‌وساز با توان اقتصادی ساکنان تناسب ندارد.
مقاوم‌سازی 63.3 درصد از مسکن روستایی خراسان جنوبی
قاسم تنها، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسان جنوبی، از افزایش نرخ مقاوم‌سازی مسکن روستایی استان به 63.3 درصد خبر داد و گفت: روند ایمن‌سازی واحدهای مسکونی روستایی با هدف کاهش آسیب‌پذیری در برابر حوادث طبیعی ادامه دارد.
وی با اشاره به جایگاه خراسان جنوبی در اجرای طرح‌های مقاوم‌سازی اظهار کرد: با همکاری مردم و استفاده از ظرفیت تسهیلات، تعداد قابل توجهی از واحدهای مسکونی روستایی استان مقاوم‌سازی شده‌اند.
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسان جنوبی افزود: مقاوم‌سازی خانه‌های روستایی علاوه بر افزایش ایمنی ساکنان، نقش مهمی در حفظ سرمایه‌های خانوارها و کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی دارد.
تنها با تأکید بر ضرورت ادامه این روند گفت: مشارکت مردم و بهره‌گیری از تسهیلات حمایتی برای تکمیل فرآیند مقاوم‌سازی و افزایش ایمنی واحدهای مسکونی ضروری است.
با وجود اعلام نرخ 63.3 درصدی مقاوم‌سازی مسکن روستایی، تعیین تعداد دقیق واحدهای باقی‌مانده و مشخص‌شدن وضعیت ساختمان‌های فرسوده شهری، برای ترسیم تصویری کامل از میزان آمادگی استان در برابر زلزله اهمیت دارد. آمار اعلام‌شده نیز به مسکن روستایی مربوط است و به‌تنهایی نمی‌تواند وضعیت ایمنی تمام واحدهای مسکونی شهری و روستایی استان را مشخص کند.
مطالبه مردم؛ شفافیت در آمار و تسهیل مقاوم‌سازی
در کنار اجرای طرح‌های مقاوم‌سازی، اطلاع‌رسانی شفاف درباره وضعیت ایمنی ساختمان‌ها و موانع پیش روی خانوارها می‌تواند به مشخص‌شدن اولویت‌های اجرایی کمک کند. از جمله مطالبات مطرح در این حوزه می‌توان به اعلام آخرین آمار واحدهای مسکونی نیازمند مقاوم‌سازی، ارائه گزارش روشن از روند اجرای طرح‌ها، کاهش موانع دریافت تسهیلات و بررسی وضعیت ساختمان‌های فرسوده در شهرها و روستاهای استان اشاره کرد.
همچنین شناسایی ساختمان‌های آسیب‌پذیر، ارتقای کیفیت ساخت‌وساز، آموزش عمومی درباره رفتار صحیح هنگام زلزله و افزایش آمادگی دستگاه‌های امدادی باید در کنار مقاوم‌سازی دنبال شود؛ چراکه کاهش خسارات احتمالی، پیش از وقوع حادثه و با برنامه‌ریزی مستمر امکان‌پذیر است. زلزله زمان وقوع خود را اعلام نمی‌کند، اما میزان آمادگی برای مواجهه با آن را می‌توان با شاخص‌هایی مانند وضعیت استحکام ساختمان‌ها، پیشرفت مقاوم‌سازی و میزان آمادگی مردم و دستگاه‌های مسئول ارزیابی کرد.
پرسش اصلی برای خراسان جنوبی تنها این نیست که زمین چه زمانی خواهد لرزید؛ مسئله مهم‌تر آن است که تا پیش از وقوع زلزله، چه تعداد از خانه‌های آسیب‌پذیر ایمن‌سازی می‌شوند و برای خانواده‌هایی که هنوز در انتظار حمایت و تسهیلات هستند، چه راهکاری در نظر گرفته خواهد شد.
