باید از جشنواره‌محوری به زیست‌بومی برسیم که هنرمند،طراح و سرمایه‌گذار کنار هم فعال باشند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در رویداد ملی صنایع خلاق مانوین که در اصفهان برگزار شد، با اشاره به پیوند تاریخی علم و هنر در این شهر اظهار کرد: اصفهان شهری است که اگر سکوتش را گوش دهید، هنوز صدای قلم‌وی تاریخ را می‌شنوید؛ جایی که هنر از دل نظم بیرون آمده و علم با زیبایی آمیخته شده است.
وی با بیان مثالی از دو هنرمند در بازار اصفهان که هر دو محصولی باکیفیت تولید می‌کنند، اما یکی تنها به تولید بسنده می‌کند و دیگری بازار را نیز می‌شناسد، گفت: در اقتصاد امروز، داشتن محصول خوب شرط لازم موفقیت است اما کافی نیست؛ آنچه قدرت اقتصادی ایجاد می‌کند، توانایی تبدیل محصول به ارزش و حفظ سهم شایسته از آن است.
معاون علمی رئیس‌جمهور با طرح پرسش‌هایی درباره وضعیت فرش، داستان‌های اسطوره‌ای و آثار هنری ایران در بازار جهانی، تصریح کرد: مسئله امروز فقط تولید نیست؛ فاصله میان داشتن دارایی و داشتن قدرت معامله است و یکی از مهم‌ترین وظایف سیاست‌گذاران علم و فناوری، کم کردن همین فاصله است.
افشین با اشاره به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله به‌عنوان نماد پیوند هندسه و هنر، افزود: معمار ایرانی قرن‌ها پیش می‌دانست برای خلق اثر ماندگار نباید میان دانش و زیبایی دیوار بکشد؛ امروز نیز ابزارهای تازه‌ای مانند هوش مصنوعی، طراحی محاسباتی، چاپ سه‌بعدی و پلتفرم‌های جهانی توزیع در اختیار ماست و پرسش این است که با آنها چه خواهیم ساخت.
وی با تأکید بر اینکه تغییر ابزار به معنای تغییر جوهر خلاقیت نیست، گفت: همان ذهنی که روزی از آجر گنبد می‌ساخت، امروز می‌تواند از داده، جهانی تازه بسازد؛ فناوری زمانی ارزشمند است که ادامه‌دهنده توانایی انسان برای آفرینش باشد، نه جایگزین اندیشه و تخیل او.
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به ظرفیت میراث فرهنگی ایران همچون شاهنامه فردوسی، خاطرنشان کرد: مشکل آن نیست که داستان نداریم؛ مشکل آن است که هنوز نتوانسته‌ایم بسیاری از داستان‌هایمان را به محصولاتی با حضور پایدار در بازارهای جهانی تبدیل کنیم. یک شخصیت داستانی می‌تواند نقطه آغاز زنجیره‌ای اقتصادی از کتاب و پویانمایی و بازی رایانه‌ای تا اسباب‌بازی و حقوق تجاری باشد، اما این زنجیره خودبه‌خود شکل نمی‌گیرد.
افشین با انتقاد از تصور اینکه خلاقیت با سفارش اداری و بودجه دولتی محقق می‌شود، اظهار کرد: یک شخصیت محبوب را نمی‌توان با بخشنامه خلق کرد؛ نمی‌توان به مردم دستور داد یک فیلم را دوست داشته باشند. اما می‌توان شرایطی فراهم کرد که خلاقیت امکان رشد داشته باشد.
وی با تأکید بر لزوم نگاه گسترده‌تر به اقتصاد دانش‌بنیان گفت: دانش فقط آن چیزی نیست که در آزمایشگاه تولید می‌شود؛ گاهی دانش در دست استادکار اصفهانی، در ذهن طراح صنعتی یا در نگاه نویسنده‌ای است که از یک روایت کهن داستانی تازه می‌آفریند. اینها حاشیه اقتصاد دانش‌بنیان نیستند، بخشی از متن آن هستند.
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت شکل‌گیری کامل زنجیره ارزش از ایده و طراحی تا تولید، مالکیت فکری، تأمین مالی، بازاریابی و صادرات تصریح کرد: اگر فقط از مرحله تولید حمایت کنیم اما به بازار فکر نکنیم، بخش مهمی از کار نیمه‌تمام می‌ماند. اگر تنها تسهیلات بدهیم اما برای محصولات مشتری پیدا نکنیم، منابع به گردش اقتصادی پایدار تبدیل نمی‌شود.
افشین یکی از مهم‌ترین تغییرات موردنیاز در سیاست‌گذاری علم و فناوری را عبور از نگاه صرفاً تولیدمحور به نگاه بازارمحور دانست و افزود: بازارمحوری به معنای اندازه‌گیری همه ارزش‌های فرهنگی با پول نیست؛ اما در صنایع خلاق باید میان ارزش فرهنگی و ارزش اقتصادی ارتباطی پایدار ایجاد کنیم.
وی با صراحت اعلام کرد: خلاقیت بیش از آنکه به تشویق دولت نیاز داشته باشد، به این احتیاج دارد که دولت از سر راهش کنار برود. وظیفه دولت تصمیم‌گیری درباره سلیقه و تخیل هنرمند نیست؛ وظیفه‌اش برداشتن موانع، کاهش ریسک سرمایه‌گذاری، تقویت حقوق مالکیت فکری و هموار کردن راه دسترسی به بازار است.
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به لزوم بازنگری در نظام مالی کشور گفت: نظام مالی ما هنوز دارایی را با زمین، ساختمان و ماشین‌آلات می‌شناسد، در حالی که در اقتصاد جدید بخش بزرگی از ارزش شرکت‌ها در نرم‌افزار، برند، طراحی، داده و مالکیت فکری آنهاست. نمی‌توانیم از جوانان بخواهیم با ابزارهای مالی اقتصاد گذشته در اقتصاد آینده رقابت کنند.
افشین با تأکید بر اینکه موفقیت رویداد مانوین نباید تنها با غرفه‌ها و تندیس‌ها سنجیده شود، گفت: شش ماه دیگر باید بپرسیم چند محصول تازه به بازار رسید، چند قرارداد سرمایه‌گذاری شکل گرفت، چند کسب‌وکار رشد کرد و چند اثر ایرانی به مخاطب خارجی معرفی شد. اگر پاسخ روشنی برای این پرسش‌ها نداشته باشیم، حتی باشکوه‌ترین مراسم نیز کافی نخواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: باید از جشنواره‌محوری به زیست‌بوم برسیم؛ زیست‌بومی که در آن هنرمند، فناور، طراح، سرمایه‌گذار، تولیدکننده و صادرکننده در کنار یکدیگر کار کنند و مسیر تبدیل ایده به محصول و محصول به بازار روشن و قابل شکل‌گیری باشد. در جهان امروز فرصت‌ها دائمی نیستند؛ ممکن است بازاری امروز به محصول ما نیاز داشته باشد و فردا تأمین‌کننده دیگری جای ما را بگیرد.
