کاشان - تولیدکنندگان فرش ماشینی کاشان با مشکلاتی از جمله تحریم، موانع رفع تعهدات ارزی، محدودیت‌های صادراتی، افزایش هزینه‌های لجستیکی، دشواری تأمین مواد اولیه و کمبود نقدینگی مواجه هستند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، صنعت فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل، به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم تولیدی و صادراتی منطقه، این روزها با مجموعه‌ای از مشکلات در حوزه تولید، تأمین مواد اولیه، تجارت خارجی و تأمین منابع مالی روبه‌روست. فعالان این صنعت می‌گویند در کنار محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، پیچیدگی فرایندهای اداری، دشواری رفع تعهدات ارزی، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و رشد قیمت تمام‌شده محصولات، فعالیت بنگاه‌های تولیدی را دشوارتر کرده است.
تولیدکنندگان فرش ماشینی برای حفظ بازارهای صادراتی و پاسخ‌گویی به تعهدات خود، به زنجیره‌ای از فرایندهای مالی، گمرکی و تجاری وابسته‌اند؛ فرایندهایی که هرگونه اختلال در آن‌ها می‌تواند بر تأمین مواد اولیه، ارسال محصولات و بازگشت منابع مالی حاصل از صادرات اثر بگذارد. در چنین شرایطی، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، تسهیل مقررات و فراهم‌کردن امکان فعالیت اقتصادی متناسب با محدودیت‌های موجود، از مطالبات مهم فعالان این صنعت به شمار می‌رود.
موانع اداری و ارزی؛ چالشی فراتر از تحریم
یکی از تولیدکنندگان فرش ماشینی در آران‌وبیدگل با اشاره به مشکلات ناشی از تعدد دستگاه‌های مرتبط با فعالیت‌های تجاری، فرایند رفع تعهدات ارزی را یکی از دغدغه‌های جدی تولیدکنندگان دانست و اظهار کرد: فعالان اقتصادی برای اثبات انجام تعهدات ارزی و پیگیری مراحل رفع تعهد، ناچارند میان گمرک، بانک مرکزی، سازمان توسعه تجارت و اداره امور مالیاتی در رفت‌وآمد باشند.
وی با انتقاد از پیچیدگی این فرایندها ابراز کرد: ما باید مثل یک توپ فوتبال بین این دستگاه‌ها باشیم تا بتوانیم تعهدات ارزی‌مان را اثبات کنیم و برای رفع تعهدات ارزی اقدام کنیم. به نظر می‌رسد تولیدکننده در این شرایط به فردی تبدیل شده که همه دغدغه‌ها و مشکلات بر دوش اوست.
این تولیدکننده فرش ماشینی با اشاره به شرایط دشوار فعالیت اقتصادی در دوره تحریم تصریح کرد: فعالان بخش تولید، محدودیت‌های بین‌المللی را درک می‌کنند؛ اما انتظار دارند مشکلات و ناهماهنگی‌های داخلی نیز به فشارهای موجود اضافه نشود.
وی خاطرنشان کرد: دستگاه‌های اجرایی باید به‌جای پیچیده‌ترکردن مسیر فعالیت بنگاه‌ها، برای حل مشکلات تولیدکنندگان و تسهیل فرایندهای قانونی اقدام کنند.
این فعال اقتصادی و صنعتی افزود: ما قبول داریم که در شرایط جنگ اقتصادی و تحریم هستیم، اما اینکه مشکلات ادارات دولتی بر کسب‌وکار ما غلبه کند و تولیدکننده را به استیصال برساند، منصفانه نیست. انتظار داریم دستگاه‌های مسئول بتوانند مشکلات ما را حل کنند.
این اظهارات نشان می‌دهد که از نگاه تولیدکنندگان، مسئله تنها محدودیت‌های ناشی از تحریم نیست؛ بلکه نحوه اجرای مقررات و میزان هماهنگی دستگاه‌های مسئول نیز بر هزینه و سرعت فعالیت اقتصادی تأثیر می‌گذارد. طولانی‌شدن فرایندهای اداری و تعدد مراحل پیگیری می‌تواند زمان و منابع بنگاه‌ها را صرف اموری کند که ارتباط مستقیمی با تولید و توسعه بازار ندارند.
محدودیت‌های صادراتی و دشواری دسترسی به بازارهای خارجی
یک تولیدکننده دیگر فرش ماشینی محدودیت‌های ناشی از تحریم در ارسال کالا به بازارهای خارجی را از مشکلات فعالان صنعت فرش ماشینی عنوان و اظهار کرد: برخی مشتریان خارجی به دلیل شرایط تحریم، خواستار ارسال محصولات با برچسب صادراتی یا برند کشورهای دیگری مانند هند هستند؛ اما اداره استاندارد این شیوه را نمی‌پذیرد و همین مسئله می‌تواند ارسال کالا به بازارهای هدف را با مشکل مواجه کند.
وی همچنین مشکلات مربوط به تخصیص ارز، واردات مواد مورد نیاز و رفع تعهدات ارزی را از موانع فعالیت تولیدکنندگان دانست و تأکید کرد: مجموعه این مشکلات، شرایط برنامه‌ریزی برای تولید و صادرات را دشوار کرده است.
این فعال اقتصادی افزود: در فعالیت‌های صادرات‌محور، استمرار ارتباط با مشتریان خارجی به توانایی تولیدکننده برای تأمین به‌موقع سفارش، رعایت الزامات بازار مقصد و انجام تعهدات تجاری وابسته است. هنگامی که محدودیت‌های بین‌المللی با دشواری‌های اداری و مقرراتی داخلی همراه می‌شود، حفظ این ارتباطات نیز پیچیده‌تر خواهد شد.
از این رو، ما خواستار آن هستیم که دستگاه‌های مسئول، ضمن رعایت الزامات قانونی و استانداردها، راهکارهای عملی و شفافی برای مواجهه با محدودیت‌های صادراتی ارائه کنند.
به اعتقاد فعالان اقتصادی، در شرایطی که بنگاه‌ها برای ادامه تولید و حفظ بازارهای خود تلاش می‌کنند، حل مشکلات مربوط به صادرات و امور ارزی باید به یکی از اولویت‌های حمایت از تولید تبدیل شود.
تسهیل فرایندها و ایجاد هماهنگی میان نهادهای مرتبط می‌تواند از تحمیل هزینه‌های اضافی جلوگیری کند و فرصت بیشتری برای تمرکز تولیدکنندگان بر کیفیت محصول و توسعه بازار فراهم آورد.
افزایش هزینه‌های لجستیکی و دشواری جابه‌جایی کالا
یکی دیگر از تولیدکنندگان فرش ماشینی در کاشان افزایش هزینه‌های لجستیکی و مشکلات مربوط به تأمین مواد اولیه را از مهم‌ترین دغدغه‌های کنونی این صنعت برشمرد و اظهار کرد: چند مورد از اصلی‌ترین دغدغه‌های ما در حال حاضر در حوزه صادرات، جابه‌جایی، تأمین مواد اولیه و افزایش هزینه‌های لجستیکی برای انتقال مواد اولیه و محصولات است. همچنین محدودیت‌هایی در زمینه ارسال کالا، جابه‌جایی پول و دریافت اسناد وجود دارد.
وی ابراز کرد: افزایش هزینه‌های ارسال بار و تحویل محصولات در کشورهای هدف، یکی از مهم‌ترین مشکلات فعالان صادراتی است. این هزینه‌ها در کنار دشواری نقل‌وانتقال پول و محدودیت‌های مربوط به اسناد تجاری، هزینه نهایی حضور در بازارهای خارجی را افزایش می‌دهد و رقابت با تولیدکنندگان سایر کشورها را دشوارتر می‌کند.
این تولید کننده تأکید کرد: مشکلات لجستیکی تنها به صادرات محصول نهایی محدود نیست و انتقال مواد اولیه مورد نیاز خطوط تولید را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، افزایش هزینه حمل مواد اولیه و محصولات، از یک سو هزینه تولید را بالا می‌برد و از سوی دیگر، قیمت نهایی کالای صادراتی را افزایش می‌دهد.
این مسئله برای صنعتی که رقابت در بازارهای خارجی به قیمت، کیفیت و زمان تحویل وابسته است، اهمیت ویژه‌ای دارد. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل می‌تواند بخشی از مزیت رقابتی تولیدکننده را کاهش دهد؛ به‌خصوص زمانی که بنگاه با محدودیت‌های ارزی و افزایش هزینه تأمین مواد اولیه نیز روبه‌رو باشد.
بر این اساس، کاهش موانع حمل‌ونقل، تسهیل فرایندهای تجاری و فراهم‌شدن امکان نقل‌وانتقال مالی مطمئن‌تر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود شرایط صادراتی تولیدکنندگان فرش ماشینی کمک کند.
رفع موانع تولید و تأمین مالی، از نیازهای صنعت فرش ماشینی است
کوروش خسروی با اشاره به ظرفیت‌های صنعت فرش استان، بر ضرورت حمایت از فعالان این حوزه و رفع موانع پیش‌روی تولیدکنندگان تأکید و اظهار کرد: صنعت فرش ماشینی به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم تولید و اشتغال در منطقه کاشان و آران‌وبیدگل، برای حفظ توان رقابتی خود به سیاست‌گذاری مؤثر و حمایت‌های هدفمند نیاز دارد.
وی ابراز کرد: تولیدکنندگان فرش ماشینی با چالش‌هایی همچون دشواری رفع تعهدات ارزی، محدودیت‌های بانکی، تأمین مواد اولیه و ماشین‌آلات، قطعی برق و گاز و موانع صادراتی مواجه‌اند؛ مشکلاتی که افزایش هزینه‌های تولید و دشواری برنامه‌ریزی برای ادامه فعالیت واحدهای صنعتی را به دنبال دارد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان تصریح کرد: اصلاح سازوکارهای تأمین مالی و بازنگری در مقررات و رویه‌های محدودکننده کسب‌وکار، از جمله موضوعات مهم در مسیر حمایت از این صنعت به شمار می‌رود.
وی افزود: از دیگر محورهای قابل توجه در توسعه صنعت فرش، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و تولیدکنندگان است. استفاده از ابزارهای دیجیتال، از جمله هوش مصنوعی و فناوری بلاک‌چین، می‌تواند در معرفی هویت فرش ایرانی، صیانت از مالکیت معنوی و توسعه بازارهای بین‌المللی مؤثر باشد.
خسروی خاطرنشان کرد: توجه به نوآوری و رفع موانع تولید نیز می‌تواند زمینه تقویت جایگاه صنعت فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل را در بازارهای داخلی و خارجی فراهم کند.
حمایت از توسعه صنعت فرش کاشان و آران‌وبیدگل را با تمام توان دنبال می‌کنیم
مهدی جمالی نژاد نیز با تأکید بر جایگاه صنعت فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل در اقتصاد کشور اظهار کرد: با تمام توان از صنعتگران و تولیدکنندگان این منطقه حمایت می‌کنیم و آمادگی داریم برای توسعه سرمایه‌گذاری، ارتقای خطوط تولید و رفع موانع پیش‌روی این صنعت، اقدامات لازم را انجام دهیم.
وی با اشاره به حضور گسترده تولیدکنندگان کاشان و آران‌وبیدگل در رویدادهای نمایشگاهی ابراز کرد: بخش قابل توجهی از برندها و فعالان حاضر در نمایشگاه اخیر تهران متعلق به این دو شهرستان هستند که محصولات باکیفیت آن‌ها علاوه بر بازار داخلی، در بازارهای جهانی نیز جایگاه قابل توجهی دارد.
استاندار اصفهان با ارزیابی مثبت از برگزاری نمایشگاه امسال فرش در تهران تصریح کرد: نمایشگاه امسال از پویایی و استقبال بیشتری نسبت به سال گذشته برخوردار بود، اما هم‌زمانی آن با نمایشگاه توانمندی‌های روستاییان و عشایر و ازدحام ناشی از آن، فرصت کافی برای مذاکرات تجاری، انعقاد تفاهم‌نامه‌ها و شکل‌گیری مشارکت‌های اقتصادی را محدود کرده بود. هر دو رویداد ظرفیت‌های ارزشمندی دارند و برگزاری آن‌ها در زمان‌ها و فضاهای مجزا می‌تواند به افزایش بهره‌وری و استفاده بهتر فعالان اقتصادی از فرصت‌های تجاری کمک کند.
وی با اشاره به ضرورت حمایت از تولیدکنندگان در شرایط دشوار اقتصادی خاطرنشان کرد: در مجموعه مدیریت استان، تمام‌قد در کنار صنعتگران ایستاده‌ایم تا با وجود چالش‌های اقتصادی، روند تولید و اشتغال ادامه پیدا کند. در جریان بازدید از نمایشگاه اخیر نیز مسائل و دغدغه‌های تولیدکنندگان در حوزه تأمین مواد اولیه، نوسانات بازار، صادرات و سایر موانع تولید مورد توجه قرار گرفت و پیگیری مطالبات این فعالان اقتصادی در دستور کار قرار دارد.
جمالی‌نژاد در پایان با اعلام آمادگی برای حمایت از طرح‌های توسعه‌ای صنعت فرش ماشینی گفت: از تمامی تولیدکنندگانی که به دنبال توسعه سرمایه‌گذاری و ارتقای خطوط تولید خود هستند، حمایت می‌کنیم. از فرمانداران نیز خواسته‌ایم به‌صورت مستقیم مسائل و مطالبات صنعتگران را احصا و به مدیریت استان منتقل کنند تا موانع موجود در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی و برای رفع آن‌ها اقدام شود.
ضرورت حمایت عملی از تولید و صادرات
اظهارات تولیدکنندگان فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل نشان می‌دهد که مشکلات این صنعت، به یک حوزه مشخص محدود نیست. موانع اداری و ارزی، محدودیت‌های صادراتی، افزایش هزینه‌های لجستیکی، دشواری تأمین مواد اولیه و کاهش توان نقدینگی، مجموعه‌ای از چالش‌های مرتبط با یکدیگر هستند که فعالیت روزمره بنگاه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
در چنین شرایطی، حمایت از تولید نیازمند اقداماتی فراتر از تأکید بر اهمیت تولید و صادرات است. هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، شفاف‌سازی مقررات، کاهش رفت‌وآمدهای اداری، تسهیل فرایند رفع تعهدات ارزی و ارائه راهکارهای اجرایی برای محدودیت‌های ناشی از تحریم، می‌تواند بخشی از فشار موجود بر تولیدکنندگان را کاهش دهد.
همچنین توجه به مشکلات تأمین مواد اولیه، افزایش هزینه حمل‌ونقل و نیاز روزافزون بنگاه‌ها به سرمایه در گردش، برای حفظ ظرفیت تولید و اشتغال ضروری است. اگر قرار است تولیدکنندگان در بازارهای خارجی حضور مستمر داشته باشند، باید امکان برنامه‌ریزی اقتصادی، تأمین به‌موقع مواد اولیه و تحویل سفارش‌ها با هزینه قابل‌قبول برای آنان فراهم شود.
صنعت فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل برای حفظ توان تولیدی و جایگاه صادراتی خود، به کاهش موانع داخلی در کنار مدیریت محدودیت‌های خارجی نیاز دارد. تولیدکنندگان تأکید دارند که در شرایط تحریم، پیچیدگی‌های اداری و افزایش هزینه‌های داخلی نباید به عاملی مضاعف برای تضعیف کسب‌وکارها تبدیل شود.
در نهایت، استمرار تولید و حفظ اشتغال به فراهم‌شدن محیطی وابسته است که در آن، بنگاه‌ها بتوانند به‌جای صرف بخش قابل‌توجهی از زمان و منابع خود برای پیگیری امور اداری و مقابله با موانع تجاری، بر بهبود کیفیت، توسعه بازار و افزایش رقابت‌پذیری تمرکز کنند. حمایت مؤثر از تولید زمانی محقق می‌شود که تسهیل مقررات، تأمین مالی و رفع موانع صادراتی، در عمل به کاهش هزینه‌ها و بهبود شرایط فعالیت تولیدکنندگان منجر شود.
