زوج‌های نابارور در شهرستان آمل برای دریافت برخی خدمات درمانی ناگزیر به سفر به شهرهای دیگر می‌شوند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، برای زوج‌هایی که در مسیر درمان ناباروری قرار دارند، دسترسی به خدمات تخصصی، هزینه‌های درمان و رفت‌وآمد به شهرهای دیگر می‌تواند ادامه این مسیر را دشوارتر کند؛ دغدغه‌ای که در استانی مانند مازندران، با کاهش نرخ باروری و افزایش جمعیت سالمند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، توسعه مراکز درمان ناباروری تنها به معنای افزایش ظرفیت درمانی نیست، بلکه اقدامی برای حمایت از خانواده‌ها و تسهیل دسترسی آنان به خدمات تخصصی سلامت محسوب می‌شود.
مرکز ناباروری «رویانا» آمل که با همکاری جهاد دانشگاهی مازندران و مجمع خیرین سلامت این شهرستان حدود یک سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده، با هدف پاسخ‌گویی به بخشی از نیاز زوج‌های نابارور منطقه شکل گرفته است؛ مرکزی که با وجود آغاز ارائه خدمات اولیه، برای توسعه فعالیت‌های تخصصی‌تر و ارائه خدمات پیشرفته درمان ناباروری، همچنان به دریافت مجوزهای لازم نیاز دارد.
در بازدید اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری مازندران و جمعی از مسئولان حوزه سلامت از این مرکز، ضرورت رفع موانع موجود، تسریع در روند صدور مجوزها و تقویت ظرفیت درمان ناباروری در آمل مورد تأکید قرار گرفت؛ موضوعی که در صورت تحقق، می‌تواند دسترسی خانواده‌های بیشتری را به خدمات تخصصی تسهیل کند.
رویانا؛ ظرفیت درمانی برای جمعیتی فراتر از آمل
آمل با جمعیتی حدود 420 هزار نفر، یکی از شهرستان‌های پرجمعیت مازندران است و موقعیت آن می‌تواند امکان ارائه خدمات به بخشی از شهرهای غرب استان را نیز فراهم کند. برآورد مطرح‌شده درباره ظرفیت منطقه‌ای این مرکز نشان می‌دهد که توسعه خدمات رویانا، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌ها و مجوزهای موردنیاز، می‌تواند دسترسی جمعیتی بیش از یک‌ونیم میلیون نفر را به خدمات درمان ناباروری بهبود بخشد.
با این حال، بهره‌گیری از چنین ظرفیتی به توسعه تدریجی خدمات، تأمین امکانات تخصصی و تعیین تکلیف مجوزهای قانونی وابسته است. در حال حاضر، رویانا در مرحله نخست فعالیت خود قرار دارد و بخشی از خدمات تشخیصی و مشاوره‌ای موردنیاز زوج‌های نابارور را ارائه می‌کند؛ اما ارائه خدمات پیشرفته‌تر، از جمله لقاح آزمایشگاهی، نیازمند طی شدن مراحل قانونی و فراهم شدن شرایط لازم است.
عالیه زمانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در بازدید از مرکز رویانا و نشست با مسئولان و دست‌اندرکاران آن، با تأکید بر ضرورت توسعه خدمات درمان ناباروری، از حمایت و پیگیری برای رفع موانع فعالیت این مجموعه خبر داد.
وی با اشاره به شرایط جمعیتی مازندران، توسعه مراکز درمان ناباروری را از نیازهای مهم حوزه سلامت دانست و تأکید کرد که فعالیت مراکز جدید نباید به‌عنوان رقابت با مجموعه‌های موجود تلقی شود، بلکه باید زمینه افزایش ظرفیت خدمت‌رسانی و کاهش مشکلات خانواده‌ها را فراهم کند.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به ظرفیت علمی جهاد دانشگاهی در حوزه درمان ناباروری، بر ضرورت تعامل دستگاه‌های مسئول، دانشگاه علوم پزشکی مازندران و کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برای تسهیل فعالیت و توسعه خدمات مرکز رویانا تأکید کرد.
این رویکرد، توسعه خدمات درمان ناباروری را از سطح فعالیت یک مرکز درمانی فراتر می‌برد و آن را به موضوعی مرتبط با همکاری میان نهادهای علمی، دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های مسئول در حوزه سلامت تبدیل می‌کند؛ همکاری‌ای که نتیجه آن باید در دسترسی آسان‌تر زوج‌ها به خدمات تخصصی نمود پیدا کند.
از مجوز سطح دو تا چشم‌انداز خدمات پیشرفته‌تر
محمدرضا یوسفی‌مهر، رئیس جهاد دانشگاهی مازندران، با اشاره به کاهش نرخ باروری در استان اظهار کرد: مرکز ناباروری رویانا آمل با هدف افزایش دسترسی زوج‌های نابارور به خدمات تخصصی و کمک به تحقق سیاست‌های جوانی جمعیت راه‌اندازی شده است.
وی با بیان اینکه پیش از راه‌اندازی این مجموعه، مرکز فعال درمان ناباروری در آمل وجود نداشت، افزود: جهاد دانشگاهی با همکاری خیرین سلامت و مسئولان شهرستان، ایجاد این مرکز را برای پاسخ‌گویی به بخشی از نیازهای درمانی زوج‌های نابارور منطقه در دستور کار قرار داد.
رئیس جهاد دانشگاهی مازندران با اشاره به اینکه رویانا در مرحله نخست با مجوز سطح دو فعالیت می‌کند، تصریح کرد: دریافت مجوز سطح سه و توسعه خدمات پیشرفته‌تر درمان ناباروری از برنامه‌های آینده این مجموعه است. همچنین توسعه خدمات مرتبط با حفظ ذخیره باروری در چشم‌انداز فعالیت جهاد دانشگاهی مازندران قرار دارد.
توسعه این خدمات می‌تواند دامنه فعالیت مرکز را از مراحل اولیه بررسی و تشخیص، به ارائه روش‌های تخصصی‌تر درمان گسترش دهد؛ هرچند تحقق این هدف به طی شدن مراحل قانونی، تأمین امکانات موردنیاز و فراهم شدن شرایط لازم برای ارائه خدمات وابسته است.
یوسفی‌مهر درباره هزینه خدمات این مرکز نیز گفت: خدمات جهاد دانشگاهی با تعرفه‌هایی بین بخش دولتی و خصوصی ارائه می‌شود و هزینه‌ها به تعرفه مراکز دولتی نزدیک است.
نزدیکی تعرفه‌ها به نرخ‌های دولتی می‌تواند در کاهش فشار مالی بر خانواده‌ها مؤثر باشد؛ به‌ویژه برای زوج‌هایی که ممکن است به‌دلیل طولانی شدن روند درمان یا نیاز به تکرار مراحل درمانی، با هزینه‌های قابل توجهی روبه‌رو شوند. با این حال، گسترش خدمات در کنار توجه به هزینه‌ها، از جمله عواملی است که می‌تواند دسترسی مؤثرتر خانواده‌ها به درمان را امکان‌پذیر کند.
مراجعه 200 زوج به رویانا؛ 20 درصد به بارداری رسیدند
تکتم صادقی، متخصص زنان و فلوشیپ ناباروری مرکز رویانا آمل، از مراجعه حدود 200 زوج نابارور به این مرکز از ابتدای فعالیت تاکنون خبر داد و گفت: بر اساس اعلام مرکز، حدود 20 درصد این زوج‌ها به بارداری دست یافته‌اند.
وی با تشریح خدمات فعلی رویانا اظهار کرد: تشکیل پرونده، بررسی سوابق پزشکی، انجام آزمایش‌های موردنیاز، مشاوره تخصصی و سونوگرافی‌های مرتبط با چرخه‌های درمان منتهی به لقاح آزمایشگاهی، از جمله خدماتی است که در حال حاضر در این مرکز ارائه می‌شود.
صادقی افزود: توسعه خدمات پیشرفته‌تر، از جمله IVF و برخی جراحی‌های مرتبط، به دریافت مجوزهای لازم وابسته است.
به گفته این متخصص زنان و فلوشیپ ناباروری، توسعه فعالیت مرکز می‌تواند از مراجعات زوج‌ها به خارج از شهرستان بکاهد و دسترسی آنان را به خدمات تخصصی آسان‌تر کند؛ از همین رو، تسریع در صدور مجوزها و رفع موانع موجود از مطالبات مهم برای تکمیل خدمات درمان ناباروری در آمل به شمار می‌رود.
آمار اعلام‌شده از مراجعان و موارد بارداری، تصویری اولیه از فعالیت این مرکز در دوره آغازین ارائه می‌دهد؛ اما توسعه خدمات تشخیصی و درمانی و فراهم شدن امکان استفاده از روش‌های پیشرفته‌تر، می‌تواند دامنه پاسخ‌گویی به نیازهای زوج‌های نابارور را گسترش دهد.
در این میان، تعیین تکلیف مجوزهای موردنیاز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تا زمانی که امکان ارائه تمام خدمات پیش‌بینی‌شده فراهم نشود، بخشی از زوج‌ها همچنان ناچار خواهند بود برای دریافت برخی خدمات تخصصی به مراکز دیگر مراجعه کنند.
خیرین سلامت در کنار خانواده‌های کم‌برخوردار
راه‌اندازی مرکز رویانا تنها به همکاری جهاد دانشگاهی و دستگاه‌های مسئول محدود نبوده و مشارکت خیرین سلامت نیز در فراهم شدن فضای فعالیت این مجموعه نقش داشته است.
مسعود نیک‌پور، عضو مجمع خیرین سلامت آمل، با اشاره به مشارکت این مجموعه در راه‌اندازی مرکز اظهار کرد: مجمع خیرین سلامت فضایی به مساحت حدود 400 مترمربع را برای استقرار رویانا در اختیار قرار داده است تا زمینه ارائه خدمات درمان ناباروری در شهرستان فراهم شود.
وی با تأکید بر ضرورت حمایت از خانواده‌های کم‌برخوردار افزود: برخی زوج‌ها به‌دلیل هزینه‌های درمان، امکان ادامه روند درمان ناباروری را ندارند و مجمع خیرین سلامت تلاش می‌کند با کمک به تأمین بخشی از هزینه‌ها، زمینه بهره‌مندی این خانواده‌ها از خدمات درمانی را فراهم کند.
نیک‌پور تأکید کرد که هدف از این مشارکت تنها راه‌اندازی یک مرکز درمانی نیست، بلکه حمایت از خانواده‌هایی است که برای تحقق آرزوی فرزنددار شدن به کمک نیاز دارند.
نقش خیرین در این مجموعه، از تأمین فضای فیزیکی تا تلاش برای کاهش بخشی از بار مالی خانواده‌های نیازمند، می‌تواند مکمل خدمات درمانی باشد. در حوزه درمان ناباروری، دسترسی به مرکز تخصصی زمانی برای همه خانواده‌ها مؤثر خواهد بود که توان پرداخت هزینه‌ها نیز به‌عنوان یکی از موانع احتمالی مورد توجه قرار گیرد.
حمایت استانداری برای رفع موانع فعالیت مرکز
ام‌البنین محمدی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری مازندران، نیز با تأکید بر اهمیت توسعه خدمات درمان ناباروری در مسیر جوانی جمعیت، از حمایت استانداری برای رفع موانع احتمالی و تسریع در روند فعالیت مرکز رویانا خبر داد.
وی با اشاره به همکاری جهاد دانشگاهی و مجمع خیرین سلامت آمل اظهار کرد: با تعامل دستگاه‌های مرتبط و پیگیری مسئولان، تلاش می‌شود زمینه توسعه خدمات این مرکز فراهم شود تا زوج‌های نابارور دسترسی مناسب‌تری به خدمات تخصصی داشته باشند.
محمدی همچنین با اشاره به پوشش بیمه‌ای بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمان ناباروری، توسعه مراکز ارائه‌دهنده این خدمات را عاملی برای افزایش دسترسی خانواده‌ها به درمان دانست.
توسعه مراکز درمان ناباروری، در کنار پوشش بیمه‌ای و حمایت‌های مالی، می‌تواند بخشی از موانع پیش روی خانواده‌ها را کاهش دهد؛ اما برای سنجش میزان اثرگذاری این اقدامات، باید به مجموعه‌ای از عوامل از جمله هزینه نهایی درمان، فاصله محل سکونت تا مرکز، تنوع خدمات قابل ارائه و امکان استفاده از روش‌های پیشرفته توجه کرد.
از این منظر، حمایت استانداری و پیگیری دستگاه‌های مسئول زمانی به نتیجه ملموس برای خانواده‌ها می‌رسد که روند صدور مجوزها و فراهم شدن زیرساخت‌های موردنیاز، به توسعه واقعی خدمات منجر شود.
نبود مرکز فعال در آمل؛ رفت‌وآمدی که هزینه درمان را افزایش می‌دهد
محمدتقی رمضانی، رئیس شبکه بهداشت و درمان آمل، با تأکید بر ضرورت راه‌اندازی مراکز درمان ناباروری در شهرستان گفت: در حال حاضر مرکز فعال درمان ناباروری در آمل وجود ندارد و زوج‌های نیازمند خدمات تخصصی ناچارند برای درمان به شهرستان‌های دیگر یا خارج از استان مراجعه کنند.
وی افزود: مرکز رویانا و یک مرکز در بخش خصوصی بیمارستان شمال، مراحل دریافت مجوزهای لازم را پیگیری می‌کنند و شبکه بهداشت و درمان نیز برای تسریع در تعیین تکلیف این روند همکاری خواهد کرد.
رمضانی با اشاره به هزینه‌های مالی و دشواری رفت‌وآمد خانواده‌ها تصریح کرد: توسعه مراکز درمان ناباروری در آمل می‌تواند ضمن پاسخ‌گویی به نیاز زوج‌ها، دسترسی به خدمات تخصصی را آسان‌تر کرده و بخشی از هزینه‌های درمان و رفت‌وآمد را کاهش دهد.
برای زوج‌هایی که به خدمات تخصصی ناباروری نیاز دارند، مراجعه به شهرهای دیگر صرفاً به معنای طی کردن مسافت بیشتر نیست؛ هزینه حمل‌ونقل، صرف زمان، هماهنگی‌های خانوادگی و ضرورت حضور در مراحل مختلف درمان نیز می‌تواند دشواری‌های این مسیر را افزایش دهد. از این رو، توسعه خدمات در محل سکونت یا نزدیک به آن، علاوه بر بُعد درمانی، از نظر اقتصادی و اجتماعی نیز اهمیت دارد.
در عین حال، پیگیری مجوزها برای بیش از یک مرکز در آمل نشان می‌دهد که توسعه این حوزه نیازمند تعیین تکلیف هم‌زمان ظرفیت‌های موجود و برنامه‌های در دست اجراست؛ روندی که هماهنگی شبکه بهداشت و درمان، دانشگاه علوم پزشکی و سایر دستگاه‌های مرتبط در آن نقش تعیین‌کننده دارد.
جوانی جمعیت با توسعه خدمات درمان ناباروری
کاهش نرخ باروری و افزایش سالمندی، ضرورت توجه به سیاست‌های حمایتی از خانواده و فرزندآوری را در مازندران برجسته کرده است. در این میان، درمان ناباروری یکی از حوزه‌هایی است که توسعه دسترسی به آن می‌تواند به خانواده‌های متقاضی فرزند کمک کند؛ البته این موضوع در کنار سایر عوامل اقتصادی، اجتماعی و حمایتی مؤثر بر تصمیم خانواده‌ها معنا پیدا می‌کند.
مرکز رویانا آمل با مشارکت جهاد دانشگاهی و خیرین سلامت، فعالیت خود را برای پاسخ‌گویی به بخشی از نیاز زوج‌های نابارور آغاز کرده و اکنون توسعه خدمات تخصصی‌تر آن به رفع موانع و دریافت مجوزهای لازم وابسته است. مسئولان حاضر در بازدید نیز بر حمایت و همکاری برای تسهیل این روند تأکید کرده‌اند.
اکنون مسئله اصلی، تبدیل وعده حمایت و پیگیری به نتیجه‌ای مشخص در روند صدور مجوزها و تکمیل خدمات است؛ موضوعی که می‌تواند تعیین کند زوج‌های نابارور آمل و مناطق پیرامونی تا چه اندازه از مراجعه به شهرهای دیگر بی‌نیاز می‌شوند.
توسعه رویانا، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌ها و تکمیل مجوزهای موردنیاز، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای در حوزه درمان ناباروری مازندران ایجاد کند؛ ظرفیتی که اهمیت آن نه فقط در راه‌اندازی یک مرکز درمانی، بلکه در کاهش دشواری دسترسی خانواده‌ها به خدمات تخصصی و فراهم کردن امکان انتخاب‌های درمانی بیشتر برای آنان نمایان خواهد شد.
