تولید زعفران خراسان جنوبی امسال با رشد 90 درصدی به 48.3 تن میرسد و 23 هزار خانوار چشم‌انتظار برداشت آن هستند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، پاییز برای کشاورزان خراسان جنوبی فصل تلاش و برداشت محصولات راهبردی است؛ از زرشک‌کارانی که در روزهای اوج برداشت محصول سرخ خود به سر می‌برند تا زعفران‌کارانی که چشم‌انتظار شکفتن گل‌های ارغوانی در مزارع هستند. در این میان، پیش‌بینی افزایش 90 درصدی تولید زعفران در سال زراعی جاری، بار دیگر امیدها را به رونق تولید و بهبود عملکرد این محصول ارزشمند در استان زنده کرده است.
زعفران، این طلای سرخ که جایگاهی ویژه در اقتصاد کشاورزی خراسان جنوبی دارد، علاوه بر ارزش اقتصادی و صادراتی، نقش مهمی در تأمین معیشت خانوارهای روستایی ایفا می‌کند. اکنون با نزدیک شدن به فصل برداشت، مدیریت صحیح مزارع، رعایت اصول فنی و بهره‌گیری از دانش روز کشاورزی از مهم‌ترین عوامل دستیابی به محصولی باکیفیت و پربازده به شمار می‌رود.
پیش‌بینی تولید 48.3 تن زعفران در خراسان جنوبی
درویشی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، از پیش‌بینی افزایش 90 درصدی تولید زعفران در استان خبر داد و اظهار کرد: برآورد می‌شود در سال زراعی جاری حدود 48.3 تن زعفران خشک در استان برداشت شود.
وی با اشاره به سطح زیرکشت این محصول افزود: در حال حاضر 16 هزار و 234 هکتار از اراضی استان به کشت زعفران اختصاص دارد که از این میزان، 16 هزار و 115 هکتار بارور و 119 هکتار غیربارور است. بر اساس برآوردهای اعلام‌شده، میانگین عملکرد زعفران خشک در استان حدود سه کیلوگرم در هکتار است.
این در حالی است که میزان تولید زعفران خراسان جنوبی در سال گذشته 25.3 تن بوده و تحقق پیش‌بینی امسال می‌تواند افزایش قابل توجه تولید این محصول را رقم بزند.
قاینات، سرایان و فردوس در صدر سطح زیرکشت زعفران
بررسی پراکنش کشت زعفران در خراسان جنوبی نشان می‌دهد شهرستان‌های قاینات، سرایان و فردوس بیشترین سطح زیرکشت این محصول را به خود اختصاص داده‌اند. قاینات با چهار هزار و 998 هکتار در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن شهرستان سرایان با سه هزار و 457 هکتار و فردوس با سه هزار و 177 هکتار در جایگاه‌های دوم و سوم قرار گرفته‌اند.
گستردگی کشت زعفران در این مناطق، اهمیت برنامه‌ریزی برای مدیریت منابع آب، ارتقای دانش فنی کشاورزان، کنترل آفات و بیماری‌ها و افزایش بهره‌وری مزارع را دوچندان می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند در کنار افزایش تولید، به حفظ کیفیت محصول و تقویت جایگاه زعفران استان در بازار کمک کند.
معیشت بیش از 23 هزار خانوار وابسته به طلای سرخ
زعفران برای بخش قابل توجهی از جامعه کشاورزی خراسان جنوبی، فراتر از یک محصول زراعی و یکی از پایه‌های اصلی درآمد خانوار به شمار می‌رود. بر اساس آمار اعلام‌شده، معیشت بیش از 23 هزار و 500 خانوار بهره‌بردار در استان به این محصول راهبردی وابسته است.
از این رو، افزایش تولید و بهبود کیفیت زعفران می‌تواند بر درآمد کشاورزان و رونق فعالیت‌های وابسته به این محصول تأثیرگذار باشد. با این حال، دستیابی به این هدف مستلزم توجه همزمان به مراحل کاشت، داشت و برداشت، کاهش هزینه‌های تولید و آموزش مستمر بهره‌برداران است.
آغاز فصل برداشت از اواخر مهرماه
با نزدیک شدن به فصل گل‌دهی، کشاورزان خراسان جنوبی در حال انجام اقدامات لازم برای آماده‌سازی مزارع هستند. در شرایط کنونی، آبیاری محرک برای تحریک گل‌دهی، کوددهی تکمیلی، پایش آفات و کنترل علف‌های هرز از جمله فعالیت‌های مهم در مدیریت مزارع زعفران محسوب می‌شود.
عملیات برداشت گل زعفران نیز از اواخر مهرماه آغاز می‌شود و با توجه به شرایط اقلیمی مناطق مختلف استان، تا اوایل آذرماه ادامه خواهد داشت. رعایت زمان مناسب برداشت و توجه به اصول فنی در جمع‌آوری گل‌ها و جداسازی کلاله‌ها، در حفظ کیفیت زعفران خشک و افزایش ارزش اقتصادی محصول اهمیت زیادی دارد.
آموزش کشاورزان؛ گامی برای افزایش کیفیت و بهره‌وری
در کنار اقدامات اجرایی در مزارع، توسعه آموزش‌های تخصصی و انتقال یافته‌های علمی به کشاورزان از محورهای مهم ارتقای تولید زعفران در استان است. در همین راستا، کارگاه آموزشی کاشت، داشت و برداشت زعفران با همکاری مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان خوسف و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان در روستای سلم‌آباد بخش ماژان برگزار شد.
در این کارگاه، توکلی، معاون مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، مباحثی درباره اصول صحیح کاشت، مدیریت مراحل داشت و برداشت و شناسایی و کنترل آفات و بیماری‌های مزارع ارائه کرد. این برنامه با هدف ارتقای دانش فنی زعفران‌کاران و ترویج روش‌های علمی مدیریت مزارع برگزار شد.
همچنین دوره آموزشی مدیریت مزارع زعفران با همکاری مرکز ترویج و توسعه فناوری زرشک و عناب، مدیریت هماهنگی ترویج استان و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان زیرکوه در شهر آبیز برگزار شد.
در این دوره، غلامرضا توکلی، محقق و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان، نکات تخصصی درباره تغذیه مناسب، مراقبت از مزارع، مدیریت کشت و راهکارهای افزایش کیفیت و عملکرد محصول را برای بهره‌برداران تشریح کرد.
برگزاری این دوره‌ها در کنار ارائه آموزش‌های کاربردی، زمینه تبادل تجربه میان کارشناسان و کشاورزان را فراهم می‌کند و می‌تواند در کاهش خطاهای مدیریتی، بهبود کیفیت محصول و افزایش بهره‌وری مزارع مؤثر باشد.
جشنواره برداشت گل زعفران؛ فرصتی برای رونق گردشگری سرایان
همزمان با نزدیک شدن به فصل برداشت، شهرستان سرایان نیز برای برگزاری جشنواره برداشت گل زعفران و معرفی ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری این محصول برنامه‌ریزی می‌کند. در همین راستا، نشست هماهنگی برگزاری جشنواره با حضور فرماندار، مدیر جهاد کشاورزی و جمعی از مسئولان دستگاه‌های اجرایی شهرستان برگزار شد.
در این نشست، موضوعاتی از جمله تعیین زمان و مکان برگزاری، برنامه‌های تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، اجرای فعالیت‌های فرهنگی و ترویجی و تقسیم وظایف دستگاه‌های اجرایی مورد بررسی قرار گرفت.
مسئولان حاضر همچنین بر ضرورت مشارکت کشاورزان و بهره‌برداران و معرفی ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی زعفران سرایان تأکید کردند. برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند علاوه بر معرفی محصول و توانمندی‌های کشاورزی منطقه، زمینه حضور گردشگران، رونق کسب‌وکارهای محلی و توسعه گردشگری کشاورزی را فراهم کند؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی مناسب، امکان ایجاد ارزش افزوده بیشتر برای محصول و جامعه محلی را به همراه خواهد داشت.
طلای سرخ در مسیر افزایش تولید و ارزش‌آفرینی
مجموعه اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت مزارع، آموزش کشاورزان و برنامه‌ریزی برای معرفی ظرفیت‌های تولیدی و گردشگری زعفران، نشان می‌دهد که افزایش تولید این محصول نیازمند توجه همزمان به دانش فنی، کیفیت محصول و بازاررسانی است. اگر پیش‌بینی تولید 48.3 تن زعفران خشک در خراسان جنوبی محقق شود، استان در مقایسه با سال گذشته رشد قابل توجهی را تجربه خواهد کرد؛ رشدی که اهمیت حمایت از کشاورزان، مدیریت اصولی مزارع و تقویت زنجیره ارزش این محصول را بیش از گذشته نمایان می‌کند.
اکنون در آستانه فصل برداشت، نگاه بیش از 23 هزار و 500 خانوار بهره‌بردار به مزارع زعفران دوخته شده است؛ محصولی که شکوفایی آن می‌تواند علاوه بر تقویت معیشت کشاورزان، فرصتی برای توسعه اقتصادی و گردشگری در مناطق مستعد خراسان جنوبی فراهم آورد.
