رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اصلاح قوانین ناقص و رفع تعارض‌های قانونی را از اولویتهای سازمان دانست.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور امروز در جلسه شورای راهبری حفاظت که در مرکز آموزش دکتر جوانشیر برگزار شد، با اشاره به اهمیت حفاظت از عرصه‌های منابع طبیعی گفت: هر کسی که قدمی در راه حفاظت از عرصه‌های منابع طبیعی بردارد، از خبرنگاری که با قلم خود به حفاظت کمک کرده تا جنگلبانی که در عرصه‌ها حریق را خاموش می‌کند و مدیرانی که دستورالعمل‌ها و برنامه‌های مناسب تهیه می‌کنند، در این مسیر نقش دارد.
وی با اشاره به اینکه درباره اهمیت منابع طبیعی، جنگل‌ها و مراتع بارها سخن گفته شده است، افزود: منابع طبیعی، جنگل‌ها و مراتع، میراثی نسلی از گذشتگان برای آیندگان هستند و باید به‌عنوان امانت از آن‌ها نگهداری کنیم، وضعیتشان را بهبود ببخشیم و بهتر از گذشته به نسل آینده تحویل دهیم. سازمان منابع طبیعی کشور سازمانی حاکمیتی و عملیاتی بوده و یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های این سازمان، حفاظت است و در واقع حفاظت رکن اصلی مأموریت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری به شمار می‌رود.
معاون وزیر جهاد کشاورزی بیان کرد: بر اساس قوانین و مقررات، از قانون اساسی تا سایر قوانین عادی، حفاظت از مرزوبوم و زیست‌بوم کشور وظیفه همه است و تمام اقشار جامعه باید در این زمینه نقش خود را به‌خوبی ایفا کنند. همان‌طور که ما درباره عملکرد نسل‌های گذشته قضاوت می‌کنیم، آیندگان نیز عملکرد ما را در زمینه حفاظت از مرزوبوم و زیست‌بوم کشور ارزیابی خواهند کرد.
همان‌طور که در مرزها حتی یک وجب از خاک کشور را از دست نداده‌ایم، در حوزه طبیعت نیز باید حفاظت و مدیریت مناسبی داشته باشیم.
افلاطونی با اشاره به تلاش برخی رسانه‌های معاند برای تخریب و زیر سؤال بردن اقدامات مدیران کشور، اظهار کرد: این رسانه‌ها تلاش کرده‌اند زحمات مدیران ارزشمند نظام و کشور را بد جلوه دهند، اما برای بررسی وضعیت جنگل‌ها می‌توان به اطلاعات و آمارهای منتشرشده در سایت سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد مراجعه و میزان جنگل‌زدایی در ایران را با سایر کشورها مقایسه کرد. با این حال، اگرچه تاکنون عملکرد قابل قبولی داشته‌ایم اما می‌توانیم بهتر از این عمل کنیم و باید این کار را انجام دهیم.
وی حفاظت از منابع طبیعی و مراتع کشور را وظیفه اصلی نسل حاضر، دستگاه‌ها، مردم و به‌ویژه همکاران سازمان منابع طبیعی و جنگلبانان سبزپوش دانست و اذعان کرد: حفاظت ارکان و ابعاد متعددی دارد و خاموش کردن آتش تنها یکی از آن‌هاست. جلوگیری از تخریب و تصرف نیز از دیگر ابعاد حفاظت به شمار می‌رود.
یکی از این ابعاد، حفاظت قانونی است؛ یعنی باید مراقبت کنیم قوانین مناسبی در حوزه منابع طبیعی تصویب شود، قوانین موردنیاز را پیشنهاد دهیم و برای رفع تعارض قوانین اقدام کنیم.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار کرد: حفاظت صرفاً به خاموش کردن آتش محدود نمی‌شود و همکاران حقوقی و امور مجلس نیز در این زمینه وظیفه دارند مراقب باشند قوانین، آیین‌نامه‌ها و آرای قضایی مرتبط با منابع طبیعی به‌درستی تنظیم و اجرا شوند. حفاظت قانونی باید برنامه داشته و مشخص باشد که در چه وضعیتی قرار داریم و می‌خواهیم به کجا برسیم.
حفاظت عملیاتی و اجرایی خود به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شود که یکی از آن‌ها حفاظت فیزیکی است.
«آفت بلایت» 37 هزار هکتار از شمشادها ایران را خشکاند
افلاطونی با اشاره به اینکه این بخش را همکاران یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی برای مقابله با حریق و موارد مشابه انجام می‌دهند، حفاظت بیولوژیکی را از دیگر بخش‌های مهم این حوزه دانست و با اشاره به اهمیت حفاظت بیولوژیکی بیان کرد: ایجاد و نگهداشت پوشش گیاهی و جلوگیری از آفات و بیماری‌ها، بخشی از حفاظت بیولوژیکی است و باید در همه عرصه‌ها به آن توجه کنیم. اوایل دهه 1390، آفت و بیماری‌ای به نام بلایت شمشاد شد و حدود 37 هزار هکتار از شمشادهای کشور خشک شد.
وی افزود: این اتفاق نشان می‌دهد که حفاظت فقط به مقابله با قطع درخت محدود نیست. اگر یک قاچاقچی چهار یا 10 درخت قطع کند، کار او نادرست است و حتی یک درخت نیز برای ما اهمیت دارد اما آفات و بیماری‌ها نیز باید به همان اندازه مهم تلقی شوند و برای مقابله با آن‌ها برنامه داشته باشیم.
سامانه جامع شناسایی و مدیریت آفات و بیماری‌ها در سازمان راه‌اندازی شده و اقدامات مکانیکی، آبخیزداری، ایجاد سازه‌های آبخیزداری و تغذیه سفره‌های زیرزمینی و آبخوان‌داری در حال انجام است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه این اقدامات بخشی از حفاظت هستند و با تأکید بر مسئولیت این سازمان در حفاظت از آب و خاک تصریح کرد: بارها گفته‌ام و باز هم تأکید می‌کنم که وظیفه ما حفظ آب و خاک و حفاظت از مرزوبوم کشور است و باید این وظیفه را به‌درستی انجام دهیم. در حوزه حفاظت قانونی و حقوقی، چند برنامه عملیاتی در دست اقدام داریم که بخشی از آن‌ها انجام شده و بخشی دیگر در حال پیگیری است.
اصلاح قوانین متعارض و پیگیری رفع نواقص و تعارض‌های قانونی از جمله آن‌هاست.
افلاطونی ادامه داد: پیگیری رفع تعارض ماده 55 قانون حفاظت با ماده 680 قانون مجازات اسلامی و اصلاح ماده 24 مکرر قانون معادن از جمله موضوعات مهمی است که در حوزه منابع طبیعی با چالش‌هایی همراه بوده و برای اصلاح آن‌ها برنامه‌ریزی و درخواست‌های لازم را ارسال کرده‌ایم. در حوزه حقوقی، برای نخستین بار تفاهم‌نامه بسیار خوبی با مرکز وکلا و کارشناسان قوه قضائیه منعقد کرده‌ایم.
شیوه‌نامه اجرایی این تفاهم‌نامه میان دو مجموعه تدوین شده است و به امید خدا به‌زودی برای اجرا ابلاغ خواهد شد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به برخورد با متخلفان حوزه منابع طبیعی گفت: در سال 1404، بدون هیچ‌گونه تعارفی با متخلفان برخورد قاطع انجام شد؛ چه افرادی که درخت قطع کرده و چه کسانی که موجب وقوع حریق شده‌اند. در این زمینه، همکاری دستگاه قضایی شایسته قدردانی است.
همچنین از نیروهای انتظامی و امنیتی که در شناسایی متخلفان کمک بسیار خوبی کردند، تشکر می‌کنم. این اقدامات و برخوردهای قاطع، به لطف الهی، اثر بازدارندگی خود را داشته است.
وی با اشاره به همکاری نیروی انتظامی در حوزه حفاظت فیزیکی اظهار کرد: در دیدار با سردار رادان از ایشان درخواست کردیم هر کمکی که می‌توانند در حوزه حفاظت انجام دهند. ایشان نیز اعلام کردند امکاناتی که در اختیار نیروی انتظامی است، از جمله زیرساخت‌های ارتباطی، دکل‌های بی‌سیم، تجهیزات و امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، در اختیار یگان حفاظت قرار گیرد تا بتوانیم مأموریت‌های خود را بهتر انجام دهیم.
با دست خالی نمی‌توان با این حجم از تخلف و اقدامات تخریبی در طبیعت از جمله حریق، مقابله کرد.
یگان پهپادی حفاظت از منابع طبیعی راه‌اندازی می‌شود
افلاطونی با اشاره به اینکه به همین دلیل، موضوع تأمین و تجهیز امکانات را پیگیری کردیم که فاز دوم تجهیزات امروز ارسال می‌شود، بیان کرد: خودرو، موتورسیکلت، دمنده، لباس، پوتین و تجهیزات انفرادی تهیه شده و امروز ارسال این تجهیزات انجام می‌شود. مکاتبات لازم برای راه‌اندازی یگان پهپادی صورت گرفته و جلسات مربوط به آن نیز برگزار شده است.
همکاران در حال پیگیری موضوع هستند و امیدواریم با کمک دستگاه‌های امنیتی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بتوانیم این یگان را راه‌اندازی کنیم.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر گستردگی عرصه‌های منابع طبیعی کشور اذعان کرد: عرصه‌های منابع طبیعی کشور حدود 135 میلیون هکتار وسعت دارد و امکان پایش چنین محدوده‌ای با اتکا به افراد و خودروها وجود ندارد؛ باید به سمت فناوری‌های روز و اقدامات مشارکتی حرکت کنیم. پایش و رصد هوشمند با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای اپتیکی و الکترونیکی و همچنین مشارکت مردم، دو محور اصلی فعالیت ما در حوزه حفاظت هستند و باید تمرکز برنامه‌های سازمان نیز بر همین دو محور باشد.
وی با اشاره به پیگیری طرح جامع حفاظتی و انتظامی کشور افزود: آغاز این طرح به سال 1398 بازمی‌گردد و اکنون با جدیت در حال پیگیری هستیم تا به مرحله اجرا برسد. در کشور هزاران حوزه آبخیز وجود دارد و باید مشخص باشد که در هر حوزه آبخیز چه اقداماتی باید انجام شود؛ از جمله اینکه پایگاه‌های حریق در کجا جانمایی و بندهای خاکی در چه مناطقی احداث شوند و اقدامات بیولوژیکی در کدام عرصه‌ها ضرورت دارند.
با توجه به وسعت 135 میلیون هکتاری عرصه‌های کشور، باید نقشه مشخصی از نیازهای حفاظتی داشته باشیم.
افلاطونی با اشاره به اینکه باید بدانیم در کدام مناطق به پاسگاه و پایگاه حفاظتی نیاز داریم، اظهار کرد: امسال احداث 20 مورد از این تأسیسات در برنامه قرار گرفته است و باید مناطق دارای خطر وقوع و گسترش حریق از پیش مشخص شوند تا اقدامات لازم پیش از وقوع حادثه انجام شود. طرح جامع مدیریت حریق تهیه و دستورالعمل آن نیز به استان‌ها ابلاغ شده است.
امیدواریم با اجرای دقیق این برنامه‌ها، اقدامات حفاظتی اثربخشی بیشتری داشته باشند. مشارکت مردم برای حفاظت از منابع طبیعی ضروری است.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اینکه بدون مردم امکان انجام مأموریت‌ها وجود ندارد، مطرح کرد: شعار ما در منابع طبیعی این است که با مردم، برای مردم و همراه با مردم کار کنیم. مشارکت مردم باید در قالب طرح‌های مشخص و برنامه‌ریزی‌شده انجام شود.
طرح مدیریت پایدار جنگل، طرح نوین جنگل‌داری اجتماعی و طرح‌های بیابان‌زدایی از جمله برنامه‌هایی هستند که باید با مشارکت مردم و بخش خصوصی اجرا شوند. تفاهم‌نامه خوبی نیز با سازمان همیاری شهرداری‌های کشور امضا و ابلاغ شده است.
وی با اشاره به اینکه باید از ظرفیت این تفاهم‌نامه به‌خوبی استفاده کنیم، ضمن درخواست از رسانه‌ها برای کمک به ترویج فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: هر شاخه درخت و هرگونه درختی در جنگل متعلق به همه است و هر بوته‌ای که در عرصه‌های منابع طبیعی سبز می‌شود، به نسل فعلی و نسل آینده تعلق دارد. اگر کسی ببیند فردی شاخه درختی را می‌شکند یا به منابع طبیعی آسیب می‌زند، باید همان‌طور که از خانه و اموال خود حفاظت می‌کند، دلسوزانه اطلاع‌رسانی و برای جلوگیری از تخریب و خاموش کردن آتش کمک کند.
کاهش 80 درصدی حریق در عرصه‌های طبیعی کشور
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه باید احساس مسئولیت در میان مردم تقویت شود و این فرهنگ را گسترش دهیم، در خصوص برنامه‌های عملیاتی سازمان در حوزه حفاظت خاطرنشان کرد: پیگیری رفع نواقص و تعارض قوانین، هم‌افزایی با دستگاه‌ها، عملیاتی کردن کامل طرح جامع حفاظتی و انتظامی، اجرای طرح مدیریت حریق، پایش و مانیتورینگ تصویری عرصه‌های منابع طبیعی و سازماندهی مشارکت‌های مردمی در حوزه‌های مختلف، از جمله برنامه‌هایی به شمار می‌روند که در حال انجام آن‌ها هستیم.
افلاطونی با اشاره به ظرفیت همیاران طبیعت اظهار کرد: حدود 500 هزار نفر در سامانه مربوط به همیاران طبیعت ثبت‌نام و آمادگی خود را برای همکاری در حفاظت از طبیعت اعلام کرده‌اند. این تعداد ظرفیت کمی نیست و باید برای استفاده از آن برنامه داشته باشیم.
بسیاری از همیاران طبیعت از تحصیل‌کردگان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر هستند و می‌توانند در حوزه‌هایی مانند مبارزه با آفات و بیماری‌ها، مقابله با حریق و اقدامات آبخیزداری به سازمان کمک کنند. ما وظیفه داریم آن‌ها را سازماندهی کنیم و آموزش دهیم.
وی از افزایش اعتبارات مرتبط با قانون معادن خبر داد و عنوان کرد: با کمک سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، تجهیزات خریداری‌شده در حال ارسال است. خرید تجهیزات مربوط به سال 1404 نیز از جمله خرید 2 هزار و 500 دست لباس کنترل حریق و 2 هزار و 500 جفت پوتین چرمی در دستور کار قرار گرفته و اعتبارات مربوط به قانون معادن از حدود 900 میلیارد تومان به 9 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
هنر ما در حوزه برنامه‌وبودجه باید این باشد که بتوانیم این اعتبارات را وصول و برای حفاظت از منابع طبیعی هزینه کنیم.
معاون وزیر جهاد کشاورزی کاهش آتش‌سوزی‌ها را از نتایج اقدامات انجام‌شده دانست و تصریح کرد: حاصل همه این اقدامات، زحمات همکاران در ستاد با تهیه برنامه‌ها و دستورالعمل‌ها و انجام نظارت‌های لازم، تلاش همکاران در استان‌ها، شهرستان‌ها و دهستان‌ها، فعالیت نیروهای یگان حفاظت و همراهی نیروهای مردمی این بوده که امسال به لطف الهی، میزان حریق حدود 80 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته و تجهیزات خریداری‌شده نیز شامل لباس کنترل حریق، پوتین چرمی، خودروهای وانت نیسان، موتورسیکلت و سایر امکانات است.
