خرم آباد- لرستان با پیش‌بینی تولید ۲۸۰ هزار تن سیب‌زمینی، سهمی مهم در تأمین بازار ایران و سفره خانوارها دارد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، زمین‌های کشاورزی لرستان در فصل کشت و برداشت، تنها روایتگر تلاش کشاورزانی نیستند که ماه‌ها برای به‌ثمرنشستن محصول خود چشم به آسمان و منابع آب دوخته‌اند؛ این مزارع بخشی از زنجیره تأمین غذای کشور را شکل می‌دهند؛ زنجیره‌ای که از انتخاب بذر و آماده‌سازی زمین آغاز می‌شود، با مدیریت آب و افزایش بهره‌وری ادامه می‌یابد و در نهایت به بازار مصرف، صنایع تبدیلی و حتی مسیرهای صادراتی می‌رسد.
در این میان، سیب‌زمینی جایگاهی متفاوت دارد؛ محصولی پرمصرف در سبد غذایی خانوار که تغییرات قیمت و میزان عرضه آن می‌تواند بر هزینه‌های روزمره مردم اثر بگذارد. از سوی دیگر، تولید این محصول برای بسیاری از کشاورزان، به‌ویژه در شهرستان‌های دارای سابقه کشت سیب‌زمینی، منبع درآمد و بخشی از چرخه اشتغال روستایی است.
استان لرستان با برخورداری از تنوع اقلیمی، اختلاف ارتفاع، اراضی مستعد و تجربه کشاورزان، ظرفیت مناسبی برای تولید سیب‌زمینی در فصل‌های مختلف دارد. همین ویژگی‌ها موجب شده است که این استان علاوه بر تأمین بخشی از نیاز مصرفی خود، در تأمین بازار دیگر استان‌های کشور نیز نقش داشته باشد.
پیش‌بینی تولید ۲۸۰ هزار تن سیب‌زمینی در لرستان
فرشاد بابایی، معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان، با اشاره به جایگاه راهبردی سیب‌زمینی در بخش کشاورزی و سبد غذایی خانوارها، اظهار کرد: سیب‌زمینی یکی از محصولات استراتژیک و از اقلام اصلی سبد غذایی خانوار به شمار می‌رود که علاوه بر تأمین بخشی از نیاز غذایی جامعه، نقش مهمی در رونق فعالیت‌های کشاورزی، ایجاد ارزش اقتصادی و پشتیبانی از اشتغال در مناطق تولیدکننده دارد.
وی با تشریح وضعیت کشت این محصول در استان افزود: امسال حدود پنج هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی لرستان به کشت سیب‌زمینی اختصاص یافته و پیش‌بینی می‌شود میزان تولید این محصول در استان به حدود ۲۸۰ هزار تن برسد.
معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به ظرفیت تولید مازاد بر نیاز مصرفی استان بیان کرد: از مجموع تولید پیش‌بینی‌شده، حدود ۷۰ هزار تن در داخل استان مصرف می‌شود و نزدیک به ۲۱۰ هزار تن نیز به سایر استان‌های کشور و بازارهای خارج از کشور عرضه می‌شود.
بابایی با بیان اینکه تولید این حجم از محصول از نظر اقتصادی اهمیت قابل توجهی برای بخش کشاورزی لرستان دارد، ادامه داد: ارزش اقتصادی تولید سیب‌زمینی استان حدود ۱۶ همت برآورد می‌شود که این ظرفیت می‌تواند در رونق فعالیت‌های کشاورزی، تقویت درآمد تولیدکنندگان و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مختلف استان نقش مؤثری داشته باشد.
الیگودرز تا خرم‌آباد؛ قطب‌های تولید سیب‌زمینی لرستان
وی با اشاره به شرایط مناسب لرستان برای کشت سیب‌زمینی تصریح کرد: برخورداری از شرایط اقلیمی متنوع، اختلاف ارتفاع، وجود اراضی مستعد کشاورزی و تجربه بهره‌برداران، زمینه مناسبی برای تولید این محصول در فصل‌های مختلف فراهم کرده است. بر همین اساس، سیب‌زمینی بهاره، تابستانه و پاییزه در مناطق مختلف استان کشت می‌شود و هر یک از این دوره‌های کشت، متناسب با شرایط اقلیمی و ویژگی‌های منطقه، ظرفیت تولید خاص خود را دارد.
بابایی با اشاره به برنامه ابلاغی الگوی کشت خاطرنشان کرد: سطح پیش‌بینی‌شده برای کشت سیب‌زمینی در استان لرستان حدود ۶ هزار و ۸۰۰ هکتار است و مدیریت سطح زیرکشت باید با توجه به شرایط اقلیمی، ظرفیت منابع آبی، نیاز بازار و ضرورت حفظ منابع پایه انجام شود.
وی شهرستان‌های الیگودرز، ازنا، دلفان، سلسله و خرم‌آباد را از مناطق اصلی تولید سیب‌زمینی در لرستان برشمرد و گفت: شرایط اقلیمی، اراضی مستعد، منابع آبی قابل استفاده و سابقه کشت این محصول در این شهرستان‌ها، زمینه فعالیت کشاورزان و تولید سیب‌زمینی را فراهم کرده است.
عملکرد ۴۵ تا ۵۰ تنی در هر هکتار
معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به تفاوت عملکرد این محصول در فصل‌های مختلف کشت افزود: برآوردهای فنی نشان می‌دهد میانگین عملکرد سیب‌زمینی بهاره و تابستانه در استان حدود ۴۵ تن در هکتار و عملکرد کشت پاییزه حدود ۵۰ تن در هکتار است. البته میزان برداشت نهایی به عواملی مانند کیفیت بذر، شرایط آب‌وهوایی، مدیریت آبیاری، وضعیت خاک و شیوه‌های داشت و برداشت بستگی دارد.
بابایی با تأکید بر ضرورت انتخاب ارقام مناسب برای افزایش بهره‌وری تولید اظهار کرد: در مزارع استان از ارقام مختلف سیب‌زمینی استفاده می‌شود تا متناسب با شرایط اقلیمی، زمان کشت، کیفیت محصول، بازارپسندی و قابلیت نگهداری، امکان تولید محصول مناسب برای بازارهای مختلف فراهم شود.
وی با اشاره به ارقام عمده کشت‌شده در لرستان بیان کرد: بامبا، آگریا، کلمبا، سانته، راشیدا، سیفرا، میلوا، جلی، دوناتا و پانامرا از جمله ارقام مورد استفاده در مزارع استان هستند. انتخاب رقم مناسب و استفاده از بذر باکیفیت می‌تواند در افزایش عملکرد، بهبود کیفیت محصول و کاهش ریسک تولید مؤثر باشد.
توسعه آبیاری نوین برای حفظ منابع آب
معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به اهمیت مدیریت منابع آب در تولید سیب‌زمینی گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی و ضرورت افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و اصلاح روش‌های مدیریت مصرف آب از موضوعات مهم در برنامه‌ریزی تولید این محصول به شمار می‌رود.
بابایی افزود: بیش از ۹۰ درصد سطح زیرکشت سیب‌زمینی استان با استفاده از سامانه‌های آبیاری بارانی آبیاری می‌شود و حدود ۵۱۷ هکتار از مزارع نیز به سامانه آبیاری تیپ مجهز است. توسعه این روش‌ها در کنار مدیریت صحیح زمان و میزان آبیاری می‌تواند به توزیع مناسب‌تر آب در مزرعه و ارتقای بهره‌وری تولید کمک کند.
تغییر زمان کشت و معرفی ارقام زودرس
وی با اشاره به برنامه‌های سازمان جهاد کشاورزی برای پایداری تولید سیب‌زمینی تصریح کرد: تغییر زمان کاشت از بهاره به زمستانه در مناطق مستعد، معرفی ارقام زودرس و توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، از جمله آبیاری نوار تیپ و نیوفیت، در دستور کار قرار دارد.
معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان تأکید کرد: هدف از اجرای این برنامه‌ها، بهبود روند تولید و افزایش پایداری آن با حفظ منابع پایه، به‌ویژه منابع آب و محیط زیست، است. اجرای این رویکردها باید متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه و با توجه به ظرفیت منابع طبیعی انجام شود تا ضمن حفظ توان تولید، از فشار غیرضروری بر منابع پایه جلوگیری شود.
بذر سالم؛ گامی برای افزایش کیفیت و عملکرد
بابایی با اشاره به اهمیت بذر سالم و گواهی‌شده در زنجیره تولید سیب‌زمینی خاطرنشان کرد: تأمین بذر باکیفیت از عوامل مؤثر بر افزایش عملکرد، بهبود کیفیت محصول و کاهش خطر انتقال آلودگی‌های مزرعه‌ای است. توسعه ظرفیت تولید و تأمین بذر سالم در استان نیز می‌تواند به کاهش وابستگی بهره‌برداران به منابع خارج از استان کمک کند.
مازاد تولید؛ فرصتی برای توسعه بازار و صادرات
وی با بیان اینکه لرستان از ظرفیت قابل توجهی برای تأمین بازارهای خارج از استان برخوردار است، گفت: تولید مازاد سیب‌زمینی، زمینه عرضه محصول به سایر استان‌های کشور و توسعه صادرات را فراهم می‌کند؛ اما استفاده بهتر از این ظرفیت به برنامه‌ریزی در حوزه بازاریابی، حمل‌ونقل، نگهداری، بسته‌بندی و شناسایی بازارهای هدف نیاز دارد.
معاون سازمان جهاد کشاورزی لرستان در پایان بر ضرورت توجه هم‌زمان به افزایش بهره‌وری، مدیریت منابع آب، استفاده از ارقام مناسب و توسعه زیرساخت‌های مرتبط با عرضه محصول تأکید کرد و افزود: پایداری تولید سیب‌زمینی زمانی محقق می‌شود که ظرفیت‌های تولیدی استان در کنار حفاظت از منابع طبیعی و نیازهای بازار مدیریت شود.
سیب‌زمینی از اقلام پرمصرف سبد غذایی خانوار است
نامدار صیادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان نیز با اشاره به جایگاه سیب‌زمینی در سبد غذایی خانوارها، بر اهمیت تأمین مستمر این محصول و مدیریت روند عرضه آن تأکید کرد.
وی اظهار کرد: سیب‌زمینی از محصولات پرمصرف در سبد غذایی مردم است و نوسان قیمت آن می‌تواند بر هزینه‌های روزمره خانوارها تأثیر بگذارد؛ ازاین‌رو، توجه به وضعیت عرضه و تسهیل دسترسی مصرف‌کنندگان به این محصول اهمیت دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان افزود: کوتاه‌کردن مسیر عرضه از تولیدکننده تا مصرف‌کننده و کاهش هزینه‌های ناشی از واسطه‌گری، از محورهای مهم اقدامات مرتبط با تنظیم بازار این محصول به شمار می‌رود.
صیادی با اشاره به ظرفیت تولید استان بیان کرد: لرستان سالانه بیش از ۲۸۰ هزار تن سیب‌زمینی تولید می‌کند و ظرفیت تولید استان برای تأمین نیاز بازار مناسب است؛ بنابراین از نظر ظرفیت تولید، نگرانی خاصی درباره تأمین این محصول وجود ندارد.
در مجموع، تولید حدود ۲۸۰ هزار تن سیب‌زمینی در لرستان، این استان را به یکی از ظرفیت‌های مهم تأمین این محصول در بازارهای داخلی تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که بهره‌برداری پایدار از آن، به مدیریت منابع آب، استفاده از بذرهای باکیفیت، ارتقای بهره‌وری و سامان‌دهی مسیر عرضه وابسته است.
از سوی دیگر، مازاد تولید زمانی می‌تواند به افزایش درآمد کشاورزان و تقویت جایگاه لرستان در بازارهای هدف منجر شود که زیرساخت‌های نگهداری، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و بازاریابی نیز متناسب با حجم تولید توسعه یابد.
در نهایت، حفظ این ظرفیت تولیدی در کنار کاهش هزینه‌های واسطه‌گری و ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده، ضرورتی است که می‌تواند سیب‌زمینی لرستان را از یک محصول پربازده کشاورزی به فرصتی پایدار برای رونق اقتصادی و تقویت امنیت غذایی تبدیل کند.
