لکسوس ۸۵ میلیاردی، تانک ۲۶ میلیاردی و مردمی که فقط عکس می‌گیرند+ فیلم

فرد دیگری که به همراه دخترش بود و چند بار در طول حضورم در نمایشگاه او را دیدم بالاخره برای گفت وگو با سراغش رفت می‌گفت من برای خرید خودرو ایرانی آمده‌ام اما خودروساز قیمت نمی‌دهد این چه نمایشگاهی است که همه خودروها در آن وارداتی است. اغلب بازدیدکنندگان می‌گفتند که نه وارداتی‌ها قیمتی درستی می دهند تا داخلی‌ها.

آقایی هم می‌گفت واردکنندگان انگار که رفته‌اند یک مذاکره‌ای هم برای واردات کرده‌اند اما خودشان هم نمی‌دانند که می‌توانند خودرو وارد کنند یا نه؛ آخر نه قیمت می‌دهند نه زمان تحویل را اعلام می‌کنند. داخلی‌ها هم همین‌طور یکی از خودروسازان داخلی که در این نمایشگاه حضور دارد نه زمان دقیقی برای تحویل می‌گوید نه قیمت؛ می‌گویند همه چیز بستگی به شرایط دارد.

مردم از سر و کول خودروها بالا می‌روند خلاصه برای خیلی‌ها لذت‌بخش است که خودروی لکسوس را برانداز کنند و با آن عکس بیاندازند. یا کابین آن را از پشت شیشه آن ببینند.

قیمت تانک‌ها هم از ۱۸ تا ۲۶ میلیارد تومان است یکی از شرکت‌ها می‌گوید تحویل تانک‌ها یک ماهه است بعد از واریز وجه خودرو در مدت یک ماه به مشتری تحویل می‌شود. نمایشگاه هیجان نسبی برای بازدیدکنندگان ایجاد کرده.

فضای نمایشگاه هم تقریبا مناسب است اما صدای موسیقی بعضی از غرفه ها چندان مناسب نیست خیلی بلند است بطوریکه اگر بخواهی از مسئول یک غرفه ای اطلاعات بگیری صدای او را نمی شنوی. خلاصه اینکه نمایشگاه امسال بیش از آنکه نمایشگاهی از خودروسازان جهان باشد، یک آینه تمام‌قد از واقعیت تجارت خارجی ایران و اتکا به خطوط تولید خاک چین است.

در عمل دیگر مرز سنتی میان خودروهای ژاپنی، اروپایی و چینی از بین رفته است؛ چرا که حتی نام‌های بزرگی همچون تویوتا و لکسوس در کنار مزدا، بنز و ولوو، از دریچه جوینت‌ونچرهای مستقر در چین و کانال‌های تخصصی این کشور به بازار ایران می‌رسند. شرکتی مانند نامی‌خودرو با سبد محصولات تویوتا (نظیر لوین، کرولا و وایلدلندر) و نسخه‌های وارداتی مدرن، عملاً محصولاتی را پیش روی مخاطب گذاشته که خروجی خطوط رباتیک چین با استانداردهای تویوتا هستند و در سوی دیگر، نام لکسوس نیز به عنوان نماد مهندسی لوکس این غول ژاپنی، از طریق همین زنجیره لجستیکی و بازارهای منطقه‌ای در کانون توجه بازدیدکنندگان قرار دارد.

حضور مرسدس‌بنزهای سری طویل A و C، کراس‌اوورها و سدان‌های هیبریدی مزدا و ولوو و تنوع شاسی‌بلندهای تویوتا در کنار غول‌های لوکس چینی نظیر تانک، آواتار و ام-هیرو، یک پیام روشن مخابره می‌کند ساده‌سازی زنجیره تأمین ارزی و مالی میان تهران و پکن، مسیر واردات را کاملاً به سمت شرق هدایت کرده است. به این ترتیب، تحریم‌ها نه مانع ورود برندهای طراز اولی چون تویوتا، لکسوس شده و نه آنها را از دسترس خارج کرده، بلکه تنها مبدا حمل و بارگیری آن‌ها را به بزرگ‌ترین هاب خودروسازی جهان یعنی چین منتقل ساخته است.

اینجا آدم‌ها بیشتر از آنکه برای خرید آمده باشند، برای دیدن آمده‌اند؛ دیدن خودروهایی که قیمت بعضی از آنها آن‌قدر بالاست که برای بسیاری از بازدیدکنندگان حتی تصور خریدش هم دشوار است. در غرفه‌های نمایشگاه بین‌المللی خودرو تهران، مردم دور خودروها جمع شده‌اند، داخل کابین‌ها را نگاه می‌کنند، عکس می‌گیرند و درباره قیمت‌ها از غرفه‌داران می‌پرسند.

اما پاسخ به ساده‌ترین سؤال، یعنی «چند؟»، گاهی چندان ساده نیست؛ بعضی خودروها قیمت مشخصی ندارند و برخی دیگر با ارقامی اعلام می‌شوند که برای بخش بزرگی از بازدیدکنندگان دست‌نیافتنی است. در نهایت، هفتمین نمایشگاه خودرو تهران بیش از آنکه فقط محل نمایش خودروهای جدید باشد، تصویری از وضعیت امروز بازار خودرو ایران است؛ بازاری پر از برند و مدل، اما خالی از قیمت‌های قابل دسترس برای بخش بزرگی از مردم.

از یک سو خودروهایی مانند لکسوس ۸۵ میلیارد تومانی و تانک‌های چند ده میلیاردی در برابر چشم بازدیدکنندگان قرار گرفته‌اند و از سوی دیگر، معلمی با سه یا چهار میلیارد تومان در جست‌وجوی خودرویی است که بتواند بخرد و پیدا نمی‌کند. مردم می‌آیند، خودروها را می‌بینند، عکس می‌گیرند و درباره قیمت‌ها تعجب می‌کنند؛ اما برای بسیاری از آنها نمایشگاه در نهایت بیشتر یک تماشاخانه خودرو است تا محلی برای خرید.

شاید همین تضاد، مهم‌ترین تصویری باشد که از نمایشگاه امسال در ذهن می‌ماند؛ مردمی که با علاقه خودروها را تماشا می‌کنند و کودکانی که با هیجان کنار خودروهای رؤیایی‌شان می‌ایستند، اما وقتی پای خرید به میان می‌آید، فاصله میان رؤیا و واقعیت ناگهان خودش را نشان می‌دهد. نمایشگاه پر از خودرو است، اما پرسش بسیاری از بازدیدکنندگان همچنان همان پرسش ساده است: «قیمتش چند است و آیا واقعاً می‌شود آن را خرید؟»