قزاقستان با توکنسازی داراییها، مسیر جدیدی برای جذب سرمایه مردم در پروژههای کریدوری ایجاد کرده که این الگو میتواند در ایران نیز با مشارکت سرمایههای خرد در کریدورهای ترانزیتی، هم به تکمیل زیرساختها و هم به کسب درآمد ارزی مردم و کشور کمک کند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، قزاقستان در حال آزمودن مدلی برای تأمین مالی زیرساختهای لجستیکی است که در آن بهجای اتکای صرف به بودجه دولتی و وامهای بزرگ، بخشی از سرمایه موردنیاز پروژهها از طریق عرضه داراییهای دیجیتال و مشارکت سرمایهگذاران جذب میشود. این رویکرد میتواند برای ایران نیز در تأمین مالی کریدورهای ترانزیتی و ایجاد فرصت سرمایهگذاری ارزی برای مردم قابل بررسی باشد.
دولت قزاقستان دو هفته پیش برنامهای شامل ۶۵ اقدام برای توسعه بازار قانونگذاریشده داراییهای دیجیتال تصویب کرد. بر اساس اعلام رئیس بانک ملی این کشور، قرار است تا پایان سال جاری میلادی، دو پروژه در شهر آلتائو وارد برنامه توکنسازی شوند؛ مجموعه Iconic Tower با ظرفیت عرضه تا ۵۰ میلیون دلار و مرکز لجستیکی Birlik با ظرفیت عرضه تا ۱۰ میلیون دلار.
گفتنی است هر دو پروژه از زیرساخت دیجیتال بورس اوراق بهادار قزاقستان استفاده خواهند کرد. توکنسازی به معنای ثبت دیجیتال حقوق مالی یا مالکیتی یک دارایی و تقسیم آن به واحدهای کوچکتر برای عرضه به سرمایهگذاران است.
در چنین مدلی، شهروندان میتوانند متناسب با سازوکار حقوقی هر طرح، در تأمین مالی پروژهای بزرگ مشارکت کنند و در صورت تحقق درآمد و پیشبینی قرارداد، از عایدی آن بهرهمند شوند. ایران نیز میتواند از این الگو برای تأمین مالی کریدورهای خود استفاده کند.
پروژههایی مانند اتصال ریلی چابهار-سرخس، راهآهن رشت-آستارا، آزادراههای سراسر کشور، خطوط ریلی منتهی به مرزها و مراکز لجستیکی در مسیر کریدور شمال-جنوب و کریدور شرق-غرب، ظرفیت بررسی ابزارهای متنوع تأمین مالی را دارند. به گفته حسن کریمنیا، کارشناس حملونقل و ترانزیت، برخی از پروژهها پس از بهرهبرداری میتوانند از محل جابهجایی بار، خدمات لجستیکی، انبارداری و درآمدهای ترانزیتی که بر پایه دلار و سایر ارزها هستند، جریان مالی ایجاد کنند و جدای سود ریالی، سود ارزی نیز داشته باشند.
این شیوه همچنین میتواند منابع مالی را از مسیرهای غیرنفتی به توسعه زیرساخت هدایت کند که بهجای انتظار برای تخصیصهای محدود بودجهای و سالها انتظار برای به پایان رسیدن پروژه، از مشارکت سرمایههای خرد و کلان فراهم میشوند. در شرایطی که طولانیشدن تأمین اعتبار، زمان بهرهبرداری برخی پروژههای حیاتی حملونقل کشور را به سالهای دور موکول کرده، تجربه قزاقستان پیش روی سیاستگذار ایرانی برای جذب سرمایههای مردم در پروژههای ملی با سوددهی قابلتوجه قرار دارد.