تداوم رشد بورس به کدام عوامل وابسته است؟

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، بورس تهران در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته بار دیگر با افزایش تقاضا مواجه شد و شاخص کل با رشد 2.26 درصدی به سطح 7 میلیون و 766 هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز در این روز 1.8 درصد افزایش یافت و در محدوده 2 میلیون و 66 هزار واحد قرار گرفت.

در فرابورس ایران هم شاخص کل با رشد 1.88 درصدی به کار خود پایان داد. هم‌زمانی رشد نماگرها با افزایش ارزش معاملات و ورود نقدینگی حقیقی، توجه‌ها را بار دیگر به امکان تداوم رونق بازار سهام جلب کرده است.

بازگشت تقاضا پس از اصلاح معاملات هفته نخست مهرماه در شرایطی با رشد شاخص‌ها همراه شد که بازار سهام پیش از آن، دوره‌ای از اصلاح و نوسان را پشت سر گذاشته بود. در این راستا بازگشت خریداران و افزایش تقاضا در طیف گسترده‌ای از نمادها نشان داد افت قیمت‌ها در روزهای قبل، دست‌کم در مقطع مورد بررسی، به تغییر پایدار جهت معاملات منجر نشده است.

از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد در روز هشتم مهر به حدود 42 هزار میلیارد تومان رسید و سرمایه‌گذاران حقیقی نیز نزدیک به 4 هزار و 700 میلیارد تومان نقدینگی وارد بازار سهام کردند. همچنین، حدود 88 درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند و نزدیک به 12 هزار میلیارد تومان سفارش خرید در پایان معاملات روی تابلو باقی ماند.

این داده‌ها از برتری تقاضا در معاملات آن روز حکایت دارند؛ با این حال، برای ارزیابی پایداری روند باید مشخص شود چه میزان از نقدینگی ورودی در روزهای بعد در بازار سهام باقی می‌ماند و آیا ارزش معاملات در سطوح بالا حفظ خواهد شد یا خیر؟ نرخ ارز و انتظارات تورمی از نگاهی دیگر، این روزها یکی از متغیرهای اثرگذار بر معاملات بازار سهام، تحولات نرخ ارز است؛ به طوری که افزایش نرخ ارز می‌تواند از مسیر رشد ارزش ریالی درآمدهای صادراتی، انتظارات مربوط به فروش شرکت‌ها را تقویت کند.

با این حال، میزان اثرگذاری این متغیر در صنایع مختلف یکسان نیست؛ و شرکت‌های صادرات‌محور، بنگاه‌های وابسته به مواد اولیه وارداتی و شرکت‌هایی که محصولات خود را در بازار داخلی عرضه می‌کنند، با آثار متفاوتی از تغییرات ارزی مواجه می‌شوند. از سوی دیگر، افزایش ابهامات اقتصادی و نگرانی درباره حفظ ارزش دارایی‌ها می‌تواند تقاضا برای سهام، طلا و ارز را هم‌زمان افزایش دهد.

در چنین شرایطی، بخشی از رشد بازار سهام ممکن است ناشی از تعدیل انتظارات اسمی سرمایه‌گذاران باشد. بنابراین، تفکیک اثر تورم و نرخ ارز از بهبود واقعی عملکرد شرکت‌ها برای تحلیل روند بورس اهمیت دارد.

گزارش‌های شرکت‌ها در کانون توجه این در شرایطی است که انتشار گزارش‌های ماهانه شهریور و نزدیک شدن زمان انتشار صورت‌های مالی شش‌ماهه، از دیگر عواملی است که می‌تواند جهت معاملات را تحت تاثیر قرار دهد. اطلاعات مربوط به تولید، فروش، نرخ فروش محصولات و هزینه‌های عملیاتی هم به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد وضعیت شرکت‌ها را با دوره‌های گذشته مقایسه کنند.

در این میان، افزایش درآمد فروش به تنهایی به معنای رشد متناسب سود خالص نیست؛ چرا که اگر هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد و تامین مالی با سرعت بیشتری افزایش یابد، ممکن است حاشیه سود شرکت کاهش پیدا کند. به همین دلیل، در مرحله بعدی بازار سرمایه، بررسی کیفیت سودآوری و پایداری جریان درآمدی می‌تواند اهمیت بیشتری از رشد صرف فروش داشته باشد.

همچنین شرکت‌هایی که علاوه بر افزایش فروش، توانسته‌اند حاشیه سود عملیاتی خود را حفظ یا تقویت کنند، از منظر بنیادی وضعیت متفاوتی با بنگاه‌هایی دارند که رشد درآمد آنها عمدتا از افزایش قیمت‌ها ناشی شده است. ضمن این که گزارش‌های شش‌ماهه می‌توانند در روشن‌تر شدن این تفاوت نقش مهمی ایفا کنند.

مقاومت‌های شاخص و احتمال نوسان از منظر تکنیکال، محدوده 7.5 تا 7.7 میلیون واحد در روزهای اخیر به یکی از سطوح مهم مورد توجه معامله‌گران تبدیل شده است. از این رو، به باور کارشناسان تثبیت شاخص کل، بالاتر از محدوده 7 میلیون و 500 هزار واحد می‌تواند زمینه حرکت به سطوح بالاتر را فراهم کند؛ و محدوده 8 میلیون و 100 هزار واحد هم به‌عنوان سطح مورد توجه در ادامه روند مطرح است.

با این حال، رسیدن به چنین سطوحی به رفتار معاملات و شرایط بازار سهام بستگی دارد؛ چرا که پس از رشدهای سریع، افزایش عرضه و شناسایی سود نیز می‌تواند بخشی از مسیر قیمت‌ها را در تالار شیشه‌ای تحت تاثیر قرار دهد. افزون بر این، ریسک‌های سیاسی و اقتصادی ممکن است انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهند و جریان نقدینگی را با نوسان مواجه کنند.

در مجموع، رشد شاخص‌ها و ورود پول حقیقی نشان می‌دهد بورس تهران در آغاز پاییز از تقاضای قابل‌توجهی برخوردار بوده است. با این حال، ادامه این وضعیت به حفظ جریان نقدینگی، کیفیت گزارش‌های مالی، روند نرخ ارز و میزان انطباق قیمت سهام با متغیرهای سیاسی و بنیادی وابسته خواهد بود.

از این منظر، انتشار صورت‌های مالی شش‌ماهه می‌تواند مرحله مهمی در ارزیابی کیفیت رونق اخیر بازار سهام البته در کوتاه مدت باشد.