هشدار درباره ترکیدن حباب هوش مصنوعی؛ آسیا در معرض شوک اقتصادی بزرگ

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، یک گزارش جدید درباره ثبات مالی اقتصادهای آسیایی هشدار داده است که کشورهای جنوب شرق آسیا، چین، ژاپن و کره‌جنوبی در صورت وقوع اصلاح شدید یا فروپاشی رونق هوش مصنوعی، بیش از بسیاری از اقتصادهای جهان در معرض تبعات مالی و اقتصادی آن قرار دارند. دفتر تحقیقات اقتصاد کلان آسه‌آن(AMRO) در گزارش ثبات مالی سال 2026 اعلام کرده است که وابستگی گسترده این اقتصادها به زنجیره تأمین جهانی هوش مصنوعی و همچنین افزایش پیوند بازارهای مالی آنها با سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با این فناوری، ریسک سرایت یک شوک احتمالی را افزایش داده است.

آسیا؛ مرکز زنجیره تأمین هوش مصنوعی بر اساس این گزارش، بخش قابل توجهی از تولید فیزیکی مرتبط با چرخه هوش مصنوعی در آسیا انجام می‌شود؛ از تولید تراشه‌های حافظه در کره‌جنوبی گرفته تا مونتاژ نیمه‌رساناها در مالزی. AMRO اعلام کرده است که آسیا حدود دو سوم رشد تجارت جهانی مرتبط با هوش مصنوعی را به خود اختصاص داده است.

به همین دلیل، هرگونه کاهش ناگهانی تقاضا برای محصولات و زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌تواند مستقیماً صادرات، سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. این نهاد هشدار داده است که یک اصلاح بی‌نظم در بازار هوش مصنوعی می‌تواند از مسیرهای مختلفی به اقتصادهای آسیایی سرایت کند؛ از کاهش صادرات فناوری و زیان پرتفوی سرمایه‌گذاران گرفته تا خروج سرمایه، افزایش فشار برای تأمین مالی مجدد شرکت‌های فناوری و زیرساختی و افت اعتماد سرمایه‌گذاران.

کره‌جنوبی در معرض ریسک بیشتر یکی از نگرانی‌های اصلی، تمرکز بالای برخی بازارهای سهام آسیایی بر شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی است. کره‌جنوبی نمونه برجسته این وضعیت به شمار می‌رود؛ چرا که بخش قابل توجهی از ارزش بازار سهام این کشور به شرکت‌هایی وابسته است که از رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و افزایش تقاضا برای تراشه‌ها منتفع شده‌اند.

در همین حال، بازارهای ژاپن و هنگ‌کنگ نیز طی سال‌های اخیر همبستگی بیشتری با سهام شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی آمریکا پیدا کرده‌اند. بنابراین، حتی بدون وقوع یک شوک داخلی، کاهش شدید ارزش سهام فناوری در آمریکا می‌تواند به بازارهای این اقتصادها منتقل شود.

بدهی شرکت‌های هوش مصنوعی؛ عامل تشدیدکننده بحران گزارش AMRO همچنین به افزایش استفاده شرکت‌های بزرگ فناوری و ارائه‌دهندگان زیرساخت‌های هوش مصنوعی از بدهی برای تأمین هزینه‌های سنگین ساخت مراکز داده اشاره کرده است. افزایش اهرم مالی در شرایطی که بازدهی مورد انتظار سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی محقق نشود، می‌تواند شدت شوک را افزایش دهد.

به گفته این نهاد، بازارهای اعتبار خصوصی غیرشفاف و معاملات تأمین مالی متقابل میان شرکت‌ها نیز می‌توانند به پیچیده‌تر شدن ریسک‌های مالی منجر شوند. در صورت اصلاح شدید ارزش دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران ممکن است برای کاهش بدهی‌های خود به فروش اجباری دارایی‌ها روی آورند؛ فرآیندی که می‌تواند به تشدید افت قیمت‌ها و سخت‌تر شدن شرایط اعتباری در کل اقتصاد منجر شود.

نگرانی از پایداری سرمایه‌گذاری‌های عظیم هوش مصنوعی این هشدارها در شرایطی مطرح می‌شود که نگرانی درباره ارزش‌گذاری بالای شرکت‌های فناوری، رشد سریع هزینه‌کرد برای تراشه‌ها و مراکز داده و پایداری اقتصادی سرمایه‌گذاری‌های عظیم در حوزه هوش مصنوعی در میان سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران افزایش یافته است. بانک‌های مرکزی نیز نسبت به پیامدهای مالی این روند هشدار داده‌اند.

معاون بانک مرکزی ژاپن اخیراً اعلام کرده است که رونق جهانی هوش مصنوعی با افزایش تقاضا و قیمت دارایی‌ها، شرایط مالی را تسهیل کرده است، اما اگر سود مورد انتظار شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی محقق نشود، خطر اصلاح بازار وجود خواهد داشت. در مجموع، گزارش AMRO نشان می‌دهد که مزیت آسیا از حضور گسترده در زنجیره تولید و صادرات فناوری، همزمان می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری این منطقه تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که در صورت کاهش شدید تقاضای جهانی برای هوش مصنوعی، شوک ابتدا از بازار تراشه، مراکز داده و سهام فناوری آغاز شده و سپس می‌تواند به صادرات، سرمایه‌گذاری، بازار اعتبار و رشد اقتصادی سرایت کند.