یادداشت |آیا اصلاح بازار به پایان رسیده است؟

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، بورس تهران پس از سه روز افت متوالی، در دو جلسه معاملاتی اخیر(دوشنبه و سه‌شنبه) به مدار صعود بازگشته است؛ اما بررسی عملکرد شاخص‌ها نشان می‌دهد این بازگشت هنوز به معنای بهبود یکسان وضعیت در همه بخش‌های بازار نیست. نگاهی به معاملات بازار سرمایه نشان می‌دهد در جریان دادوستدهای روز سه‌شنبه، سهام کوچک و متوسط از شرکت‌های بزرگ پیشی گرفتند و بخش مهمی از تقاضا در نمادهایی متمرکز شد که وزن کمتری در محاسبه شاخص کل دارند.

بر اساس آمار معاملات، شاخص کل بورس دیروز با رشد 0.22 درصدی به سطح 8 میلیون و 272 هزار واحد رسید. در مقابل، شاخص هم‌وزن با افزایش 1.28 درصدی در ارتفاع 2 میلیون و 251 هزار واحد ایستاد.

به این ترتیب، بازدهی شاخص هم‌وزن نزدیک به 5.8 برابر شاخص کل بود. این فاصله نشان می‌دهد که اگرچه بازار در مجموع صعودی بود، شدت تقاضا در نمادهای مختلف یکسان نبود.

در پایان معاملات دیروز هم، 71 درصد نمادها در محدوده مثبت و 29 درصد در محدوده منفی قرار گرفتند. مثبت بودن بیش از دوسوم نمادها، تصویری مساعد از گستردگی تقاضا ارائه می‌کند؛ با این حال، افزایش عرضه در نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز مانع از آن شد که شاخص کل نیز متناسب با شاخص هم‌وزن رشد کند.

هرچند هر دو نماگر در ابتدای معاملات با افزایش تقاضا همراه شدند، در ادامه بخشی از رشد روزانه خود را از دست دادند.

ورود پول حقیقی؛ نشانه‌ای مثبت اما ناکافی

از سوی دیگر، جریان نقدینگی نیز از دیگر متغیرهای قابل توجه معاملات روز سه‌شنبه بود. در این روز حدود 409 میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد و ارزش معاملات خرد در محدوده 43 هزار میلیارد تومان قرار گرفت.

ورود پول برای دومین روز متوالی می‌تواند نشانه‌ای از بهبود تمایل سرمایه‌گذاران حقیقی به خرید سهام باشد؛ با این حال، مقایسه این دو رقم نشان می‌دهد که حجم بالای معاملات لزوماً به معنای ورود خالص نقدینگی قابل توجه نیست.

ارزش معاملات مجموع دادوستدهای انجام‌شده را نشان می‌دهد، درحالی‌که خالص ورود پول حقیقی از تفاوت خرید و فروش این گروه از سرمایه‌گذاران به دست می‌آید. ازاین‌رو، ارزیابی کیفیت تقاضا مستلزم بررسی همزمان ارزش معاملات، جریان پول و ترکیب نمادهای پیشرو است.

آیا اصلاح بازار به پایان رسیده است؟

افت اخیر بازار سهام نیز در ارزیابی شرایط کنونی اهمیت دارد. برخی معتقدند شاخص کل از محدوده 8 میلیون و 460 هزار واحد در پایان معاملات 21 مهرماه به حدود 8 میلیون و 180 هزار واحد در 26 مهرماه رسید؛ افتی نزدیک به 3.3 درصد طی سه جلسه معاملاتی!

بنابراین مثبت شدن معاملات در یک یا دو روز به‌تنهایی برای تایید آغاز موج صعودی جدید کافی نیست و باید جریان نقدینگی، انتظارات اقتصادی و رفتار سرمایه‌گذاران همزمان بررسی شود.

همچنین در شرایط فعلی، ریسک‌های سیاسی همچنان از عوامل اثرگذار بر انتظارات فعالان بازار به شمار می‌روند. افزون بر این، افزایش نرخ ارز یا انتظارات تورمی لزوما به رشد متناسب سود همه شرکت‌ها منجر نمی‌شود؛ چرا که میزان تولید، هزینه نهاده‌ها، نرخ ارز محقق‌شده و امکان وصول درآمد نیز بر سودآوری بنگاه‌ها اثرگذار است.

در مجموع، معاملات اخیر نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را به نمایش گذاشته است، اما برای تایید پایداری روند صعودی باید دید ورود پول حقیقی ادامه می‌یابد یا خیر و آیا تقاضا به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز نیز گسترش پیدا می‌کند. بر این اساس بورس برای آغاز یک حرکت صعودی ممکن است به تغییر انتظارات نیاز داشته باشد، اما حفظ این روند در نهایت به اعتماد سرمایه‌گذاران و پشتوانه سودآوری شرکت‌ها وابسته است.