عدم اعلام افزایش قیمت در پیش‌فروش بلیت قطارهای مسافری،برنامه‌ریزی مردم برای سفر را دچار چالشهای جدی کرده است.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، افزایش قیمت بلیت قطارهای مسافری در پیش‌فروش آبان‌ماه، بار دیگر موضوع نحوه اطلاع‌رسانی درباره نرخ‌های جدید را مطرح کرده است؛ افزایشی که مسافران هنگام خرید با آن مواجه می‌شوند اما در اطلاعیه پیش‌فروش راه‌آهن اشاره‌ای به آن نشده بود.
پیش‌فروش بلیت قطارهای مسافری آبان‌ماه از صبح امروز چهارشنبه 29 مهر با یک اختلال گسترده آغاز شد. بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد نرخ بلیت قطارهای چهارستاره تهران ـ مشهد از حدود یک میلیون و 500 هزار تومان در مهرماه به حدود یک میلیون و 800 هزار تومان رسیده است.
در قطارهای پنج‌ستاره نیز قیمت بلیت این مسیر از حدود 3 میلیون تومان به 4 میلیون و 100 هزار تومان افزایش یافته است؛ به این ترتیب، میزان افزایش در این گروه به حدود 36 درصد می‌رسد.
نکته قابل تأمل این است که چرا مسافران پیش از آغاز پیش‌فروش از تغییر نرخ‌ها مطلع نمی‌شوند و چرا اطلاع‌رسانی درباره زمان فروش، بدون اعلام هم‌زمان قیمت‌های جدید انجام می‌شود؟
مسافر با چه قیمتی برنامه‌ریزی کند؟
خرید بلیت قطار برای بسیاری از مسافران، بخشی از برنامه‌ریزی مالی سفر است. افراد ممکن است از چند هفته قبل برای سفر کاری، درمانی، تحصیلی یا دیدار با خانواده برنامه‌ریزی کنند و هزینه رفت‌وبرگشت را بر اساس نرخ‌های موجود در نظر بگیرند.
در چنین شرایطی وقتی قیمت بلیت در زمان پیش‌فروش افزایش پیدا می‌کند، مسافر هنگام خرید با هزینه‌ای متفاوت از انتظار خود مواجه می‌شود. این مسئله به‌ویژه برای خانواده‌هایی که باید چند بلیت تهیه کنند، می‌تواند اختلاف قابل توجهی در هزینه سفر ایجاد کند.
برای نمونه افزایش حدود یک میلیون و 100 هزار تومانی قیمت بلیت یک نفر در قطار پنج‌ستاره تهران ـ مشهد، در سفر یک خانواده چهار نفره به اختلافی حدود 4 میلیون و 400 هزار تومان می‌رسد. طبیعی است که چنین تغییری بر تصمیم مسافر برای انتخاب قطار، زمان سفر یا حتی انجام سفر اثرگذار خواهد بود.
چرا نرخ‌های جدید پیش از فروش اعلام نمی‌شود؟
اعلام زمان پیش‌فروش به مردم کمک می‌کند برای تهیه بلیت آماده باشند. اما اطلاع از زمان فروش، بدون اطلاع از قیمت نهایی، تصویر کاملی از شرایط خرید در اختیار مسافر قرار نمی‌دهد.
چنانچه تغییر قیمت‌ها پیش از آغاز پیش‌فروش قطعی شده باشد، چه مانعی برای اعلام نرخ‌های جدید در کنار اطلاعیه زمان فروش از سوی راه آهن جمهوری اسلامی ایران وجود دارد؟ اگر هم تعیین قیمت‌ها به یک سری تصمیم یا طی مراحل اداری وابسته است، چرا سازوکاری برای اطلاع‌رسانی به‌موقع به مسافران در نظر گرفته نمی‌شود؟
در این میان، لازم است راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران درباره نحوه اعلام تغییرات نرخ بلیت توضیح دهد. آیا شرکت‌های ریلی مسئول اعلام قیمت‌های جدید هستند یا راه‌آهن باید پیش از آغاز پیش‌فروش، تغییرات نرخ‌ها را به اطلاع عموم برساند؟
همچنین آیا برای اعلام نرخ‌های جدید، مهلت مشخصی پیش از آغاز فروش در نظر گرفته شده است؟
پاسخ به این پرسش‌ها از آن جهت اهمیت دارد که مسافر باید بتواند پیش از ورود به سامانه فروش و انتخاب مسیر و زمان سفر، از قیمت نهایی بلیت مطلع شود. اعلام قیمت در لحظه خرید، هرچند امکان انجام معامله را فراهم می‌کند جای اطلاع‌رسانی قبلی درباره تغییر نرخ‌ها را نمی‌گیرد.
از سوی دیگر شرکت‌های ریلی نیز با افزایش هزینه‌های نگهداری ناوگان، نیروی انسانی، قطعات و خدمات روبرو هستند و ممکن است برای ادامه فعالیت به اصلاح نرخ‌ها نیاز داشته باشند. با این حال، ضرورت جبران هزینه‌های شرکت‌ها و لزوم اطلاع‌رسانی شفاف به مسافران، دو موضوع جدا از یکدیگرند و توجه به یکی نباید به معنای نادیده‌گرفتن دیگری باشد.
در نهایت اگر تغییر نرخ‌ها از قبل نهایی شده است، اعلام هم‌زمان قیمت‌های جدید با اطلاعیه پیش‌فروش می‌تواند امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر را برای مردم فراهم کند. اگر هم تعیین قیمت تا روز فروش ادامه دارد، راه‌آهن موظف است درباره علت این روند و چگونگی اطلاع‌رسانی به مسافران توضیح دهد.
