افزایش قیمت محصولات تازه، اختلالات عرضه و هزینه‌های انرژی، فشار تازهای برسبد غذایی خانوارهای اروپایی وارد کرد
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، به‌گزارش، افزایش قیمت مواد غذایی در اروپا طی سال جاری میلادی در مجموع محدود بوده است، اما قیمت محصولات تازه با شتاب بیشتری بالا رفته و در برخی کشورها اختلالات عرضه نیز به کمبود کالا در فروشگاه‌ها منجر شده است. در فرانسه قیمت محصولات تازه 8 درصد افزایش یافته و در جنوب ایتالیا نیز اختلال در حمل‌ونقل، قفسه برخی فروشگاه‌ها را خالی گذاشته است.
افرادی که در اواخر ماه اکتبر به سوپرمارکت‌های ناپل یا دیگر شهرهای جنوب ایتالیا مراجعه کردند، ممکن بود با قفسه‌های نیمه‌خالی میوه مواجه شوند.
این وضعیت پس از آن رخ داد که رانندگان کامیون در اعتراض به افزایش قیمت گازوئیل، به مدت حدود دو هفته جاده‌ها و بنادر سراسر جنوب ایتالیا را مسدود کردند. در پی این اعتراضات، بارگیری انبارها متوقف شد و قفسه‌های گوشت، شیر تازه، میوه و آب معدنی در برخی فروشگاه‌های کوچک مناطق کامپانیا، پولیا و کالابریا ظرف یک روز خالی شدند.
بر اساس آمار اولیه اداره ملی آمار ایتالیا، قیمت مواد غذایی فرآوری‌نشده در این کشور طی ماه اکتبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته 7.5 درصد افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در سپتامبر 5.5 درصد بود. همچنین قیمت سبد معمول خرید شامل مواد غذایی، لوازم خانگی و محصولات مراقبت شخصی 2.5 درصد افزایش یافت که از رشد 1.5 درصدی ماه قبل بیشتر بود.
ایتالیا یکی از نمونه‌های شدید افزایش قیمت‌ها در اروپا محسوب می‌شود، اما وضعیت این کشور نشان‌دهنده روندی است که در بخش‌های مختلف اروپا مشاهده می‌شود؛ به‌طوری‌که پس از یک دوره ثبات نسبی، قیمت کالاهای مصرفی هفتگی بار دیگر روند صعودی به خود گرفته است.
انرژی در صدر عوامل تورمی اروپا؛ رشد ملایم‌تر قیمت مواد غذایی
در شرایطی که انرژی به عامل اصلی افزایش تورم در اروپا تبدیل شده، قیمت مواد غذایی همچنان با سرعت کمتری رشد کرده است.
بر اساس آمار اولیه‌ای که یورواستات روز چهارشنبه منتشر کرد، نرخ تورم منطقه یورو در ماه اکتبر به 4 درصد رسید که بالاترین میزان در بیش از سه سال گذشته است.
انرژی اصلی‌ترین عامل این افزایش بود؛ به‌طوری‌که قیمت سوخت، برق و گرمایش نسبت به سال گذشته 20.8 درصد افزایش یافت. در مقابل قیمت مواد غذایی با سرعت بسیار کمتری بالا رفت.
قیمت مواد غذایی، الکل و دخانیات در منطقه یورو طی ماه اکتبر نسبت به مدت مشابه سال قبل 1.6 درصد افزایش یافت. در مجموع اتحادیه اروپا نیز قیمت مواد غذایی و نوشیدنی‌های غیرالکلی در سپتامبر، آخرین ماهی که آمار تفکیکی تمام کشورها برای آن در دسترس است، تنها 0.6 درصد بیشتر از سال گذشته بود.
با این حال، بررسی جزئی‌تر آمارها نشان می‌دهد که روند افزایش قیمت‌ها در گروه‌های مختلف مواد غذایی یکسان نبوده است. قیمت مواد غذایی فرآوری‌شده، الکل و دخانیات در اکتبر نسبت به سال گذشته تنها 0.5 درصد افزایش یافت، اما قیمت مواد غذایی فرآوری‌نشده شامل میوه، سبزیجات، گوشت و ماهی با رشد 4.6 درصدی مواجه شد.
این رقم در ماه اوت 2.7 درصد بود.
نیکولا نوبیل، اقتصاددان ارشد ایتالیا در مؤسسه آکسفورد اکونومیکس، در اظهارنظری ایمیلی گفت: «انرژی و غذا باعث افزایش قیمت‌ها شدند، در حالی که تورم اصلی با وجود شوک انرژی مداوم، به‌طور کلی پایدار مانده است.»
افزایش هزینه‌های انرژی به‌طور مستقیم بر زنجیره تأمین مواد غذایی تأثیر می‌گذارد. تراکتورها با گازوئیل کار می‌کنند، گلخانه‌ها به سیستم‌های گرمایشی نیاز دارند و تقریباً تمام محصولات با کامیون جابه‌جا می‌شوند.
در نتیجه، افزایش این هزینه‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت محصولات تازه وارد کند؛ کالاهایی که برخلاف بسیاری از محصولات دیگر، امکان نگهداری طولانی‌مدت در انبار را ندارند و در برابر اختلالات زنجیره تأمین آسیب‌پذیرتر هستند.
تفاوت روند افزایش قیمت مواد غذایی در اقتصادهای بزرگ اروپا
بررسی وضعیت اقتصادهای بزرگ اروپا نیز تفاوت میان روند افزایش قیمت مواد غذایی و محصولات تازه را نشان می‌دهد.
در فرانسه، قیمت مواد غذایی به‌طور کلی در ماه اکتبر 1.2 درصد افزایش یافت، اما بر اساس گزارش مؤسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه (INSEE)، قیمت محصولات تازه نسبت به سال گذشته 8 درصد بیشتر شد. البته این میزان در مقایسه با رشد 9.5 درصدی ماه سپتامبر کاهش یافته است.
در آلمان، قیمت مواد غذایی تنها 0.4 درصد افزایش یافت. در پرتغال نیز قیمت مواد غذایی فرآوری‌نشده 3.7 درصد رشد کرد که با نرخ افزایش این گروه در ماه سپتامبر برابر بود.
در اسپانیا نیز قیمت مواد غذایی در ماه اکتبر همچنان روند صعودی داشت، هرچند سرعت افزایش آن نسبت به سال گذشته کاهش یافته بود.
قبرس در صدر افزایش قیمت‌ها؛ سوئد در پایین‌ترین سطح
آمارهای ماه سپتامبر که جدیدترین داده‌های در دسترس برای تمام کشورهای اتحادیه اروپا محسوب می‌شوند، نشان می‌دهد مصرف‌کنندگان در کدام کشورها بیشترین افزایش قیمت مواد غذایی را تجربه کرده‌اند.
قبرس با افزایش 4 درصدی قیمت مواد غذایی و نوشیدنی‌های غیرالکلی نسبت به سال گذشته، بیشترین رشد را در میان کشورهای اتحادیه اروپا ثبت کرد. پس از آن، اسپانیا با 2.7 درصد، رومانی با 2.6 درصد، مالت با 2.5 درصد و پرتغال با 2.4 درصد قرار گرفتند.
در خارج از اتحادیه اروپا، ترکیه با افزایش 27.6 درصدی قیمت مواد غذایی طی یک سال، نرخ بسیار بالاتری را تجربه کرد.
در مقابل، قیمت مواد غذایی و نوشیدنی‌های غیرالکلی در 14 کشور از مجموع 27 عضو اتحادیه اروپا، نسبت به سال گذشته کاهش یافت.
بیشترین کاهش قیمت در سوئد ثبت شد؛ جایی که قیمت‌ها 6.3 درصد پایین آمدند. این کاهش پس از تعدیل مالیات بر ارزش افزوده (VAT) رخ داد.
دولت سوئد از اول آوریل، نرخ مالیات بر ارزش افزوده مواد غذایی را از 12 درصد به 6 درصد کاهش داد و این سیاست تا پایان سال 2027 ادامه خواهد داشت.
در لتونی، مجارستان و جمهوری چک نیز قیمت مواد غذایی بین 3.8 تا 4.8 درصد کاهش یافت.
مواجهه اروپای شرقی همچنان با سنگین‌ترین فشار افزایش قیمت‌ها
با وجود کاهش سرعت رشد قیمت‌ها در برخی کشورها، بررسی روند پنج‌ساله نشان می‌دهد اروپای شرقی همچنان بیشترین فشار ناشی از افزایش قیمت مواد غذایی را تحمل می‌کند.
افزایش محدود قیمت‌ها در ماه‌های اخیر در شرایطی رخ داده که هزینه مواد غذایی از سپتامبر 2021 و هم‌زمان با آغاز جهش قیمت انرژی، در اتحادیه اروپا حدود یک‌سوم افزایش یافته است.
در مجارستان، قیمت مواد غذایی بیش از 50 درصد بالا رفته است. بلغارستان، استونی و رومانی نیز افزایش قیمتی اندکی بیش از 50 درصد را تجربه کرده‌اند.
در مقابل، این میزان در لوکزامبورگ، سوئد و فرانسه به حدود یک‌چهارم، معادل 25 درصد، نزدیک‌تر بوده است.
نکته مهم آن است که برخی از کشورهایی که بیشترین افزایش قیمت مواد غذایی را تجربه کرده‌اند، همان کشورهایی هستند که مواد غذایی سهم بیشتری از هزینه‌های خانوار را تشکیل می‌دهد. بنابراین، افزایش 2 درصدی قیمت مواد غذایی برای خانواده‌ای در بخارست یا صوفیه، در مقایسه با خانواری در لوکزامبورگ، سهم بیشتری از بودجه خانوار را به خود اختصاص می‌دهد.
پیش‌بینی ادامه روند صعودی تورم در منطقه یورو
اقتصاددانان پیش‌بینی می‌کنند روند صعودی تورم عمومی در منطقه یورو همچنان ادامه داشته باشد.
مؤسسه «پانتئون ماکرو اکونومیکس» (Pantheon Macroeconomics) پیش‌بینی کرده است نرخ تورم منطقه یورو در ماه ژانویه به اوج 4.5 درصدی برسد. این مؤسسه همچنین انتظار دارد بانک مرکزی اروپا در ماه دسامبر نرخ بهره را افزایش دهد.
آمارهای ماه اکتبر نشان می‌دهد هم‌زمان با نزدیک شدن فصل سرما و افزایش قبوض گرمایشی، احتمال شتاب گرفتن روند افزایش قیمت مواد غذایی نیز وجود دارد. در بخش‌هایی از جنوب ایتالیا، مصرف‌کنندگان هم‌اکنون آثار این فشار را تجربه کرده‌اند.
