مدیریت میدانی در روزهای جنگ، حمایت از توان داخل و تعامل با بخش خصوصی، از محورهای مهم عملکرد گمرک بود.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، تداوم فعالیت گمرکات و سامانه‌های بازرسی ایکس‌ری کامیونی در روزهای جنگ، با تلاش کارکنان، پیگیری مدیران و همراهی بخش خصوصی امکان‌پذیر شد.
در آن شرایط، ترخیص محموله‌های کالاهای اساسی و آماده‌به‌کار ماندن سامانه‌های بازرسی، به تصمیم‌گیری به‌موقع و پیگیری مسائل عملیاتی نیاز داشت. از نگاه سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران این تجهیزات، نحوه مدیریت مسائل مرزی و پیگیری مشکلات از سوی معاون وزیر اقتصاد و رئیس‌کل گمرک، از موضوعات قابل توجه در آن دوره بوده است.
شرایط مرزها، محدودیت‌های عملیاتی و دشواری هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف، اهمیت حضور مدیران در محل و پیگیری مسائل تا مرحله اجرا را بیشتر می‌کند. در چنین شرایطی، سرعت تصمیم‌گیری و شناخت میدانی مشکلات می‌تواند در کاهش توقف محموله‌ها و استمرار فعالیت تجهیزات مؤثر باشد.
یکی دیگر از موضوعات مورد توجه بهره‌برداران، حمایت از استفاده از توان مهندسان ایرانی و تجهیزات تولید داخل است. در حال حاضر 16 دستگاه ایکس‌ری کامیونی ساخت ایران، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، در گمرکات کشور فعالیت می‌کنند.
این دستگاه‌ها حاصل فعالیت متخصصانی هستند که در حوزه ساخت تجهیزات تخصصی سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ در کنار آنها، سرمایه‌گذارانی نیز با پذیرش ریسک حضور در این حوزه، تأمین و استقرار تجهیزات در نقاط مرزی را بر عهده گرفته‌اند و بهره‌برداران مسئولیت استمرار فعالیت سامانه‌ها را دنبال می‌کنند. حمایت از این مجموعه، صرفاً به ورود دستگاه به گمرک محدود نمی‌شود و مرحله بهره‌برداری نیز اهمیت زیادی دارد.
تجهیزات تولید داخل باید در محیط واقعی گمرک به کار گرفته شوند، عملکرد آنها مورد ارزیابی قرار گیرد و بازخوردهای فنی و عملیاتی به سازندگان منتقل شود. پیگیری مسائل مربوط به استقرار و بهره‌برداری از این دستگاه‌ها از سوی مدیریت گمرک، می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از ظرفیت تولید داخل را فراهم کند و امکان ارزیابی دقیق‌تر عملکرد تجهیزات را در اختیار سازندگان و سرمایه‌گذاران قرار دهد.
سرمایه‌گذاری در تجهیزات بازرسی مرزی، تعهدی بلندمدت است. پس از ساخت و نصب دستگاه، هزینه نگهداری، تأمین قطعات، حضور نیروهای متخصص و پاسخ‌گویی به خرابی‌ها همچنان ادامه دارد.
در شرایط جنگی و محدودیت‌های عملیاتی، انجام این وظایف دشوارتر می‌شود. پیگیری‌های میدانی رئیس‌کل گمرک و ارتباط مستقیم با فعالان این حوزه می‌تواند به شناسایی سریع‌تر موانع بهره‌برداری و اتخاذ تصمیم‌هایی متناسب با شرایط هر مرز کمک کند.
در مقابل، تولیدکنندگان نیز باید متناسب با اعتمادی که به تجهیزات ساخت داخل شده است، برای ارتقای کیفیت و خدمات پس از فروش تلاش کنند. افزایش دقت بازرسی، کاهش خرابی و توقف دستگاه‌ها، تأمین به‌موقع قطعات و ارائه خدمات پشتیبانی از جمله انتظاراتی است که در این حوزه مطرح می‌شود.
اعتماد به تولید داخل زمانی تداوم پیدا می‌کند که مأمور گمرک، سرمایه‌گذار و بهره‌بردار، آثار بهبود کیفیت را در عملکرد روزانه دستگاه مشاهده کنند. مسئولیت سازنده با تحویل سامانه پایان نمی‌یابد و پشتیبانی فنی باید در تمام دوره بهره‌برداری ادامه داشته باشد.
باید توجه داشت حضور رئیس کل در گمرکات مرزی و گفت‌وگوی مستقیم با کارکنان، تجار، سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران، یکی از راه‌های شناسایی مسائل اجرایی در محل وقوع آنهاست. بازدید از مرزهای مختلف، شنیدن مشکلات و پیگیری موضوعات مطرح‌شده می‌تواند0 فاصله میان تصمیم‌گیری در سطح مدیریت و اجرای آن در گمرکات را کاهش دهد.
پیگیری‌های رئیس‌کل گمرک در این زمینه، از منظر فعالان این حوزه، در چارچوب تلاش برای شناسایی و رفع موانع عملیاتی قابل بررسی است. در ارزیابی مشکلات مرزی نیز باید سهم و حدود اختیارات هر دستگاه را به‌درستی در نظر گرفت.
بخش قابل‌توجهی از دشواری‌های فعالان اقتصادی به تعدد مراجع تصمیم‌گیر، تداخل وظایف و ناهماهنگی مقررات دستگاه‌های مستقر در مرز بازمی‌گردد. گاه تشریفات مربوط به یک دستگاه انجام شده، اما تعیین تکلیف محموله همچنان در انتظار تصمیم نهاد دیگری است.
هزینه این ناهماهنگی بر دوش بازرگان، راننده و در نهایت مصرف‌کننده قرار می‌گیرد. کاهش این مشکلات، علاوه بر پیگیری مدیریت گمرک، به هماهنگی میان همه دستگاه‌های مسئول و مشخص بودن حدود وظایف و مسئولیت‌های هر یک نیاز دارد.
