واعظی: دشمن با مشاهده اختلاف داخلی، به امتیازات بیشتر فکر می‌کند

وقتی جامعه یکپارچه در کنار یکدیگر می ایستد، در واقع به دشمن پیام روشن می دهد که در برابر فشار و تهدید نامشروع سدی اساسی وجود دارد. لذا معتقدم پیام وحدت در محاسبات طرف مقابل اثر قابل توجهی گذاشته و هزینه هرگونه اقدام علیه ایران و ایرانیان را افزایش میدهد.

دشمنان در جنگ های تحمیلی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نیز بر پایه برداشت غلط از وضعیت انسجام اجتماعی ایران تجاوز غیر قانونی خود را آغاز نموده و بر مبنای خطای فاحش محاسباتی علی رغم ادعای فراوان، دامنه و پیامدهای درگیری را به درستی برآورد نکرده بودند. آنها گمان می کردند طی مدت ۲۴ یا ۴۸ ساعت بمباران فشرده به اهداف توسعه طلبانه خود خواهند رسید و نهایتا با واکنشی محدود و کم هزینه از سوی ایران روبه رو خواهند شد.

اما در عمل با واقعیت تلخی مواجه شدند. رزمندگان غیور ما در سپاه پاسداران اتقلاب و ارتش سرفراز عزتمندانه ایستادند و مردم فهیم ما نیز در کنار ایران و نظام قرار گرفتند و نشان دادند که در لحظه خطر و تهدید می توان میان بخش های مختلف جامعه و مدافعان کشور پیوندی شکل داد که محاسبات طرف مقابل از اساس تغییر کند.

از این رو، ضروری است با جدیت تمام از قطبی‌سازی، تشدید اختلافات و رفتارهایی که جامعه را در برابر یکدیگر قرار می‌دهد، پرهیز شود. در عرصه سیاسی، نمی‌توان برای یک جریان یا گروه، حق اظهارنظر، فعالیت و حضور در چارچوب قانون قائل شد، اما همان حقوق را از دیگران دریغ کرد.

ضروری است تا ملاک ما رعایت یکسان قانون، برخورداری برابر از حقوق تقنینی و پرهیز از برخوردهای دوگانه و بر اساس عدالت باشد و گرایش سیاسی، تعلق جناحی یا میزان نزدیکی افراد به مراکز قدرت نباید در رویکرد نظام تاثیر گذار واقع شود. چنین رویکردی علاوه بر تقویت اعتماد عمومی، مانع از آن می‌شود که اختلافات داخلی به شکاف‌های اجتماعی مبدل شوند.

در شرایطی که کشور با تهدیدهای خارجی مواجه است، هر اقدامی که انسجام جامعه را تضعیف کند، ممکن است از سوی دشمن به عنوان نشانه‌ای از اختلاف و ضعف داخلی تعبیر شود و زمینه را برای جری تر شدن دشمنان فراهم آورد. در میدان جنگ، اولویت همه باید حفظ ایران باشد فارس: برخی اظهارات، به‌ویژه در شرایط تهدید و جنگ، حاوی پالس‌هایی از ضعف، عجز یا ناتوانی کشور است.

به نظر شما چنین ادبیاتی می‌تواند دشمن را برای ادامه فشار، محاصره یا اقدامات نظامی جسورتر کند؟ واعظی: در زمان جنگ باید بیش تر مراقب سخنانمان باشیم.

اختلاف نظر بی غرض حق افراد است، اما نباید اجازه دهیم سخنان و موضع گیری ها به ابزاری برای سو استفاده دشمن تبدیل شود. حتی اگر از سخن یک نماینده مجلس، مسئول، صاحب نظر یا فعال سیاسی برداشت نادرستی شکل بگیرد، نباید پیش از روشن شدن منظور واقعی وی، سخنش را تقطیع یا بیش از اندازه برجسته کرد.

گاهی تلاش برای حل یک اختلاف، اگر با شتاب و قضاوت عجولانه همراه شود، خود به اختلافی تازه مبدل می شود. لذا مطلوب است تا پیش از هر واکنشی، هدف و منظور واقعی سخن روشن شود و اجازه ندهیم تا ابهامی کوچک به شکافی بزرگ تبدیل شود و فرصتی برای سوءاستفاده دشمن فراهم آورد.

اگر با افراد و جریان های مختلف سیاسی گفت و گو کنیم، در نهایت بر سر اصولی مانند امنیت و منافع ملی و صیانت از تمامیت ارضی کشور اشتراک نظرهای قابل توجهی وجود دارد. درباره مواضع رهبری و تصمیمات شورای عالی امنیت ملی نیز اصل بر اطاعت و پایبندی است.

بنابراین نباید اختلاف در شیوه بیان یا تفاوت در نگاه به یک موضوع را به معنای اختلاف در اصل دفاع از منافع کشور تلقی کرد. ممکن است اظهارنظر یک فرد از سر دلسوزی و با نیت دفاع از کشور مطرح شده باشد.

اگر پیش از تقابل و برخورد های سلبی و حذفی، با وی یا جریان سیاسی متبوعش گفت و گو شود و روشن شود که نحوه بیان آن سخن می تواند دستاویزی برای سوءاستفاده قرار گیرد، چه بسا با اصلاح یا توضیح موضع، مسئله همان جا پایان یابد و حسب چنین شرایطی، دیگر دلیلی برای برجسته کردن اختلاف و دامن زدن به آن وجود نخواهد داشت. ضروری است مراقب باشیم که در مسیر مقدس دفاع در برابر دشمنان، صرف منافع جناحی به تشدید فضای تنش در داخل دامن زده نشود.اختلاف نظر در عرصه سیاسی کاملا طبیعی است، اما نباید رقابت انتخاباتی به تقابل دائمی میان جناح ها، گروه ها و شخصیت ها تبدیل شود.

هنر سیاست ورزی دیانت محور در شرایط خطر، مدیریت اختلاف است نه عمیق کردن آن. دشمن ما ترامپ است و بر اساس سابقه رفتاری و مواضع او، مسائل جزئی و حاشیه ای نیز در محاسبات سیاسی وی مورد توجه قراردارد.

بنابراین لازم است در اظهارنظرها و رفتارهای سیاسی خود دقت بیشتری معمول داشته و مراقب پیام هایی که از داخل کشور به طرف مقابل منتقل می گردد باشیم. در چنین شرایطی، حتی یک موضوع کوچک نیز می تواند در محاسبات طرف مقابل اثر بگذارد.

این رویکرد سازنده خطاب به همه جریان های کشوراست و فرقی نمی کند اصلاح طلب باشند، اصولگرا یا اعتدال گرا، مسئول دولت باشند یا نماینده مجلس، یا حتی از جریان های تندتر سیاسی. وقتی کشور درگیر جنگ است، طبیعی است که بسیاری از اختلافات را کنار بگذاریم.

تا وقتی در میدان جنگ هستیم، صدر اولویت همه باید این باشد که ایران با کمترین هزینه و عزتمندانه پیروز میدان باشد. درباره اختلافات سیاسی فرصت برای گفت و گو و نقد بسیار است، اما حفظ کشور و منافع ملی را نمی توان به بعد موکول کرد.

نمی‌توان دفاع از کشور را با جنگ طلبی یکی دانست فارس: برخی جریان‌ها تلاش می‌کنند مدافعان مقاومت را «جنگ‌طلب» معرفی کنند. آیا دفاع از کشور و مقاومت در برابر تجاوز را می‌توان جنگ‌طلبی تلقی کرد؟

واعظی: باید میان دفاع از کشور و جنگ طلبی تفاوت قائل شویم. آنچه در جریان جنگ تحمیلی ۴۰ روزه و پس از آن رخ داد، دفاع قانونی و عزتمندانه ایران در برابر تجاوز آشکار و حمله مستقیم نظامی دو قدرت هسته ای تا بن دندان مسلح بود.

بلاشک در اصل دفاع از کشور، حفظ تمامیت ارضی و صیانت از منافع ملی، میان جریان های مختلف سیاسی و بخش های مختلف جامعه اشتراک نظر وجود دارد. همین نقطه مشترک مبنای یک موضع ملی است و در شرایط دشوار، جامعه را حول یک هدف مشترک یعنی دفاع از ایران گرد هم آورد.

ایران در بیش از دو قرن گذشته آغازگر جنگ علیه کشوری نبوده و مردم ایران نیز مردمی صلح طلب هستند و به دنبال کشورگشایی و توسعه طلبی نیستند.اما این صلح طلبی به معنای پذیرش تجاوز نیست. همین مردم صلح طلب، هنگامی که امنیت و منافع کشورشان مورد تعرض قرار گیرد، با قدرت از ایران دفاع می کنند و اجازه نمی دهند متجاوز هزینه گزاف تجاوز خود را نپردازد.

امروز نیز ایران در جایگاه دفاع از خود قرار دارد. دفاع از سرزمین و مردم، فقط یک ضرورت سیاسی نیست، بلکه حقی است که هم در حقوق بین الملل به رسمیت شناخته شده و هم در آموزه های اسلامی بدان تاکید شده است.

بنابراین، وقتی امنیت، استقلال و تمامیت ارضی ایران مورد تعرض قرار می گیرد، دفاع از کشور نه تنها یک حق مشروع، بلکه ضرورتی غیر قابل اغماض است. لذا از منظر سیاسی هم نمیتوان دفاع از کشور را با جنگ طلبی یکی دانست و هیچ کس را نمی توان صرفا به دلیل تاکید بر دفاع از ایران، جنگ طلب نامید.

ما موظفیم از وجب به وجب خاک میهن، از منافع ملی و از امنیت مردم خود دفاع کنیم و این یک موضع جناحی نیست، بلکه یک اصل ملی است. در ارتباط با مبحث مذاکره، دو مسیر پیش روی ماست.

یا طرف مقابل خواسته های خود را به ما دیکته کند و ما در برابر آن تسلیم شویم، یا اینکه ابتکار عمل را در مذاکرات در دست داشته باشیم و بر اساس منافع ملی و الزامات امنیتی کشور، از دستاوردهای مطلوبی که در دفاع مقدس ۴۰ روزه به دست آمده صیانت کنیم. اگر دشمن در میدان جنگ نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند، نباید اجازه دهیم همان اهداف را از مسیر مذاکره دنبال و محقق کند.

برعکس، پیروزی های عزتمندانه ای که در جریان جنگ تحمیلی ۴۰ روزه به دست آوردیم، باید در میز مذاکره به سرمایه ای ماندگار برای آینده کشور تبدیل شود. بنابراین، ضروری است تا با هر دو رویکرد افراطی مجدانه مخالفت کرد.

نه دفاع از کشور را جنگ طلبی دانست و نه مذاکره را وادادگی یا خیانت تلقی کرد. همه ما در اصل دفاع از ایران هم نظر هستیم و اختلاف نظر می تواند تنها درباره شیوه ها باشد.

عموم جنگ های تاریخ نهایتا با مذاکره پایان یافته اند و پیروزی و دستاوردهایی که در میدان کارزار به دست می آید، زمانی ارزش افزوده خواهد داشت که در میز مذاکره به قدرت کشور بیفزاید. هدف نباید صرفا توقف جنگ باشد، بلکه باید به گونه ای پیش رفت که زمینه هرگونه تجاوز و احتمال تکرار جنگ، به شکلی پایدار از میان برداشته شود.

لذا اگر به گزینه هایی که عرض کردم توجه کنیم، اساسا نباید جامعه را دو قطبی کرده و یک گروه را جنگ طلب و گروهی دیگر را واداده، خائن یا وابسته به آمریکا بنامیم. باید بپذیریم همان گونه که رزمندگان جانفدای ما در جبهه ها حسب دفاع عزتمندانه از کشور، جان خود را در طبق اخلاص گذاشته و مسئولیت سنگینی بر عهده دارند، دیپلمات های ما هم با گرو گذاشتن آبرو و اعتبار خود، مسئولیت مهمی را در عرصه مذاکرات می پذیرند.

لذا هر دو مسیر، در صورت قرار گرفتن در چارچوب منافع و امنیت ملی، بخشی از تلاش برای دفاع از ایران است. از نظر من، این دو عرصه چونان دو بال اند که مکمل یکدیگرند و باید در کنار هم باشند و به حرکت یکدیگر کمک کنند تا کشور به تعالی برسد.اینکه یک عده معتقد به رویکرد نظامی را جنگ طلب و عده ای دیگر معتقد به راه حل سیاسی را خائن معرفی کنیم، دقیقا همان چیزی است که دشمن می خواهد.

دشمن می خواهد ایران شقه شقه شود و ما به جای اینکه در برابر تهدیدهای خارجی کنار یکدیگر بایستیم، با برچسب زدن به هم، یکدیگر را از میدان به در کنیم. بنابر این در ارتباط با جنگ و مذاکره، به هر دو نیاز داریم.

دفاع برای این است که در برابر تجاوز بایستیم و با حفظ آمادگی، بازدارندگی ایجاد کنیم تا دشمن از ادامه تجاوز پشیمان شود و حتی زمانی که در حال مذاکره هستیم نیز باید آمادگی بالای دفاعی را حفظ کنیم. در کنار آن، مذاکره نیز ضروری است تا بتوانیم با هزینه کمتر و از مسیر گفت وگو، به اهداف و منافع پایدار کشور دست پیدا کنیم.

سه ضلع بازدارندگی باید در کنار هم باشند فارس: نقش حضور مردم در میدان، ادبیات مقتدرانه مسئولان و آمادگی دفاعی نیروهای مسلح در جلوگیری از تشدید تهدیدات دشمن چیست؟ واعظی: به نظر من، هر سه موضوع از روز اول وجود داشته‌اند و ما با آنها مواجه بوده‌ایم.

همانطور که قبلا هم طرح کردم مثلث بازدارندگی بر سه ضلع استوار است: نخست، قدرت و توان رزمندگان، دوم، حضور و حمایت مردم در میدان، و سوم، خدماتی که دولت ارائه می کند، از جمله در حوزه دیپلماسی جنگی. در مقاطع مختلف ممکن است نقش یکی از این اضلاع پررنگ تر و نقش ضلع دیگری کمرنگ تر شود، اما اصل مهم این است که ما باید همواره با اتکا به این سه ضلع و در کنار هم، مسیر دفاع و تامین منافع کشور را دنبال کنیم.

این سه ضلع در کنار یکدیگر باعث شدند امروز به نقطه ای برسیم که شاید بسیاری تصور نمی کردند ایران بتواند همزمان در برابر نخستین قدرت نظامی جهان یعنی ایالات متحده و یکی از قدرت های نظامی بی رحم در منطقه یعنی رژیم شرور صهیونیستی، چنین قدرتمند و عزتمندانه از خود دفاع کند و با تاب آوری کم نظیر و تدابیر مبتکرانه نامتقارن محاسبات دشمن را برهم زده و آنان را از ادامه تقابل به نحوی پشیمان سازد که خود پیشقدم آتش بس شده و از طریق واسطه ها درخواست توقف جنگ را از ایران بخواهند.

این توان و ایستادگی نشان داد که وقتی قدرت رزمندگان، حضور مردم و ظرفیت های دولت در کنار یکدیگر قرار می گیرند، کشور می تواند در برابر تهدیدهای بزرگ نیز با قدرت ایستادگی و طرف مقابل را به پذیرش آتش بس وادار سازد. لذا معتقدم نباید پیروزی عزتمندانه ای که در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه به دست آوردیم، تحت تاثیر اختلافات و حاشیه هایی که در میدان، خیابان و فضای سیاسی و اجتماعی کشور دیده میشود قرار گیرد.

اعتقاد من این است که مذاکره کنندگان، شورای عالی امنیت ملی و مسئولانی که اکنون درباره مذاکرات تصمیم می گیرند، با تایید و رهنمودهای ابلاغی رهبر انقلاب حرکت می کنند و روند کار به خوبی مدیریت شده است. معتقدم یادداشت تفاهم ۱۴ ماده ای که به امضای رؤسای جمهور دو کشور رسیده است، سند افتخار و پیروزی ماندگار برای ایران است و امیدواریم مذاکراتی که بر اساس چارچوب همین تفاهم نامه پیش میرود، با حمایت و همراهی جملگی ایرانیان، زمینه ساز پیروزی عزتمندانه دیگر برای ملت ایران باشد.

بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های « کافه بازار » و « مایکت » دانلود و نصب کنید.

ولودیمیر زلنسکی در دیدار با نمایندگان اسرائیلی در کی‌یف، علیه ایران حرف زد و گفت: «روابط مستحکم اوکراین و اسرائیل به امنیت مشترک ما کمک می‌کند.»