انتخابات شوراها؛ پایان برزخ نه جنگ نه صلح با هدف تقویت انسجام ملی

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، _ گروه سیاست؛ رامین عبدالله شاهی: انتخابات شوراهای شهر و روستا تقریباً تعیین تکلیف شده و می خواهد از برزخ نه جنگ، نه صلح خارج ‌شود. به زودی تاریخ دقیق انتخابات اعلام خواهد شد تا شاهد برگزاری آن در سراسر کشور باشیم.

هرچند بر اساس اعلام مسئولین مربوطه قرار است در تاریخی میان هشتم تا پانزدهم آبان ۱۴۰۵، این انتخابات برگزار شود. انتخاباتی که بارها دستخوش تغییرات در زمان برگزاری شد، اما دیگر قرار است از برزخ خارج شده و در آبان آینده برگزار شود تا نشان دهنده اقتدار کشور آنهم در شرایط خاص و ویژه دو سال اخیر باشد.

بر وجود شوراهادر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصول ۷، ۱۰۰ تا ۱۰۶ تصریح شده بر وجود شورای شهر و روستا، تاکید شده است. هرچند اولین دوره انتخابات شوراها در سال ۱۳۷۷ برگزار و ششمین دوره آن همزمان با انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم برگزار شد و مقرر بود در سال ۱۴۰۴ همزمان انتخابات ریاست جمهوری بعدی ادامه یابد.

اولین دوره ۷هفتم اسفند ۱۳۷۷، دومین دوره۹ اسفند ۱۳۸۱، سومین دوره ۲۴ آذر ۱۳۸۵، چهارمین دوره ۲۴ خرداد ۱۳۹۲، پنجمین دوره ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶، ششمین دوره ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ برگزار شد، اما سیر تحولات چند سال اخیر در کشور و از جمله سقوط هلیکوپتر رئیس جمهور دولت سیزدهم، شهید آیت الله رئیسی و لزوم انتخاب رئیس جمهور جدید در ظرف ۵۰ روز باعث شد، تا نمایندگان مجلس شورای اسلامی در واپسین روزهای مجلس یازدهم، تصویب کنند تا انتخابات شوراهای اسلامی همزمان با انتخابات چهاردهم دوره ریاست جمهوری برگزار نشود و برگزاری انتخابات هفتمین دوره شوراهای شهر و روستا از شمول ماده ۲۲ قانون انتخابات ریاست جمهوری مستثنی و در سال ۱۴۰۴ برگزار شود.

در واقع در آن مقطع شرایط و ظرفیت های کشور امکان برگزاری درست و کامل انتخابات شوراها را نداشت، لذا بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی قرار شد انتخابات شوراها با تاخیر برگزار شده و بهمین دلیل عمر شورای های شهر و روستا ششم افزایش یافته و طبیعتا طول عمر شورای های هفتم کاهش یافته تا دوباره در ۱۴۰۷ همزمان با انتخابات ریاست جمهوری پانزدهم، انتخابات شوراهای شهر و روستا دوره هشتم برگزار شود.

بر این اساس، در ابتدا قرار بود انتخابات هفتمین دوره شورای شهر و روستا در سال ۱۴۰۴ برگزار شود، اما به دلیل وقوع جنگ تحمیلی دوم که ۱۲ روز طول کشید و نیز به دلیل شرایط امنیتی پسا جنگ، مقتصمیم بر این گرفته شد تا انتخابات در یازدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شود اما با آغاز جنگ و شرایط امنیتی، موضوع تعویق انتخابات در شورای عالی امنیت ملی مطرح شد، لذا بر این اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی مقرر کرد انتخابات ۶۰ روز پس از اعلام رسمی پایان جنگ از سوی شورای عالی امنیت ملی برگزار شود. وزارت کشور نیز مکلف شد پس از اعلام رسمی پایان جنگ، با هماهنگی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها و سایر مراجع مربوط، تقویم جدید انتخابات را تدوین و انتخابات را برگزار کند.

حتی در مراحل اولیه، پیشنهاد ۴۵ روز پس از توقف جنگ مطرح شده بود، اما در نهایت شورای عالی امنیت ملی این فاصله را به دو ماه افزایش داد و این تصمیم ابلاغ شد. در نهایت مجددا زمان برگزاری انتخابات هفتم شورای های شهر و روستا به ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ موکول شد که به این بار نیز دلیل بروز جنگ تحمیلی ۴۰ روزه در شرایط اضطرار قرار گرفت و برگزار نشد.

تاریخ دقیق برگزاری انتخابات شوراها به‌زودی اعلام می‌شود محمد صالح جوکار رئیس هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور با اشاره به آخرین وضعیت برگزاری هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی کشور، گفت: در این خصوص جلسات متعددی برگزار شده تا تصمیم نهایی برای برگزاری انتخابات اتخاذ شود که مجوز شورای عالی امنیت ملی، برای برگزاری انتخابات شوراها صادر شده است. وی افزود: در خصوص برگزاری انتخابات در مناطق مختلف تفاوت وجود دارد.

در حال حاضر با توجه به شرایط کشور برخی مناطق کشور به خصوص مناطق جنوبی، آمادگی لازم را برای برگزاری انتخابات نداشته و برخی این آمادگی را دارند، بنابراین وزارت کشور مامور شد تا به‌طور رسمی اعلام کند کدام شهرها شرایط برگزاری را دارند و کدام شهرها فاقد آن هستند. رئیس هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور در پایان اضافه کرد: در حال حاضر زمان مشخصی برای برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی کشور تعیین نشده اما بنا داریم هرچه زودتر انتخابات با سطح مشارکت بالا را در سراسر کشور برگزار کنیم که در خصوص تاریخ دقیق برگزاری انتخابات، «هیأت مرکزی نظارت» و «ستاد انتخابات کشور» به زودی تصمیم خواهند گرفت.

انتخابات شوراها هشتم یا پانزدهم آبان‌ماه برگزار می‌شود علی کشوری سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی از اعلام تاریخ اولیه برگزاری انتخابات شوراهای شهر و روستا خبر داد و اظهار کرد: با پیگیری ستاد انتخابات و هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی، تاریخ پیشنهادی اولیه مهر بود که با توجه به حوادث دیگر، برگزار نشد و شورایعالی امنیت ملی اعلام کرد: دو ماه پس از پایان جنگ، انتخابات برگزار شود. وی افزود: در ادامه پیگیری‌ها در نهایت قرار شد، نیمه اول آبان در یکی از روزهای هشتم یا پانزدهم آبان، انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار شود.

آرایش احزاب و تلاش جریان‌ها برای بستن فهرست‌ها حال کم کم بامشخص شدن زمان تقریبی انتخابات، تحرک احزاب از جناح های مختلف از جمله اصولگرا و اصلاح طلب برای فعالیت قبل از انتخابات افزایش یافته است. جلسات داخلی درون حزبی از مدتها پیش آغاز شده و به تدریج رونمایی جبهه های مختلف در عرصه رسانه‌ای و برای جلب مشارکت مردم انجام خواهد شد.

این موضوع از نظر سیاسی مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد برخلاف ظاهر ماجرا که انتخابات شوراها به دلیل جنگ برای مدتی متوقف شده بود، احزاب عملاً در حال بازسازی و تنظیم تشکیلات خود برای ورود به رقابت انتخاباتی هستند. البته از انتخابات قبلی که انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ تاکنون کشور دچار سیر تحولات و شرایط خاصی شده است و لازم است احزاب با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی کشور به گونه ای در انتخابات شرکت کنند که وحدت میدانی و سرمایه اجتماعی جامعه تقویت شود و از ورود به برخی موضوعات که موجب ایجاد انشقاق و دو دستگی در جامعه می شود، پرهیز کنند.

در حالیکه از اصولگرایان نیز با تجربه چنددستگی‌های انتخاباتی دوره‌های گذشته، با مسئله مهم ائتلاف و تشکیل فهرست مشترک مواجه‌اند. برخی تشکل‌های اصولگرا نیز به جای ارائه فهرست مستقل، بر شناسایی نیروهای متخصص و رسیدن به سازوکاری مشترک برای انتخاب نامزدها، تأکید کرده‌اند.

در واقع در جبهه اصولگرایان پیش از تعویق انتخابات، چند جریان مختلف در تهران در حال کار روی فهرست‌های جداگانه بودند و بحث اصلی، چگونگی رسیدن به وحدت انتخاباتی است. هرچند برخی جریان ها از این جناح تاکنون قصد ارائه فهرست مستقل ندارند و به دنبال سازوکاری اهستند که احزاب و جریان‌های مختلف بتوانند افراد پیشنهادی خود را معرفی کنند و از میان آنها نیروهای متخصص برای شورا انتخاب شوند.

از سویی با توجه به تناسبی بودن انتخابات در تهران لزوم ارائه فهرست ها مطرح می شود، زیرا در نظام تناسبی، برخلاف انتخابات کاملاً فردمحور، فهرست حزبی و میزان رأی آن می‌تواند مستقیماً بر تعداد کرسی‌های به‌دست‌آمده اثر بگذارد. در جبهه اصلاح‌طلب نیز فعالیت انتخاباتی آغاز شده بود و این جبهه در مقطعی از استان‌ها خواسته بود برای شناسایی افراد واجد شرایط و دعوت از نیروهای متخصص برای ثبت‌نام فعال شوند، اما اکنون یک مسئله مهم در برابر این جریان قرار دارد و آن اینکه آیا با توجه به شرایط سیاسی و آرایش تأییدصلاحیت‌شده‌ها، فهرست رسمی برای حوزه های خارج از تهران ارائه کند یا خیر؟

در عین حال در پایتخت، گزارش‌های منتشرشده پیش از تعویق انتخابات نشان می‌داد اصلاح‌طلبان در حال بررسی چند مسیر برای تشکیل فهرست بودند؛ در کنار آن، برخی چهره‌های سابق مدیریت شهری نیز برای ارائه فهرست‌های تخصصی رایزنی می‌کردند. این در حالی است که برخی اصلاح‌طلبان به ادامه فعالیت شورای شهر ششم اعتراض داشته و استدلال می کردند که تعویق انتخابات لزوماً به معنای تمدید قانونی دوره شوراهای فعلی نیست.

انتخابات با هدف گردش نخبگانی و افزایش سرمایه اجتماعی باید توجه کرد از شب بیست و سوم خرداد ۱۴۰۴ که کشور وارد دفاعی مستقیم برابر تجاوز رژیم صهیونیستی شد تاکنون کشور در وضعیت جنگی قرار دارد. ملتی مبعوث شده بیش از ۲۰۰ و چندین شب است که هر شب در خیابان‌ها و میادین مهم شهرها حضور دارند و نیروهای مسلح در آمادگی کامل قرار دارند.

در حالی که برخی از گروه‌های سیاسی معتقد بودند که مانند دهه ۶۰ یا کشور در هشت سال دفاع مقدس، نباید حتی یک روز انتخابات به تعویق بیفتد اما باید توجه داشته باشیم که در وضعیت جنگی سازوکارهای فعالیت احزاب برای پیروزی در انتخابات، باید با ملاحظات بسیار بالای امنیتی سیاسی و اجتماعی باشد. هدف اصلی انتخاب و گردش نخبگان و رجل با تجربه کشور برای میدانداری در شوراهای شهر و روستا است تا با طرح های سازنده و تصیم های اثر گذار، به کشور خدمت کرده و باری از رو دوش مردم بردارند لذا هرگونه رقابت انتخاباتی مخرب و طرح برخی دعواهای بی‌حاصل جناحی، می‌تواند تبعات سنگینی برای امنیت کشور داشته باشد.

همه گروه‌ها باید به هدف افزایش مشارکت اجتماعی فکر کنند، موضوعی که عملاً در میادین شهر با حضور گسترده مردم به خوبی به چشم می‌آید. هرچند برگزاری انتخابات تناسبی در تهران می‌تواند موجب افزایش مشارکت مردم و تمرین احزاب برای انتخابات مجلس سیزدهم شود.

موضوعی که برای اولین بار در کشور برگزار خواهد شد. در واقع انتخابات تناسبی برای انتخابات مجلس دوازدهم مورد بحث قرار گرفت اما به دلایلی ولو به شکل محدود برگزار نشد.

مسئله ای که می‌تواند در آینده منجر به افزایش فعالیت احزاب مشارکت عمومی و روشن ماندن بارقه‌های امید برای همه گروه‌ها و جریانات در مجموعه‌هایی مثل مجلس و شوراها شود، تا تضارب افکار به خوبی به گردش و تصمیم سازی‌ها کمک کند. از سویی انتخابات شوراهای این دوره می‌تواند بیش از آنکه صرفاً رقابت میان افراد یا جناح های سیاسی باشد، به آزمونی برای میزان سازمان‌یافتگی احزاب، توانایی آنها در ائتلاف‌سازی و قدرتشان برای تبدیل آرای اجتماعی به کرسی‌های شورای شهر آن هم در شرایط حساس امنیتی، شود.