این نهاد تمام ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار میگیرد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در لبیک به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی بر ضرورت تداوم شتاب علمی کشور، مرزشکنی در عرصه دانش، حل ابرچالش‌های ملی و تقویت مرجعیت علمی ایران تاکید کرد.
مشروح این یادداشت به شرح ذیل است:
محضر مبارک رهبر معظم انقلاب اسلامی،
حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی)
پیام امیدبخش و راهبردی حضرت‌عالی خطاب به نخبگان و جوانان مدال‌آور در رویداد «مدال‌آوران کشوردوست»، در روزهای متبرک به نام حضرت صدیقه طاهره (سلام‌الله‌علیها)، با کمال قدرشناسی و نگاهی علمی و متعهدانه، مبنای واکاوی راهبردی و سرلوحه حرکت علمی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.
فرهنگستان علوم، رویکردهای نوین و افق‌گشای مندرج در این پیام را بازتابی از درک عمیق تحولات عصر حاضر می‌داند؛ پیامی که نشان می‌دهد در دوران پساجنگ‌های تحمیلی اخیر و مواجهه با دسیسه‌های استعمار نوین، دستیابی به «ایران هرچه قوی‌تر» و تحقق خیزش علمی عمیق و پرشتاب، تنها از شاهراه توسعه درون‌زا و پیشتازی در مرزهای دانش می‌گذرد.
جامعه علمی و فرهیختگان این مرزوبوم نیک می‌دانند که بنیان‌های امروز، حاصل بیش از چهار دهه پایداری و هدایت خستگی‌ناپذیر امام مجاهد و شهید والامقام انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (أعلی‌الله‌مقامه‌الشّریف) است.
آن رهبر دوراندیش و ژرف‌نگر از همان دوران خدمت در سنگر ریاست‌جمهوری، با باوری راسخ به ضریب هوشی ممتاز و نبوغ تاریخی ملت ایران؛ مسیر پیشرفت را از دشواری‌های دوران بازسازی تا ورود مقتدرانه به جمع کشورهای دارنده فناوری‌های خط‌شکن نانو، هسته‌ای، سلول‌های بنیادی، هوافضا و زیست‌فناوری هموار ساختند. امتداد استوار این مسیر در تدابیر و نوآوری‌های راهبردی حضرت‌عالی به‌ویژه تأکید بر مرزشکنی علمی، راه‌حل‌گشایی برای چالش‌های اساسی و پیوند مستقیم علم با میدان‌های عمل چراغ راهی مطمئن پیشِ روی نخبگان نهاده و این پیام روشن را در جان دانشمندان نشانده است که تضعیف این میراث یا کم‌توجهی به شتاب علمی کشور، با هیچ توجیهی پذیرفته نیست.
در درک واقع‌بینانه از معادلات جهان امروز، جبهه نبرد ژئوپلیتیک قدرت‌ها بیش از هر چیز بر سر تسلط بر هوش مصنوعی، علوم کوانتومی، میکروالکترونیک، رباتیک و مواد پیشرفته جریان دارد. تجربه کشورهای پیشرو به وضوح اثبات کرده است که توفیق در این عرصه‌های دگرگون‌ساز، بدون سرمایه‌گذاری سنگین و صبورانه در علوم پایه، به‌ویژه ریاضیات و فیزیک، ناممکن خواهد بود.
از همین رو، فرهنگستان علوم با تصدیق نگاه دوراندیشانه حضرت‌عالی، صیانت از انباشت دانشی علوم پایه و ساماندهی خوشه‌های علمی در مرزهای دانش را فریضه‌ای حیاتی می‌داند تا از انحراف استعدادهای برتر به سمت جاذبه‌های زودبازده پیشگیری شود و چشم‌انداز امام شهید(ره) در احراز مرجعیت علمی، سیادت علمی و بالندگی تمدنی زبان فاخر فارسی در افق جهانی با تولید علم اصیل محقق گردد.
در کنار مرزشکنی در لبه‌های دانش، رسالت بنیادین دیگر علم، گره‌گشایی دانشی از ابرچالش‌های ملموس و حیاتی کشور است. دانش زمانی حلاوت خود را آشکار می‌کند که در سفره، زیست‌بوم، سلامت و معیشت مردم بنشیند و کشور را از بحران‌های فرساینده برهاند.
در ساحت مدیریت منابع پایه و کشاورزی، فرهنگستان علوم استقرار فناوری‌های نوظهور، بهینه‌سازی بنیادین مصرف آب و صیانت از سرمایه تجدیدناپذیر خاک را در کانون راهبردهای خود قرار داده تا پایداری زیست‌محیطی و امنیت غذایی کشور تضمین گردد.
در بخش انرژی نیز بهره‌برداری کلان از ظرفیت‌های گسترده تجدیدپذیر، راهکاری قطعی برای رفع ناترازی‌هاست؛ چنان‌که در حوزه سلامت، هدایت پژوهش‌ها به سوی روش‌های نوین درمانی، تولید داروهای پیشرفته و زیست‌فناوری، پاسخی ملموس به نیازهای اساسی جامعه خواهد بود.
فرهنگستان علوم با باور به لزوم تقویت ریشه‌های دانشی از سال‌های پایه، تعامل راهبردی با وزارت آموزش و پرورش را در اولویت قرار داده تا با کاستن از حافظه‌محوری، روحیه تفکر خلاق و گرایش به علوم بنیادی از مدارس تقویت شود. هم‌زمان، با فعال‌سازی «شبکه دانشمندان جوان فرهنگستان علوم» متشکل از اساتید و پژوهشگران ممتاز و پرانگیزه کشور، بستری فراهم آمده است تا خلاقیت نسل نوپای علمی در حل مسائل کلان و پیشتازی در فناوری‌های آینده‌ساز به کار گرفته شود.
در قلمرو علوم انسانی و اجتماعی، فرهنگستان علوم گذار از رویکردهای صرفاً ترجمه‌ای به سمت حل مسائل انضمامی جامعه را با جدیت دنبال می‌کند. در این چارچوب، برای شناخت داده‌محورِ روندهای فرهنگی، تحکیم بنیان خانواده، تسهیل ازدواج و مهار آسیب‌های اجتماعی، اجرای پژوهش‌های راهبردی و پایش‌های مستمر میدانی سامان یافته است تا سیاست‌گذاری‌های کلان کشور بر پایه‌ای استوار، بومی و منطبق با ارزش‌های جامعه الگوی فاطمی(س) ریل‌گذاری شود.
در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان، امروز فعالیت بیش از یازده هزار شرکت و سهم پانزده میلیارد دلاری آن‌ها (نزدیک به چهار درصد تولید ناخالص داخلی) نشان‌دهنده ظرفیت عظیم این بخش است. با این حال، جهش واقعی نیازمند آن است که صنایع بزرگ کشور نظیر نفت، پتروشیمی و فولاد بر پایه الزامات قانونی و اهرم‌های مؤثر مالیاتی، تقاضای فناوری خود را از داخل دانشگاه‌ها و شرکت‌های بومی تأمین کنند تا زنجیره ایده تا بازار تکمیل شود.
مایه مسرت و افتخار است به استحضار برسانم مأموریت خطیر واگذارشده به فرهنگستان علوم جهت «روزآمدسازی نقشه جامع علمی کشور (افق 1414)»، پس از ماه‌ها کار مستمر با همراهی 76 دانشگاه مادر، 1200 عضو هیئت علمی، 120 دانشمند برجسته ایرانی مقیم خارج از کشور، 17 دستگاه اجرایی و 107 انجمن علمی، به فرجام رسیده و آماده تصویب نهایی است.
این سند جامع، نظام علم و فناوری را با محوریت ده مسئله کلان ملی، یازده فناوری آینده‌ساز و یازده فناوری مسئله‌محور بازطراحی کرده است تا نقشه راه ده سال آینده کشور، سندی منسجم، سنجش‌پذیر و وفاق‌آفرین برای تمامی ارکان حاکمیت باشد.
فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، ضمن تجدید عهد متعهدانه با رهبر فرزانه انقلاب، اعلام می‌دارد که تمامی توان فکری و نخبگانی خود را در میدان عمل به کار خواهد بست تا در پرتو هدایت‌های مشفقانه حضرت‌عالی، خیزش علمی فرزندان ایران اسلامی زمینه‌ساز عزت، آبادانی و درخشش پرچم پرافتخار این مرزوبوم گردد.
دوام سلامت، عزت پایدار و توفیق روزافزون حضرت‌عالی را در هدایت افق‌های بلند علم و پیشرفت ایران اسلامی، از درگاه خداوند دانا و توانا مسألت می‌نمایم.
محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
