تأمین کالاهای اساسی از شمال یک مسئله امنیتی است که باید اصلاح شود.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، میثم ظهوریان نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره بررسی چالش تنوع‌بخشی به مبادی واردات کالاهای اساسی و بازگشت به ساختار سنتی، اظهار کرد: تنوع‌بخشی به مبادی واردات امری ضروریست که نیاز به سیاست‌گذاری داشته از سوی دیگر چالش‌هایی نیز در مسیر اجرای آن وجود دارد.
وی افزود: در بحث مربوط به سهم مبادی وارداتی شمالی و جنوبی کشور و ضرورت تنوع‌بخشی به آن‌ها، باید توجه داشت که همواره تمرکز اصلی بر مبادی جنوبی بوده است. این روند که عمدتاً 80 درصد واردات را شامل می‌شد، تا سال 1401 نیز به همین صورت ادامه داشت.
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس خاطر نشان کرد: با این حال، در راستای سیاست‌گذاری برای تنوع‌بخشی به مبادی واردات، از ابتدای سال 1402 تحول مثبتی رخ داد. در این راستا، مجموعه‌هایی از جمله «جهاد استقلال»، برخی نهادهای دولتی و مجموعه‌های خصوصی، با اتخاذ سیاست‌های جدید، موفق شدند سهم ورود کالا از جنوب را در کل واردات کالاهای اساسی به 60 درصد کاهش دهند.
ظهوریان گفت: در صورت تداوم این روند، این میزان می‌توانست به 65 درصد کاهش یابد و در نهایت هدف تعیین‌شده یعنی کاهش سهم جنوب به 50 درصد را محقق سازد؛ هدفی که از نظر ما بسیار مطلوب و استراتژیک است. با این حال، با دقت در روند اجرایی مشاهده می‌شود که این روند مطلوب تداوم نیافته است.
آخرین گزارش‌های موجود از شش ماه گذشته نشان می‌دهد که سهم جنوب به 89 درصد بازگشته است و در سال جاری نیز، پس از رفع برخی محدودیت‌ها، این رقم مجدداً به بالای 80 درصد رسید که وضعیت مطلوبی محسوب نمی‌شود.
نماینده مشهد در مجلس ضمن انتقاد از وابستگی به مسیرهای جنوبی برای واردات، بیان کرد:باید گفت که بخش عمده‌ای از کالاهای اساسی ما، چه از طریق شرکت‌های واسط و چه از طریق شرکت‌هایی در آمریکای جنوبی (مانند برزیل و سایر نقاط)، از مبادی جنوبی تأمین می‌شد. برای نمونه، برخی از شرکت‌های فعال، اگرچه مبدأ تولید آن‌ها برزیل یا آرژانتین (آمریکای جنوبی) است، اما سهامداران آمریکایی دارند؛ از این رو، سیاست کلیدی ما این است که نباید سهم قابل توجهی از واردات کالاهای اساسی را به این شرکت‌ها اختصاص دهیم.
ظهوریان گفت: علیرغم تلاش‌هایی که در دوران جنگ صورت گرفت تا با افزایش ظرفیت قطارها و ایجاد مسیرهای جایگزین، سیستم تأمین را تغییر دهیم، به نظر می‌رسد سیستم تأمین کالاهای اساسی ما مجدداً به همان «تنظیمات کارخانه‌ای» سابق بازگشته است. اگرچه پیش از وقوع جنگ‌ها نیز تا حدی به این تنظیمات بازگشته بودیم، اما جنگ باعث شد سهم مبادی شمالی در برخی موارد افزایش یابد؛ با این حال، در حال حاضر عملاً به همان تنظیمات اصلی بازگشته‌ایم.
وی اظهار کرد: این موضوع به‌ویژه در مورد کالاهای حیاتی نظیر جو، گندم و روغن اهمیت دارد که تأمین آن‌ها از مسیرهای شمالی (مانند روسیه، قزاقستان و کشور‌های دیگر در شمال) انجام می‌شود. این مسئله از منظر ما یک مسئله امنیتی است.
لازم به ذکر است که تامین بخش بزرگی از کالاهای اساسی از روسیه، از طریق مسیر دریای سیاه انجام می‌شود که در نهایت دوباره به مسیرهای جنوبی باز می‌گردد. در واقع، ما مسیرهای جایگزین در شمال (مانند روسیه که تولیدکننده غله است) را که پیش‌تر به طور جدی دنبال می‌کردیم، تا حد زیادی رها کرده بودیم و نسبت‌های واردات از شمال به جنوب در دوره‌هایی به میزان 17 به 83 یا 12 به 88 بوده است که اکنون نیاز به اصلاح جدی دارد.
