تا حالا شده یک مسئله، آنقدر جواب مختلف داشته باشد که پیدا کردن «بهترین جواب» خودش تبدیل به یک مسئله شود؟ زندگی پر از همین دوراهیهای کوچک و بزرگ است. جایی در میان عددها و دادهها، علمی وجود دارد که قرار است برای این آشفتگیها نظم پیدا کند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، صبح است و حسابی دیرتان شده. گوشی را درمیآورید، مقصد را انتخاب میکنید و چند ثانیه بعد، یک مسیر روی صفحه ظاهر میشود؛ مسیری که قرار است شما را از میان خیابانها رد کند و زودتر به مقصد برساند.
فقط یک مسیر آبی میبینید، اما پشت همین خط ساده، کلی محاسبه و تصمیم وجود دارد؛ از فاصله و زمان گرفته تا ترافیک و انتخاب بهترین مسیر. اما تا به حال به این فکر کرده اید که چه کسی قرار است جواب چنین مسئلههایی را پیدا کند؟
یا اصلاً بگذارید از خیابان بیرون بیاییم. یک کارخانه را تصور کنید که باید تصمیم بگیرد چه مقدار محصول تولید کند، یک شرکت حملونقل که باید مسیر صدها کامیون را مشخص کند یا فروشگاهی که میخواهد بداند چه تعداد کالا سفارش بدهد تا هم قفسههایش خالی نماند و هم انبارش پر از کالای فروشنرفته نشود.
برای حل این مسئله باید بتوانید دادهها را کنار هم بگذارید، مدل بسازید و از میان جوابهای مختلف، بهترین راه را پیدا کنید. «ریاضی کاربردی» آن ابرقهرمان شهنل پوش است که از روی کاغذ بلند میشود و زندگیمان را با محسباتش از این رو به آن رو میکند.
ریاضی، اما نه فقط برای حل معادله شاید وقتی اسم ریاضی میآید، اولین تصویر ذهنیتان تختهای پر از فرمول باشد؛ همان فرمولهایی که گاهی سر جلسه امتحان، یکدفعه همهشان شبیه هم به نظر میرسند! اما در ریاضی کاربردی، قرار است ریاضیات را برای حل مسائل بخش های مختلف زندگی به کار بگیرید.
دانشجوی این رشته با حوزههایی مانند جبر خطی، احتمال و آمار، معادلات دیفرانسیل، آنالیز عددی، مدلسازی و بهینهسازی سر و کار دارد. هرکدام از این مباحث میتوانند ابزاری برای حل یک مسئله واقعی باشند؛ از شبیهسازی یک پدیده علمی گرفته تا برنامهریزی تولید یک کارخانه یا پیدا کردن بهترین مسیر برای حملونقل.
هوش مصنوعی؛ فقط یکی از مسیرها این روزها هر جا حرف از آینده رشتههای ریاضی و کامپیوتر میشود، نام هوش مصنوعی هم به میان میآید. ریاضی کاربردی هم از این قاعده جدا نیست.
پایههایی مانند جبر خطی، احتمال، آمار و بهینهسازی در یادگیری ماشین و بسیاری از روشهای هوش مصنوعی کاربرد دارند. اما تنها مسیردانشجوی ریاضی کاربردی فقط این نیست که حتماً به سراغ هوش مصنوعی برود.
او میتواند مسیرهایی مانند تحقیق در عملیات، علوم داده، آمار، مدلسازی ریاضی، محاسبات علمی و بهینهسازی را دنبال کند و در حوزههایی مثل صنعت، حملونقل، اقتصاد، انرژی، تحلیل داده و پژوهش فعالیت داشته باشد. البته اگر هدف، ورود حرفهای به هوش مصنوعی باشد، کنار ریاضی باید برنامهنویسی، الگوریتم و مباحث علوم کامپیوتر را هم جدی گرفت.
ریاضی کاربردی به چه درد میخورد؟ فارغالتحصیل این رشته میتواند در شرکتها و مراکز صنعتی، پژوهشی و فناوری روی حل مسئله، تحلیل داده، مدلسازی، پیشبینی و بهینهسازی کار کند؛ یا در مقاطع بالاتر مسیر دانشگاهی و پژوهشی را ادامه دهد.
چند هفته دیگر، وقتی دفترچه انتخاب رشته را باز میکنید، «ریاضی کاربردی» در میان نامهای مختلف خیلی پر سر و صدا به نظر نرسد.