چگونه فرزندم را تشویق کنم پای درس بنشیند؟ اگر گفت حوصله ندارم، چهکار کنم؟ آیا هر بار باید بالای سرش باشم؟ چطور عادتش بدهم تکالیفش را خودش انجام دهد؟ اگر در نوشتن یا خواندن کند بود، چگونه کمکش کنم؟...
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، گاهی نگرانی والدین باعث میشود از همان روزهای اول مدرسه، زمان درس و تکلیف به میدان جنگ و کشمکش تبدیل شود. اما آیا قرار است والد همیشه کنار کودک بنشیند و قدمبهقدم تکالیفش را کنترل کند؟
عاطفه سوری، روانشناس کودک، از راهکارهای حل این مسئله میگوید. دغدغه رایج والدین بسیاری از پدر و مادرها میگویند: «من باید بالای سر فرزندم بنشینم تا تکلیفش را بنویسد!
تا من نگویم، مداد دستش نمیگیرد!...» بسیاری از اوقات کودک یا اصلاً حوصله نوشتن ندارد یا دوکلمه و یک خط مینویسد، میرود و چند ساعت بعد دوباره میآید تا ادامه آن را بنویسد.
نکته مهم: مسئولیت تکالیف را به طور کامل به دوش نکشیم ما قرار نیست از همان روزهای اول مدرسه، تمام مسئولیت درس و تکلیف بچه را خودمان به دوش بکشیم. فرض کنید فرزند شما باید چند خط بنویسد و بعد چند کلمه را بخواند.
ممکن است شما کنارش بنشینید و بگویید این را بنویس، حالا آن یکی را بنویس، چرا اینقدر کند مینویسی، اینجا را اشتباه نوشتی و.... در ظاهر فکر میکنیم داریم کمکش میکنیم، اما کمکم وقتی این اتفاق تکرار میشود، کودک یاد میگیرد برای انجام تکلیفش همیشه به حضور و تذکر مامان یا بابا نیاز دارد.
عدم مقایسه سرعت یادگیری کودکان یک نکته بسیار مهم این است که بدانیم قرار نیست سرعت یادگیری همه بچهها مثل هم باشد. ما متأسفانه بهعنوان والد، اطرافیان را نگاه میکنیم و میگوییم: «ببین فلانی چقدر زود مینویسد، ببین فلانی چقدر زود درسش را میخواند.»
ممکن است یک کودک خیلی سریع بخواند، یک نفر در نوشتن سریعتر باشد، یا برعکس، به تمرین بیشتری نیاز داشته باشد. پس بهجای مقایسهکردن، بهتر است پیشرفت کودک خودمان را ببینیم.
هدف ما این نیست که دفتر مشق امروز پر شود؛ میخواهیم به فرزندمان یاد بدهیم چطور یاد بگیرد، چطور تمرکز کند و چطور مسئولیت کار خودش را به عهده بگیرد. راهکارها ۱.
تقسیم تکلیف به قسمتهای کوچک بهجای اینکه بگویید: «بنشین همه مشقت را انجام بده»، بگویید: «بیا اول این قسمت کوچک را انجام بدهیم، بعد یک استراحت کوتاه.» ۲.
استفاده از زمانسنج تمرکز برای کودک متناسب با سنش، یک بازه کوتاه برای تمرکز تعیین کنید و بعد استراحت کوتاهی داشته باشید. قرار نیست مدت طولانی پشتسرهم بنشیند.
۳. دیدن تلاش پیش از دیدن اشتباه بهجای اینکه فقط بگویید «این کلمه را غلط نوشتی»، ابتدا تلاش کودک را ببینید: «دیدم خودت تلاش کردی این کلمه را بنویسی؛ بیا با هم بررسی کنیم کجایش نیاز به اصلاح دارد.»
۴. داشتن جای ثابت برای درس لازم نیست اتاق مخصوص باشد؛ حتی یک قسمت مشخص از میز یا خانه که کودک بداند محل انجام تکلیف است، میتواند به ایجاد عادت کمک کند.
۵. انتقال تدریجی مسئولیت به کودک والد میتواند در شروع کار کمک کند، اما قرار نیست همیشه کنار کودک بنشیند.
بهتدریج اجازه دهید خودش دفتر، مداد و تکلیفش را آماده کند و بعد نتیجه کار را با شما بررسی کند. ۶.
واگذاری انتخاب ترتیب تکالیف به کودک به فرزندمان بگوییم: «بیا ببینم امروز چهکارهایی داری، خودت بگو از کدامش میخواهی شروع کنی.» وقتی فرزند شما تکالیفش را لیست میکند، از خودش نظر بخواهید که از کدامش شروع کند.
۷. راهنمایی بهجای پاسخدادن و انجامدادن اگر در حین انجام تکالیفش جایی مشکل داشت، بهجای اینکه سریع جوابش را بدهید یا بهجای او بنویسید، یک راهنمایی کوچک کنید و اجازه بدهید خودش تلاش کند و به نتیجه نهایی برسد.
۸. برخورد با اشتباه در نوشتن مثلاً اگر در نوشتن یک کلمه اشتباه کرد، بهجای اینکه بلافاصله بگوییم «غلطه، بده من برایت درستش کنم»، بگوییم: «بیا یکبار دیگر با همدیگر به جمله نگاه کنیم.
فکر میکنی کدام قسمت آن نیاز دارد کمی درستتر شود؟ کلمات را بادقت نگاه کن.»
۹. استفاده از بازی برای افزایش دقت میتوانید این کار را از طریق بازی انجام دهید.
مثلاً بگوییم: «انگشت ما دوربین است؛ انگشتمان را زیر کلمات بگذاریم و از کلمات فیلمبرداری کنیم.» اینگونه بادقت بیشتری کلمات را میبیند.
بازیهای متنوعی وجود دارد که به بچهها کمک میکند خودشان وظایفشان را انجام دهند. اینگونه هم یادگیری اتفاق میافتد و هم کودک کمکم یاد میگیرد خودش فکر کند، مسئله را حل و پاسخ را پیدا کند.
۱۰. کیفیت بهجای کمیت لازم نیست همیشه تمرینهای طولانی یا صفحات زیادی را در اختیار بچهها بگذاریم.
بعضیاوقات چند دقیقه تمرین منظم و باحوصله، بسیار بهتر از این است که فرزندتان را مدت زیادی مجبور کنید چند صفحه زیاد را بخواند و آخرش خسته شود و از آن دست بکشد. پدر و مادر عزیز!
ما قرار نیست فقط مشق کودک را تمام کنیم؛ قرار است به او یاد بدهیم چطور کمکم خودش یاد بگیرد. اگر این مسیر با آرامش و بدون مقایسه پیش برود، کودک فرصت بیشتری برای ساختن اعتمادبهنفس و استقلال در یادگیری پیدا میکند.