«گیلان» غایب فهرست برترین‌های کنکور

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، اسامی رتبه‌های برتر آزمون سراسری اعلام شد؛ فهرستی که در کنار معرفی برترین‌های کشور، یک نکته قابل تأمل برای گیلان دارد؛ نام هیچ داوطلب گیلانی در جمع رتبه‌های برتر گروه‌های آزمایشی اعلام‌شده دیده نمی‌شود. در گروه علوم ریاضی و فنی، پنج نفر از ۱۰ رتبه برتر کشور از استان مازندران هستند؛ استانی که در همسایگی گیلان قرار دارد و همین موضوع، مقایسه عملکرد آموزشی دو استان را بیش از پیش قابل تأمل می‌کند.

در گروه علوم انسانی نیز یک داوطلب از مازندران در جمع ۱۰ رتبه برتر قرار گرفته است؛ در حالی که نامی از گیلان در میان ۱۰ رتبه نخست این گروه دیده نمی‌شود. در گروه علوم تجربی نیز گیلان در جمع ۱۰ رتبه برتر نماینده‌ای ندارد و در گروه‌های هنر و زبان‌های خارجی نیز که پنج رتبه نخست آنها اعلام شده، نامی از داوطلبان گیلانی در میان برگزیدگان دیده نمی‌شود.

البته نبود نام گیلان در فهرست رتبه‌های برتر به معنای نبود استعداد یا دانش‌آموزان موفق در استان نیست؛ گیلان در سال‌های مختلف دانش‌آموزان و رتبه‌های موفقی در کنکور، المپیادها و رقابت‌های علمی داشته است، اما همین نتیجه می‌تواند یک سؤال جدی را پیش روی متولیان آموزش استان قرار دهد؛ چرا سهم گیلان از بالاترین رتبه‌های کشور کاهش یافته یا در این دوره به صفر رسیده است؟ این مسئله را نباید صرفاً در قالب رقابت گیلان و مازندران دید.

حضور پنج مازندرانی در جمع ۱۰ رتبه برتر ریاضی می‌تواند به جای ایجاد حسرت یا مقایسه، یک فرصت برای بررسی باشد؛ اینکه چه عواملی در مدارس، خانواده‌ها، نظام مشاوره، شناسایی استعدادها و برنامه‌ریزی آموزشی این استان به نتیجه مطلوب منجر شده است. از سوی دیگر، باید وضعیت گیلان نیز با آمار دقیق بررسی شود؛ از تعداد رتبه‌های زیر ۱۰۰ و زیر هزار گرفته تا میانگین نمرات امتحانات نهایی، عملکرد شهرستان‌ها، وضعیت مدارس استعدادهای درخشان، دسترسی دانش‌آموزان به معلمان و مشاوران توانمند و میزان شناسایی دانش‌آموزان مستعد از سال‌های ابتدایی تحصیل.

یکی از پرسش‌های اساسی این است که آیا استعدادهای برتر در گیلان به‌موقع شناسایی می‌شوند و آیا پس از شناسایی، برنامه مشخصی برای حمایت و هدایت آنها وجود دارد؟ پاسخ به این پرسش می‌تواند بخشی از چرایی فاصله گرفتن استان از جمع برترین‌های کشور را روشن کند.

موضوع دیگر، تفاوت امکانات آموزشی میان مناطق مختلف استان است. ممکن است بخشی از استعدادهای علمی در شهرستان‌ها و مناطق کم‌برخوردار حضور داشته باشند، اما به دلیل محدودیت امکانات، دسترسی کمتر به آموزش‌های تخصصی و مشاوره یا شرایط اقتصادی خانواده‌ها، امکان رشد کامل ظرفیت آنها فراهم نشود.

از همین رو، نتیجه کنکور نباید تنها به انتشار اسامی رتبه‌های برتر و تبریک به خانواده‌ها و مدارس محدود شود. نتایج آزمون سراسری می‌تواند یک داده مهم برای سیاست‌گذاری آموزشی باشد.

اگر گیلان امسال در جمع برترین‌های کشور نماینده‌ای ندارد، باید از این نتیجه درس گرفت؛ نقاط ضعف شناسایی شود، تجربه استان‌های موفق بررسی شود و برای سال‌های آینده برنامه مشخصی برای شناسایی و پرورش استعدادهای برتر تدوین شود. در این میان، تجربه مازندران نیز می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد؛ نه برای مقایسه صرف، بلکه برای یافتن پاسخ این سؤال که چه برنامه‌ها و سازوکارهایی باعث شده بخشی از دانش‌آموزان این استان به جمع برترین‌های کشور برسند.

غیبت گیلان در فهرست برترین‌های کنکور شاید بیش از آنکه یک نتیجه برای افسوس خوردن باشد، یک زنگ هشدار برای نظام آموزشی استان است؛ زنگ هشداری که اگر جدی گرفته شود، می‌تواند نقطه آغاز یک بازنگری اساسی در مسیر شناسایی، حمایت و پرورش استعدادهای گیلانی باشد.