دزدیدن خاک سرخ بوموسی توسط بریتانیا

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، به نقل از مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، «اظهار وزارت خارجه انگلیس دایر به اینکه استخراج خاک سرخ عنوان بهره‌برداری تجارتی داشته و امر سیاسی نیست صورت مغالطه دارد، زیرا اعطای امتیاز از نتایج مالکیت است و مالکیت امر سیاسی است، بنابراین مشمول اصل حفظ وضعیت حاضره می‌گردد.» این فراز، بخشی از پاسخ حقوقی ایران به ادعای بریتانیا درباره استخراج خاک سرخ از جزیره ابوموسی در دوران پهلوی اول است؛ ادعایی که تلاش می‌کرد بهره‌برداری اقتصادی از جزیره را از مسئله حاکمیت جدا نشان دهد.

مقامات بریتانیایی مدعی بودند خاک سرخ از قدیم استخراج می‌شده و مسئله تازه‌ای نیست. پاسخ ایران اما این بود که «دولت ایران از سی سال [قبل] به این طرف به مداخلات شیوخ و انگلیس‌ها در مورد جزایر تنب و ابوموسی اعتراض نموده و در هر موقع دلائل خود را اظهار کرده، و به علاوه کاری با رضایت ایران صورت نگرفته است که بتواند سابقه واقع شود.»

این استدلال، سکوت یا غفلت مقطعی را به‌معنای رضایت دائمی نمی‌گرفت و بر استمرار اعتراض ایران تأکید داشت. مستند دیگر ایران، نقشه‌ای بود که وزارت جنگ بریتانیا پنجاه سال پیش از آن ترسیم کرده بود.

در این نقشه، «جزایر تنب و ابوموسی و سیری را به رنگ داخله ایران رسم کرده» بودند. ایران با وجود آنکه «تمام نقشه را از حیث اینکه بحرین را به رنگ مملکت دیگر زده قبول نداریم»، اما «نسبت به این جزایر» از آن به عنوان سند استفاده می‌کرد؛ استفاده‌ای گزینشی که نشان می‌دهد ایران از تناقض موجود در اسناد بریتانیا آگاه بود و از آن بهره می‌گرفت.