پشت درهای بسته سردخانه پزشکی قانونی تهران، هر روز ده‌ها پرونده مرگ غیرطبیعی روی میز کارشناسان قرار می‌گیرد؛ به گفته رئیس تالار تشریح پزشکی قانونی تهران، روزانه ۴۰ تا ۴۵ جسد به تالار تشریح تهران ارجاع می‌شود و اجساد مجهول‌الهویه تا یک ماه نگهداری می‌شوند؛ فرآیندی تخصصی که در کنار حساسیت‌های قضایی، با فشار کاری بالا و کمبود نیرو و امکانات آزمایشگاهی نیز همراه است.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، سازمان پزشکی قانونی یکی از تخصصی‌ترین نهادهای حاکمیتی کشور است که در سکوت و به دور از هیاهوی عمومی، نقش مهمی در کشف حقیقت، تعیین علت فوت، احراز هویت اجساد ناشناس و کمک به اجرای عدالت ایفا می‌کند. این سازمان به عنوان بازوی کارشناسی قوه قضاییه، تنها با دستور مقام قضایی وارد عمل می‌شود و در پرونده‌های مختلف، از مرگ‌های غیرطبیعی و مشکوک گرفته تا حوادث دسته‌جمعی، مسئولیت بررسی علمی و مستند را بر عهده دارد.
دکتر محمدجواد هدایت‌شده، رئیس تالار تشریح پزشکی قانونی تهران، در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار، ضمن تشریح فرآیند ارجاع و بررسی اجساد، از شیوه تعیین علت فوت، نحوه احراز هویت از طریق معاینه ظاهری، انگشت‌نگاری و آزمایش دی‌ان‌ای، الزامات حفظ صحنه جرم، چالش‌های حوادث دسته‌جمعی، کمبود نیروی انسانی و فشارهای روحی این حرفه سخن گفته است. سازمان پزشکی قانونی، بازوی تخصصی قوه قضاییه در کشف حقیقت فارس: در ابتدا بفرمایید سازمان پزشکی قانونی چه جایگاهی در ساختار حاکمیتی کشور دارد و چه وظایفی بر عهده این سازمان است؟
دکتر محمدجواد هدایت‌شده: سازمان پزشکی قانونی زیرمجموعه قوه قضاییه است و به‌عنوان یک سازمان تخصصی، نقش کارشناس دستگاه قضایی را ایفا می‌کند. در واقع، هر اقدامی که در این سازمان انجام می‌شود، در راستای پاسخ به استعلامات و دستورات قضایی است و تا زمانی که دستور قضایی وجود نداشته باشد، هیچ اقدامی در پزشکی قانونی انجام نمی‌شود.
نیروهایی که در این سازمان فعالیت می‌کنند، از تخصصی‌ترین نیروهای موجود در میان دستگاه‌های دولتی هستند. در پزشکی قانونی از پزشک عمومی و متخصص پزشکی قانونی گرفته تا متخصصان آسیب‌شناسی، سم‌شناسی، سرولوژی، ژنتیک و کارشناسان تخصصی حوزه‌های مختلف حضور دارند.
همه این افراد در کنار هم به فرآیند کشف حقیقت و ارائه نظر کارشناسی به مرجع قضایی کمک می‌کنند. حوزه‌های اصلی فعالیت سازمان نیز شامل معاینات، کمیسیون‌های پزشکی، تشریح، آزمایشگاه‌های تخصصی و نیز آموزش و پژوهش است.
در استان تهران، این بخش‌ها در مراکز مختلف مستقر هستند و در مرکز تشخیص آزمایشگاهی استان تهران، مجموعه‌ای از آزمایشگاه‌ها از جمله ژنتیک، سرولوژی قانونی، آسیب‌شناسی و سم‌شناسی در کنار سالن تشریح فعالیت می‌کنند. چه مرگ‌هایی به تالار تشریح پزشکی قانونی ارجاع می‌شوند؟
فارس: چه نوع پرونده‌ها و چه اجسادی به سالن تشریح پزشکی قانونی ارجاع داده می‌شوند؟ اجسادی که به سالن تشریح پزشکی قانونی ارجاع می‌شوند، معمولاً مربوط به مرگ‌هایی هستند که در بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها یا توسط پزشکان معالج، امکان صدور جواز دفن برای آن‌ها وجود ندارد.
به‌طور معمول، در مرگ‌های طبیعی که علت فوت مشخص است، پزشک معالج یا پزشک مطلع جواز دفن را صادر می‌کند. اما در مرگ‌های غیرطبیعی، مانند تصادف، سقوط از ارتفاع، سوختگی، قتل با سلاح سرد یا سلاح گرم و سایر موارد مشابه، جسد با دستور مقام قضایی به پزشکی قانونی ارجاع داده می‌شود.
همچنین برخی موارد وجود دارد که فرد به بیمارستان منتقل شده اما علت فوت مشخص نشده است؛ مثلاً بیمار خیلی زود فوت کرده و فرصت اقدامات تشخیصی کافی فراهم نشده، یا خیلی دیر به بیمارستان رسیده و امکان بررسی کامل وجود نداشته است. این موارد نیز برای تعیین علت فوت به پزشکی قانونی ارجاع می‌شود.
هدف اصلی سالن تشریح، تعیین علت فوت است فارس: در تالار تشریح چه مراحلی برای بررسی علت فوت انجام می‌شود؟ کاری که همکاران ما در سالن تشریح انجام می‌دهند، در درجه اول مستندسازی و سپس تعیین علت فوت است.
این مستندسازی از چند بخش تشکیل می‌شود؛ نخست شرح حالی که از بستگان متوفی دریافت می‌شود، دوم مستنداتی که از سیستم قضایی و انتظامی به دست ما می‌رسد، و سوم معاینه جسد. معاینه جسد نیز شامل معاینه ظاهری، کالبدگشایی و در صورت نیاز، نمونه‌برداری برای آزمایش‌های تخصصی مانند سم‌شناسی، آسیب‌شناسی، سرولوژی یا ژنتیک است.
در نهایت، پس از کنار هم قرار گرفتن همه این مستندات و یافته‌ها، علت فوت به مرجع قضایی اعلام می‌شود. در واقع، مأموریت اصلی ما در سالن تشریح، روشن کردن علت فوت و ارائه یک نظر کارشناسی مستند و قابل اتکا به دستگاه قضایی است.
روزانه ۴۰ تا ۴۵ جسد به تالار تشریح تهران ارجاع می‌شود فارس: در مواردی که جسد ناشناس است یا قابل شناسایی نیست، فرآیند احراز هویت چگونه انجام می‌شود؟ احراز هویت جسد در مرحله اول بر اساس چهره و متعلقات همراه جسد انجام می‌شود؛ مانند لباس، اشیای همراه، خالکوبی، آثار جراحی، جوشگاه‌ها یا هر علامت ظاهری دیگری که با اطلاعات ارائه‌شده از سوی بستگان تطبیق داده می‌شود.
اگر با معاینه ظاهری امکان شناسایی وجود نداشته باشد، مرحله بعدی انگشت‌نگاری است که توسط پلیس آگاهی انجام می‌شود. البته این روش زمانی کاربرد دارد که جسد دچار فساد شدید یا سوختگی گسترده نشده باشد و امکان برداشت اثر انگشت وجود داشته باشد.
اگر این مرحله هم به نتیجه نرسد، در نهایت از آزمایش دی‌ان‌ای استفاده می‌شود. البته آزمایش دی‌ان‌ای به معنای احراز هویت مستقل نیست، بلکه به معنای مطابقت ژنتیکی است.
یعنی مقام قضایی باید افرادی را به‌عنوان بستگان احتمالی جسد، مثلاً پدر، مادر یا فرزند، معرفی کند تا از آن‌ها نیز نمونه گرفته شود و پس از تطبیق ژنتیکی، مشخص شود که جسد به آن خانواده منتسب هست یا خیر. در مواردی مانند جنگ، زلزله یا حوادثی که جسد یکپارچگی خود را از دست داده است، این فرآیند بسیار پیچیده‌تر می‌شود و گاه نیاز است از بستگان دورتر مانند پدربزرگ، عمو یا سایر خویشاوندان نیز نمونه‌گیری انجام شود که طبیعتاً کار را دشوارتر می‌کند.
ف ارس: حجم مراجعات روزانه به تالار تشریح تهران چقدر است و بیشترین علل ارجاع چه مواردی هستند؟ در تالار تشریح تهران، روزانه به‌طور متوسط حدود ۴۰ تا ۴۵ جسد به ما ارجاع می‌شود.
این اجساد مربوط به مرگ‌هایی هستند که در دسته مرگ‌های غیرطبیعی قرار می‌گیرند یا علت فوت آن‌ها در مراکز درمانی نامشخص مانده است. بیشترین علل ارجاع، مربوط به تصادف، مسمومیت و مرگ‌هایی است که بیمارستان‌ها با عنوان علت فوت نامشخص ارجاع می‌دهند.
برخی از این بیماران زود به بیمارستان رسیده‌اند اما پیش از تکمیل بررسی‌ها فوت کرده‌اند، برخی دیگر دیر مراجعه کرده‌اند و فرصت اقدامات تشخیصی فراهم نشده، و در مواردی نیز بیمار در بدو ورود فوت شده است. اجساد ناشناس؛ مستندسازی کامل و نگهداری تا یک ماه فارس: در مورد اجساد ناشناس چه سازوکاری در پزشکی قانونی وجود دارد؟
معمولاً روزانه یک تا دو جسد ناشناس به پزشکی قانونی تهران ارجاع می‌شود. در این موارد، با هماهنگی مقام قضایی، تمام مراحل مستندسازی به‌دقت انجام می‌شود.
از جسد فیلم و عکس گرفته می‌شود، مشخصات ظاهری، رنگ مو، وضعیت دندان‌ها، لباس‌ها و سایر ویژگی‌ها به‌طور کامل ثبت می‌شود. پلیس آگاهی نیز در این فرآیند حضور دارد و مستندسازی خود را انجام می‌دهد.
ما از این اجساد نمونه‌برداری می‌کنیم و جسد را تا یک ماه نگهداری می‌کنیم. اگر در این مدت هویت جسد مشخص نشود، به دلیل این‌که حتی در سردخانه نیز روند فساد متوقف نمی‌شود و تنها کند می‌شود، برای حفظ حرمت جسد و کرامت انسانی، پیکر به آرامستان منتقل و در قطعه اجساد ناشناس دفن می‌شود.
حفظ صحنه جرم، شرط اساسی کشف حقیقت است فارس: نقش حفظ صحنه جرم در فرآیند بررسی‌های پزشکی قانونی چیست و مردم در این زمینه چه باید بکنند؟ صحنه جرم یکی از مهم‌ترین بخش‌های کشف حقیقت است.
هرجا فوتی در شرایط مشکوک یا غیرطبیعی رخ داده باشد، ممکن است با صحنه جرم مواجه باشیم؛ چه در محیط باز، چه در فضای بسته، چه داخل شهر و چه خارج از شهر. معمولاً نخستین کسانی که متوجه حادثه می‌شوند، افراد عادی هستند و اولین اقدام درست این است که موضوع را به نیروی انتظامی اطلاع دهند.
پس از آن، نیروی انتظامی که ضابط قضایی است، به قاضی کشیک اطلاع می‌دهد و تیم صحنه فراخوانده می‌شود. این تیم معمولاً شامل بازپرس پرونده، مأمور آگاهی و پزشک قانونی است و بسته به نوع حادثه، ممکن است از نهادهای دیگری مانند آتش‌نشانی نیز کمک گرفته شود.
اولین اقدام پلیس، محصور کردن صحنه با نوارهای مخصوص و جلوگیری از ورود افراد غیرمرتبط است. حفظ صحنه جرم برای کشف حقیقت کاملاً حیاتی است، زیرا هرگونه دستکاری می‌تواند اطلاعات را مخدوش کند.
حتی در نمونه‌برداری‌های دی‌ان‌ای، وجود مو، خون یا سایر آثار زیستی در صحنه اهمیت دارد و اگر افراد غیرمرتبط وارد صحنه شوند، ممکن است آثار خود را به‌جا بگذارند و بررسی را مختل کنند. به همین دلیل، توصیه ما به مردم این است که در چنین شرایطی از ورود مستقیم به صحنه پرهیز کنند و فقط موضوع را سریعاً به مراجع مربوطه اطلاع دهند.
هرچند ممکن است انگیزه آن‌ها کمک انسانی باشد، اما همین ورود می‌تواند روند امداد و کشف حقیقت را دچار اختلال کند. در حوادث دسته‌جمعی، احراز هویت و مدیریت اجساد پیچیده‌تر می‌شود فارس: حوادث دسته‌جمعی از نظر پزشکی قانونی چه تعریفی دارد و چه تفاوتی با پرونده‌های عادی دارد؟
در پزشکی قانونی، اگر در یک حادثه بیش از ۱۰ تا ۱۲ جسد وجود داشته باشد، آن حادثه در زمره حوادث دسته‌جمعی قرار می‌گیرد. نمونه آن می‌تواند سقوط هواپیما، جنگ، زلزله یا حوادث گسترده دیگر باشد.
برای این حوادث، دستورالعمل‌های بین‌المللی وجود دارد که در هر کشور متناسب با شرایط همان کشور بومی‌سازی می‌شود. این دستورالعمل‌ها باید روشن، کوتاه، قابل اجرا و متناسب با امکانات کشور باشند تا در هر ساعت از شبانه‌روز بتوان آن‌ها را عملیاتی کرد.
سازمان پزشکی قانونی این دستورالعمل‌ها را تهیه و فرم‌های مربوط را به ادارات کل پزشکی قانونی در سراسر کشور ابلاغ کرده است. در این دستورالعمل‌ها، ساختار فرماندهی مشخص می‌شود و زیرمجموعه‌های مختلف از جمله جمع‌آوری اجساد، احراز هویت، مستندسازی و اطلاع‌رسانی تعریف می‌شوند.
یکی از چالش‌های مهم در این حوادث، این است که اگر قطعات مختلف بدن در چند کاور مجزا جمع‌آوری شوند، ممکن است در ابتدا تعداد اجساد بیش از تعداد واقعی تصور شود. در حالی که این قطعات ممکن است متعلق به یک پیکر باشند یا برعکس، متعلق به چند نفر مختلف باشند.
تفکیک این موارد با آزمایش ژنتیک انجام می‌شود و کار بسیار دشواری است. اعلام آمار متوفیان باید از یک مرجع واحد انجام شود فارس: چرا در برخی حوادث، آمارهای متفاوتی درباره تعداد متوفیان اعلام می‌شود؟
یکی از نکات مهم در مدیریت حوادث دسته‌جمعی این است که اطلاع‌رسانی باید توسط یک مرجع واحد انجام شود. در تجربه‌های مختلف، گاهی نهادهای متعدد اقدام به اعلام آمار می‌کنند که این مسئله می‌تواند موجب اختلاف و سردرگمی شود.
از نظر ما، مبنای دقیق آمار متوفیان باید تعداد جوازهای دفن صادرشده توسط سازمان پزشکی قانونی باشد، زیرا این سازمان بر اساس بررسی نهایی، احراز هویت و صدور مجوز دفن اعلام می‌کند که چه تعداد فوت قطعی در آن حادثه وجود داشته است. گاهی اختلاف آماری به این دلیل رخ می‌دهد که در صحنه حادثه، قطعات مختلف یک پیکر در چند بسته مجزا منتقل می‌شود و در ابتدا به‌اشتباه به‌عنوان چند جسد شمارش می‌شود.
در حالی که پس از بررسی‌های تخصصی و آزمایش ژنتیک، مشخص می‌شود این قطعات مربوط به یک فرد بوده است. در برخی موارد نیز افرادی در همان بازه زمانی فوت کرده‌اند، اما علت فوت آن‌ها مستقیماً ناشی از حادثه نبوده و همین مسئله نیز می‌تواند در آمار اولیه اختلاف ایجاد کند.
آزمایش ژنتیک بدون بانک جامع هم مؤثر است فارس: نقش بانک ژنتیک در احراز هویت چیست و آیا در کشور چنین ظرفیتی وجود دارد؟ در احراز هویت از طریق آزمایش ژنتیک، آنچه اهمیت دارد مطابقت ژنتیکی است.
حتی در کشورهای پیشرفته هم بانک ژنتیک جامع برای همه افراد جامعه به‌صورت کامل وجود ندارد، زیرا این کار بسیار پرهزینه است. با این حال، در کشور ما نیز سازمان پزشکی قانونی در مسیر ایجاد بانک ژنتیک حرکت کرده و بخشی از این کار از برخی مجموعه‌ها مانند زندان‌ها آغاز شده است.
همچنین در برخی مشاغل حساس، مانند برخی بخش‌های نظامی یا حوزه‌های تخصصی مرتبط، ممکن است پروفایل ژنتیکی افراد از قبل ثبت شده باشد. اگر نمونه دی‌ان‌ای فرد در زمان حیات موجود باشد، احراز هویت بسیار سریع‌تر انجام می‌شود.
حتی می‌توان با نگهداری نمونه خون روی کارت‌های مخصوص، در صورت نیاز در آینده دی‌ان‌ای را استحصال و پروفایل ژنتیکی را استخراج کرد. این موضوع می‌تواند در حوادث گسترده کمک بزرگی به تسریع احراز هویت باشد.
اگر بانک ژنتیک کامل و قابل اتکا وجود داشته باشد، جسد ناشناس سریع‌تر با بانک تطبیق داده می‌شود، اما در نبود آن نیز ما از نمونه‌های اخذشده از جسد نگهداری می‌کنیم تا در صورت معرفی بستگان، تطبیق ژنتیکی انجام شود. پاسخ آزمایش ژنتیک معمولاً در یک هفته قابل ارائه است فارس: پاسخ‌دهی آزمایش‌های ژنتیک، سم‌شناسی و آسیب‌شناسی معمولاً چقدر زمان می‌برد؟
اگر بستگان برای تطبیق ژنتیکی معرفی شوند و تراکم کاری آزمایشگاه زیاد نباشد، معمولاً می‌توان پاسخ آزمایش ژنتیک را در حدود یک هفته ارائه کرد. در مواردی که بستگان معرفی نمی‌شوند، نمونه فقط برای نگهداری در بخش ژنتیک باقی می‌ماند تا در آینده در صورت لزوم مورد استفاده قرار گیرد.
در آزمایش آسیب‌شناسی، به دلیل این‌که نمونه باید در فرمالین تثبیت شود و مراحل فنی خاصی را طی کند، معمولاً زمان پاسخ‌دهی طولانی‌تر است و حدود سه تا چهار هفته زمان می‌برد. در سم‌شناسی نیز زمان پاسخ‌دهی تابع حجم نمونه‌ها و امکانات موجود است.
واقعیت این است که یکی از مشکلات ما، تناسب نداشتن حجم مراجعه با امکانات آزمایشگاهی و منابع انسانی است. اگر این تناسب برقرار باشد، طبیعتاً پاسخ‌دهی بسیار سریع‌تر خواهد شد.
کمبود نیروی انسانی، یکی از چالش‌های جدی پزشکی قانونی است فارس: آیا امکانات و نیروی انسانی موجود پاسخ‌گوی حجم مراجعات و مأموریت‌های سازمان هست؟ یکی از مشکلات جدی ما کمبود نیروی انسانی و محدودیت امکانات است.
در مرکز تشخیص آزمایشگاهی تهران، با وجود حجم بالای ورودی اجساد، همکاران ما با روحیه‌ای جهادی در حال کار هستند تا بتوانند این حجم را مدیریت کنند. در روزهای تعطیل، ما معمولاً با یک‌سوم ظرفیت نیروی انسانی کار می‌کنیم، در حالی که ورودی اجساد تقریباً همان میزان روزهای عادی است.
علت این وضعیت نیز آن است که تعداد نیروها محدود است و ناچاریم با سیستم کشیک، برای همکاران امکان استراحت حداقلی فراهم کنیم. این محیط، فشار روانی بسیار بالایی دارد و لازم است افراد حداقل هفته‌ای یک روز از آن فاصله بگیرند تا آسیب روحی کمتری ببینند.
اگر در چنین شرایطی حادثه‌ای دسته‌جمعی نیز به سیستم تحمیل شود، طبیعتاً شوک جدی به مجموعه وارد می‌شود؛ اما با این حال، همکاران ما تلاش می‌کنند با همان امکانات محدود، بهترین عملکرد را ارائه دهند. نیاز به دانشکده تخصصی پزشکی قانونی برای تربیت نیروی متناسب با نیاز سازمان فارس: برای رفع این کمبودها چه راهکاری وجود دارد و آیا تربیت نیروی تخصصی متناسب با نیاز پزشکی قانونی در حال انجام است؟
در حوزه تخصص پزشکی قانونی، دانشگاه تهران متولی آموزش متخصصان این رشته است، اما در حوزه‌های دیگر مانند آسیب‌شناسی، سم‌شناسی، سرولوژی و تربیت تکنسین و کاردان، ما نیازمند یک ساختار آموزشی اختصاصی‌تر هستیم. واقعیت این است که مثلاً متخصص آسیب‌شناسی که در دانشگاه تربیت می‌شود، عمدتاً با نمونه‌های افراد زنده سروکار دارد، در حالی که در پزشکی قانونی، ما با نمونه‌های افراد فوت‌شده مواجه هستیم و تفسیر نتایج در این دو حوزه با یکدیگر متفاوت است.
به همین دلیل، وجود یک دانشکده یا مرکز آموزشی تخصصی برای تربیت نیروهای متناسب با نیاز پزشکی قانونی ضروری است. این موضوع پیگیری و مصوب شده و اکنون در انتظار طی شدن مراحل اجرایی و تدوین آیین‌نامه‌ها برای پذیرش دانشجو هستیم.
در حوادث اخیر، اجساد شناسایی‌شده بدون تأخیر تحویل خانواده‌ها شدند فارس: در حوادث اخیر و شرایط بحرانی، روند تحویل اجساد و احراز هویت چگونه پیش رفت؟ در حوادث اخیر، همکاران ما با تمام توان در دو بخش فعالیت می‌کردند؛ بخشی برای مدیریت شرایط بحرانی و بخشی برای پوشش روند معمول تالار تشریح.
با وجود این فشار، اجسادی که شناسایی می‌شدند، به محض تکمیل فرآیند، تحویل خانواده‌ها داده می‌شدند و از جانب پزشکی قانونی تأخیری در این زمینه وجود نداشت. در مواردی که نیاز به آزمایش ژنتیک وجود داشت، به‌محض مراجعه بستگان و اخذ نمونه خون، نمونه‌های جسد یا قطعات به بخش ژنتیک ارسال می‌شد و در بسیاری از موارد ظرف ۴۸ تا ۷۲ ساعت احراز هویت انجام و پیکر تحویل داده می‌شد.
طبیعتاً در مواردی که پیکر یکپارچگی خود را از دست داده بود یا قطعات متعددی وجود داشت، کار پیچیده‌تر می‌شد، زیرا باید از هر قطعه نمونه‌گیری و مشخص می‌شد که این قطعات به یک نفر تعلق دارد یا چند نفر مختلف، و سپس به پیکر اصلی ملحق شود. کار در تالار تشریح، از نظر انسانی بسیار سنگین است فارس: از نظر روحی، کار در تالار تشریح تا چه اندازه دشوار است؟
این کار از نظر روحی بسیار سنگین است. ما به‌عنوان پزشک تلاش می‌کنیم با نگاه علمی و حرفه‌ای به موضوع نگاه کنیم، نه از منظر صرفاً عاطفی.
وقتی کالبدگشایی انجام می‌دهیم، سعی می‌کنیم آن را مانند یک اقدام تخصصی پزشکی ببینیم. اما واقعیت این است که همیشه نمی‌توان احساسات را کنار گذاشت.
در اینجا با همه گروه‌های سنی مواجه هستیم؛ از جنین و نوزاد گرفته تا کودک، نوجوان، جوان و سالمند. طبیعی است که دیدن برخی صحنه‌ها به‌شدت سخت و تأثیرگذار باشد.
وقتی پیکر یک کودک یا نوجوان، یا نوزادی که با اسباب‌بازی‌اش آورده شده، مقابل شما قرار می‌گیرد، دیگر صرف دانش پزشکی برای کنترل احساسات کافی نیست و بار عاطفی ماجرا بر انسان غلبه می‌کند. با این حال، همکاران ما بسیار مسئولیت‌پذیر، منظم و دارای وجدان کاری هستند.
در شرایط بحرانی نیز همه بدون چشم‌داشت مادی یا معنوی پای کار آمدند و تلاش کردند وظیفه خود را به بهترین شکل انجام دهند. رشته پزشکی قانونی با وجود اهمیت بالا، متقاضی کمی دارد فارس: با توجه به این سختی‌ها، آیا این حوزه با کمبود داوطلب و متخصص هم مواجه است؟
یکی از واقعیت‌ها این است که رشته پزشکی قانونی با وجود اهمیت بسیار بالا، متقاضی زیادی ندارد، چون کار در این حوزه بسیار سخت است؛ هم از نظر شرایط محیطی و هم از نظر فشار روحی و روانی. اگر قرار باشد از ظرفیت پزشکان خارج از مجموعه نیز استفاده شود، آن‌ها باید دوره‌های آموزشی لازم را بگذرانند، چون این کار صرفاً پزشکی عمومی یا حتی تخصص بالینی نیست، بلکه نیازمند شناخت دقیق از اصول پزشکی قانونی، کشف جرم، نحوه مستندسازی و کار در صحنه و تشریح است.
پزشکی قانونی در خط مقدم کشف حقیقت و حفظ حقوق مردم فارس: اگر نکته پایانی دارید، بفرمایید. نکته مهم این است که پزشکی قانونی فقط محل معاینه جسد نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی کشف حقیقت، احقاق حق و کمک به اجرای عدالت است.
از تعیین علت فوت گرفته تا احراز هویت، از کمک به کشف جرم تا مستندسازی علمی در حوادث عادی و دسته‌جمعی، همه این‌ها بخشی از وظایف ماست. همکاران ما با وجود محدودیت‌ها، کمبود نیرو و فشارهای فراوان، با تعهد بالا در حال انجام وظیفه هستند و تلاش می‌کنند در کوتاه‌ترین زمان و با بالاترین دقت، پاسخ مستند و علمی به مرجع قضایی و خانواده‌ها ارائه دهند.
امیدواریم با تقویت زیرساخت‌ها، تربیت نیروی تخصصی و توسعه امکانات آزمایشگاهی، بتوانیم خدمات دقیق‌تر، سریع‌تر و مؤثرتری ارائه کنیم.
جنگی برای نجات آمریکا و اسرائیل؛ عربستان و سریال تکراری شکست در یمن۲۹ دقیقه پیشبینالملل
