قیمت لحظهایهمه قیمتها
جنگ روایت‌ها به میدان ادراک رسید
پیش‌نشست همایش ملی «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» با حضور جمعی از استادان و مدرسان دانشگاه جامع علمی‌کاربردی حوزه رسانه در برگزار شد و حاضران بر ضرورت عبور از روایت‌گری واکنشی و رسیدن به سازوکار عملی برای حکمرانی روایت تأکید کردند.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، پیش‌نشست نخست همایش ملی «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» با رویکرد «عرصه حکمرانی، قانونمندی رسانه و فناوری؛ حاکمیت روایت، پیش‌شرط اقتدار و امنیت ملی در جنگ شناختی» بعدازظهر امروز با حضور جمعی از استادان و مدرسان دانشگاه جامع علمی‌کاربردی حوزه رسانه در برگزار شد.
از «حاکمیت روایت» تا «حکمرانی روایت» در این نشست محمدرضا ابن‌الدین حمیدی قائم‌مقام سازمان بسیج اساتید کشور، با اشاره به اینکه مخاطب معمولاً آن چیزی را ادراک می‌کند که با علایق و ویژگی‌های ذهنی او تناسب دارد، گفت: مخاطب معمولاً روایتی را می‌پذیرد که با ترجیحات و ذهنیت او سازگار باشد، بخشی از این مسئله به ویژگی‌های فردی مخاطب و بخشی به روایتی که در برابر او قرار می‌گیرد، مربوط است؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً با تولید محتوا، روایت موردنظر را به مخاطب تحمیل کرد. وی با تأکید بر تفاوت مفهومی «حاکمیت» و «حکمرانی» افزود: استفاده از واژه حکمرانی، به‌جای مفهوم دولتی و حاکمیتی، می‌تواند بر قانونمند بودن فرایند انتقال پیام، تحلیل و خبر تأکید کند.
وی بر ضرورت توجه به مفهوم «حکمرانی روایت» به جای «حاکمیت روایت» تأکید کرد و افزود: مفهوم حکمرانی، نگاه فرآیندی و مجموعه‌ای از بازیگران و سازوکارها را دربرمی‌گیرد و می‌تواند زمینه را برای مدیریت هدفمند روایت‌ها فراهم کند.
به گفته ابن‌الدین، در شرایطی که منازعه بر سر روایت‌ها به جنگ تبدیل شده است، باید «جهاد تبیین» را از یک مفهوم تکرارشده به یک فرایند هدفمند و قانونمند تبدیل کرد. وی افزود: مسئله امروز این است که «جهاد تبیین» از یک عنوان کلی به یک فرآیند مشخص، هدفمند و قانونمند تبدیل شود تا بتواند در میدان جنگ شناختی اثرگذار باشد.
وقتی روایت از زندگی مردم فاصله بگیرد، پذیرفته نمی‌شود همچنین امیدعلی مسعودی رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره، با اشاره به مفهوم «حاکمیت روایت» گفت: اگر رسانه‌های ما نتوانند روایت خود را برای جامعه هدف، قابل‌فهم و پذیرفتنی کنند، نمی‌توانند آن را بر جامعه تحمیل کنند؛ زیرا روایت، انحصاری نیست و در جامعه روایت‌های مختلفی وجود دارد. بنابراین باید روایتی جذاب و قابل‌فهم ارائه شود.
وی افزود: روایت، تولید معنا می‌کند و اگر معنا بر ادراک اثر بگذارد، می‌تواند رفتار را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از این منظر، آزادی عقیده اهمیت پیدا می‌کند، زیرا نمی‌توان فکر و تخیل انسان را محدود کرد، اما می‌توان از طریق فیلم، تصویر، مقاله و سخنرانی بر تخیل و ادراک او اثر گذاشت.
مسعودی با بیان اینکه مفهوم حاکمیت ملی در عصر جنگ شناختی، ابعاد جدیدی پیدا کرده است، اظهار کرد: حاکمیت ملی در معنای کلاسیک، به اختیار کشور در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود اشاره دارد، اما در جنگ شناختی، توانایی جامعه برای تعریف و تفسیر مستقل واقعیت‌های راهبردی خود نیز اهمیت پیدا می‌کند.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره ادامه داد: روایت ما درباره مسائل بنیادی باید بدون وابستگی کامل به بازیگران بیرونی و بر پایه واقعیت، تجربه تاریخی، منافع ملی و ارزش‌های اجتماعی شکل بگیرد. ما نمی‌توانیم واقعیت‌ها را کتمان کنیم، اما می‌توانیم از یک واقعیت، روایت‌های متفاوتی ارائه دهیم.
وی با اشاره به تفاوت روایت رسانه‌ها از یک رویداد گفت: ممکن است دو خبرنگار از یک رویداد، برداشت‌های متفاوتی ارائه کنند و تیترهای متفاوتی بزنند. در چنین شرایطی، رسانه باید به جای آنکه صرفاً روایت سیاسی و جناحی خود را دنبال کند، به منافع ملی و ارزش‌های اجتماعی توجه داشته باشد؛ زیرا غلبه منافع حزبی بر روایت، می‌تواند موجب سردرگمی جامعه شود.
