همایش ملی «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» با هدف پاسخ به یک مسئله مشترک شکل گرفته است؛ اینکه در سپهر رسانهای متکثر و پر از روایتهای متعارض، چگونه میتوان روایتی دقیق، اثرگذار و متناسب با تحولات رسانهای ارائه کرد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، همایش ملی «هویت، استقلال و امنیت ملی پایدار» با برگزاری پیشنشستهای تخصصی، به دنبال بررسی ابعاد نظری و عملی روایتگری و رسیدن به چارچوبی برای روایت مؤثر در محیط جدید ارتباطی است؛ محیطی که به گفته برگزارکنندگان، با تکثر پیامها، تغییرات سریع رسانهای و شکلگیری عرصههای جدید ادراکی، روایتگری در آن نسبت به گذشته پیچیدهتر شده است. روایتگری در سپهر رسانهای جدید حسن خجسته رئیس مرکز آموزش علمی کاربردی گروه حوزه و دانشگاه با اشاره به برگزاری پیشنشست این همایش گفت: این پیشنشست مقدمهای برای برگزاری همایش است و در آن محورهای رویداد مشخص شده تا استادان و دانشجویان بتوانند در حوزههای تعیینشده مقاله ارائه کنند.
وی افزود: موضوعات همایش از منظر نظریه روایت و همچنین از منظر عملی روایت و روایتگری قابل بررسی است و حوزههایی مانند زنان در عرصه اجتماعی و نگاه گفتمانی به این موضوع را نیز دربرمیگیرد؛ چرا که رفتار و گفتار نیز میتواند دربرگیرنده روایت باشد. خجسته یکی از مسائل مهم همایش را چگونگی روایتگری در محیط جدید ارتباطی دانست و گفت: در یک محیط ساده، تعریف کردن یک موضوع برای مخاطب خود یک روایت است، اما امروز در محیطی قرار داریم که مملو از پارازیتها و پیامهای در تعارض با یکدیگر است و روایتگری در چنین محیطی دشوارتر شده است.
رئیس مرکز آموزش علمی کاربردی ادامه داد: روایتگر باید بداند در این محیط چگونه روایت خود را ارائه کند تا بتواند آن را به گوش مخاطب برساند و بر او تأثیر بگذارد. بیش از هر چیز باید محیط ارتباطی را شناخت؛ چرا که این محیط کاملاً جدید است و روایتگر در این شرایط الزامات ویژه خود را دارد.
وی خاطرنشان کرد: حتی اگر بخواهیم درباره موضوعی عمومی مانند احترام به پدر و مادر روایتگری کنیم، باید توجه داشته باشیم که این روایت در سپهر رسانهای امروز با گذشته تفاوت دارد؛ زیرا مردم کشورهای مختلف به رسانه دسترسی دارند و روایتگری در چنین فضایی کاملاً متفاوت است. از همایش تا نقشه راه روایتگری محمدرضا ابنالدین قائممقام سازمان بسیج اساتید کشور هدف اصلی این همایش را رسیدن به یک نقشه منظم، هدفمند و دقیق برای روایتگری صحیح حقایق عنوان کرد و گفت: باید آنچه را جهاد تبیین نامیده شده است، به چراغ راه و مسیر فعالان حوزه رسانه تبدیل کنیم.
وی افزود: این مسیر باید اندیشمندان، افراد اهل فکر، صاحبان ایدههای جدید و کسانی را که با تحولات رسانهای جهان آشنا هستند، دربرگیرد. دانشجویان و علاقهمندان حوزه رسانه و فضای مجازی نیز میتوانند در این همایش دیدگاههای خود را ارائه کنند و از یافتههای آن بهره ببرند.
ابنالدین با تأکید بر ضرورت تبدیل ایدهها به نظریه و راهکار اظهار کرد: دیدگاههای جدید باید در قالب مقالات علمی تدوین شوند و پس از جمعآوری و بررسی آنها، بتوان نظریههای جدید رسانهای را استخراج کرد. امیدواریم حتی سرفصلهای درسی رشتههای مرتبط نیز متناسب با نیازهای واقعی رسانهای جهان امروز هدفمند شوند.
قائممقام سازمان بسیج اساتید کشور ادامه داد: سرعت تحولات اجتماعی و رسانهای به اندازهای بالاست که در طول یک نسل چندین فضای جدید ایجاد میشود و باید خود را با شرایط جدید هماهنگ کنیم. در این همایش نیز مخاطبان در گروههایی از جمله نخبگان، دانشجویان، عموم مردم و جامعه بینالملل مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی گفت: دانشجویان از این مباحث یادگیری خواهند داشت و مردم نیز باید با استفاده از مقالات، سخنرانیها و فضای حاکم بر همایش، سواد رسانهای و قدرت تحلیل خود را افزایش دهند. شناسایی ظرفیت مدرسان برای تولید ادبیات جدید همایون روحیان عضو هیئت علمی دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز درباره این رویداد گفت: همایش «روایت و روایتگری» محصول همکاری بسیج اساتید و دفتر هماهنگی کانون دانشگاه جامع علمی کاربردی است و طراحی اولیه آن از دیماه ۱۴۰۴ آغاز شده است.
وی افزود: جامعه هدف اصلی فراخوان، مدرسان دانشگاه جامع علمی کاربردی هستند و سایر اعضای هیئت علمی و مدرسانی که با دانشگاه همکاری دارند نیز میتوانند در این برنامه مشارکت کنند. هدف، سازماندهی، ساماندهی و شناسایی مدرسان و اساتیدی است که دغدغه مسائل انقلاب و کشور را دارند.
روحیان با اشاره به محورهای همایش گفت: مقالات در ۶ عرصه سیاسی، فرهنگی، رسانه، جغرافیا، اقتصاد و فنی و مهندسی ارائه میشوند و در بخش فنی و مهندسی نیز موضوعاتی مانند امنیت در معماری، عمران و شهرسازی مورد توجه قرار دارد.
وی شناسایی ظرفیت مدرسان دانشگاه جامع علمی کاربردی و به ظهور رسیدن دستاوردهای پژوهشی آنها را از اهداف این برنامه دانست و گفت: برای جلوگیری از تکرار برنامههای مشابه، قرار است پس از شناسایی جامعه هدف، فرآیندی مداوم و پیوسته شکل گیرد و دستاوردهای حاصل از آن در اختیار دیگران قرار گیرد. عضو هیئت علمی دانشگاه جامع علمی کاربردی همچنین «ادبیاتسازی» را یکی از کلیدواژههای مطرحشده در نخستین پیشنشست عنوان کرد و گفت: نکات مطرحشده میتواند مبنای برگزاری برنامهها و ارائه مقالات مختلف قرار گیرد و دغدغههای مرتبط با انقلاب، مسائل کشور و اندیشههای رهبر شهیدمان نیز در این برنامه مورد توجه است.
روایتسازی؛ یکی از ابزارهای جنگ شناختی امیدعلی مسعودی استاد علوم ارتباطات دانشگاه بینالمللی سوره و رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات این دانشگاه با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد رسانهای خبرنگاران گفت: روشهای سنتی اقناع مخاطب دیگر کافی نیست و خبرنگاران باید با تکنیکهای جدید اثرگذاری بر ادراک و روایتسازی در جنگ شناختی آشنا شوند. وی افزود: پیش از ظهور رسانههای مدرن و فضای مجازی، شیوههای اقناع متفاوت بود و بیشتر با مفاهیمی مانند روایت و برجستهسازی مواجه بودیم؛ اما امروز رسانه میتواند علاوه بر تعیین اینکه مخاطب به چه چیزی فکر کند، بر چگونگی فکر کردن و ادراک او نیز تأثیر بگذارد.
مسعودی ادامه داد: اگر جنگ شناختی را یک کل در نظر بگیریم، روایتسازی یکی از روشهای مهم آن است؛ یعنی باید چارچوبی ایجاد کنیم که مرتبط با ارزشهای ملی، منافع ملی و امنیت ملی باشد و درک و فهم مخاطبان را تقویت کند.
وی با تأکید بر ضرورت کار کاربردی در این حوزه گفت: با تهیه کتاب و جزوه و برگزاری کارگاه میتوان سطح سواد رسانهای خبرنگاران، سردبیران و دبیران سرویسها را ارتقا داد تا بتوانند روایتهای بهنگام، مناسب و تأثیرگذار ارائه کنند. استادان توانمند این حوزه نیز باید یافتههای پژوهشی خود را ارائه دهند.
رئیس دانشکده فرهنگ دانشگاه بینالمللی سوره با اشاره به پیشینه بحث جنگ شناختی گفت: یکی از نخستین مجموعههایی که به این مسئله پرداخت، ناتو بود و در این چارچوب، موضوع اثرگذاری بر ادراک کشورها مورد توجه قرار گرفت. به گفته وی، با توجه به شرایط موجود میتوان این تجربه را مهندسی معکوس و مرحلهبهمرحله بومیسازی کرد.
مسعودی برگزاری این همایش را نقطه شروعی برای نظریهپردازی و ارائه راهبرد در این حوزه دانست و گفت: این همایش میتواند زمینهای برای ایجاد نظریههایی در حوزه روایت و ارائه راهبرد باشد. روند همایش نیز با انتشار فراخوان، تعیین موضوعات، دریافت و داوری چکیدهها و مقالات و ارائه آثار پذیرفتهشده دنبال خواهد شد.