خسروپناه: هوش مصنوعی را برای ترویج سلامت معنوی به‌کار گیریم

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، یه گزارش خبرنگار سلامت، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در دهمین همایش ملی سلامت معنوی اسلامی، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، امام شهیدان و به‌ویژه شهدای حوزه سلامت، از برگزارکنندگان این همایش قدردانی کرد و گفت: فرهنگستان علوم پزشکی، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، مؤسسه امام خمینی(ره)، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ستاد سلامت شورای عالی انقلاب فرهنگی و دانشگاه علوم پزشکی تهران در برگزاری و تقویت مباحث مربوط به سلامت معنوی نقش مؤثری داشته‌اند.

وی با اشاره به جایگاه سلامت معنوی در منظومه فکری امام خمینی(ره) اظهار کرد: سلامت معنوی یکی از ساحت‌های سلامت انسان در کنار سلامت جسمی، روانی و اجتماعی است و علاوه بر تعالی فرد، در جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی نیز نقش تعیین‌کننده دارد. معنویت، پایه تمدن نوین اسلامی خسروپناه افزود: در آثار امام خمینی(ره) بارها بر نقش تعیین‌کننده معنویت تأکید شده و ایشان معنویت را از پایه‌های اساسی تمدن نوین اسلامی می‌دانستند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، توحید را بنیان سلامت معنوی در اسلام دانست و گفت: باور به اینکه در سراسر هستی یک مرکز قدرت به نام خداوند وجود دارد و همه موجودات و پدیده‌ها، از کوچک‌ترین ذرات تا بزرگ‌ترین کهکشان‌ها، در برابر او تسلیم هستند، اساس سلامت معنوی توحیدی است. وی ادامه داد: برای شکل‌گیری سلامت معنوی توحیدی، نخستین شرط، ایمان آگاهانه و متعهدانه به توحید است.

نتیجه چنین ایمانی، بصیرت و رسیدن انسان به مقام فرقان است؛ یعنی توانایی تشخیص حق از باطل.

حکمت؛ شرط تحقق سلامت معنوی توحیدی خسروپناه، حکمت‌بنیان بودن را دومین شرط سلامت معنوی توحیدی دانست و اظهار کرد: حکمت به معنای عقلانیت، فضیلت و خدمت است. انسانی که سلامت معنوی توحیدی داشته باشد و آن را با حکمت پیوند بزند، به عقلانیت، فضیلت و خدمت دست پیدا می‌کند و این ویژگی‌ها در جامعه نیز ظهور خواهد یافت.

وی با اشاره به جایگاه قلب در منظومه معارف اسلامی افزود: سومین شرط سلامت معنوی توحیدی، تجلیه قلب همراه با تخلیه قلب است. در قرآن کریم مراتب مختلف ادراک و ساحت‌های وجودی انسان از سمع و بصر تا خیال، وهم، عقل، لُب، فؤاد، صدر و در نهایت قلب بیان شده است و قلب عالی‌ترین مرتبه ساحت انسان به شمار می‌رود.

سلامت معنوی از آرامش تا اطمینان و حکمت دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: سلامت معنوی تنها یک سطح ندارد، بلکه مراتب مختلفی دارد؛ از سلامت معنوی سمعی، بشری، وهمی، خیالی و عقلی گرفته تا سلامت معنوی قلبی. هنگامی که قلب انسان به سلامت معنوی برسد، محبت الهی در وجود او تحقق پیدا می‌کند.

خسروپناه توکل به خداوند را از آثار سلامت معنوی دانست و گفت: هر اندازه سلامت معنوی افزایش پیدا کند، امید و تاب‌آوری انسان نیز بیشتر می‌شود؛ زیرا توکل او افزایش یافته است. در مقابل، هرگاه در جامعه‌ای امید کاهش یابد، باید بدانیم که سلامت معنوی نیز دچار کاهش شده است.

وی با اشاره به مفاهیمی همچون اطمینان، حکمت و سکینه افزود: عالی‌ترین درجات سلامت معنوی، رسیدن انسان به حکمت، سکینه و اطمینان قلبی است. ذکر؛ داروی تقویت قلب و معنویت خسروپناه خاطرنشان کرد: همان‌گونه که بیماری جسمی نیازمند داروست، قلب انسان نیز برای تقویت و درمان به داروی معنوی نیاز دارد و ذکر الهی یکی از مهم‌ترین این داروهاست.

وی ادامه داد: وقتی ذکر خداوند در وجود انسان شکل بگیرد، خوف الهی نیز همراه آن خواهد بود و انسان دیگر از قدرت‌های استکباری هراس نخواهد داشت. چنین انسانی در میدان جنگ، جهاد و مبارزه از تاب‌آوری، صبر، استقامت و حلم برخوردار خواهد بود.

سلامت معنوی، زمینه‌ساز خیر عمومی و اخلاق اجتماعی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه سلامت معنوی تنها به رابطه فرد با خدا محدود نمی‌شود، گفت: از آثار سلامت معنوی، توجه به خیر عمومی و محبت به مردم است. مؤمنان باید در کنار یکدیگر اهل رحمت و همدلی باشند.

وی افزود: همان‌طور که پزشک از برخی نشانه‌های ظاهری می‌تواند به بیماری فرد پی ببرد، در حوزه اجتماعی نیز برخی رفتارها نشانه سلامت یا بیماری معنوی جامعه هستند. اگر مؤمنان به جای حل مسائل و چالش‌ها، درگیر ستیز و عناد با یکدیگر شوند، این مسئله می‌تواند نشانه‌ای از کاهش سلامت معنوی باشد.

خسروپناه، مواسات، امانت‌داری، صداقت، وفای به عهد، حسن خلق و عدالت را از دیگر آثار سلامت معنوی برشمرد و اظهار کرد: انسانی که به درجات بالای سلامت معنوی می‌رسد، مجاهد در راه خداست و حرکت او با مغفرت و رضوان الهی همراه می‌شود. ضرورت جریان‌شناسی سلامت معنوی وی در ادامه با تأکید بر ضرورت جریان‌شناسی در حوزه سلامت معنوی گفت: باید توجه داشته باشیم که «سلامت معنوی سکولار» با «سلامت معنوی توحیدی» متفاوت است.

همچنین سلامت معنویِ صرفاً دنیوی با سلامت معنوی ناظر بر دنیا و آخرت تفاوت دارد و باید بدانیم در کدام جریان فکری از سلامت معنوی قرار داریم. بهره‌گیری از هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین خسروپناه، استفاده از فناوری‌های نوین را یکی از ضرورت‌های امروز برای گسترش سلامت معنوی توحیدی دانست و گفت: امروز با انواع سکوها و فناوری‌ها مواجه هستیم که مهم‌ترین آنها هوش مصنوعی است و باید از این ظرفیت‌ها برای ترویج سلامت معنوی توحیدی استفاده کنیم.

غفلت از فناوری‌های نرم، خطری بزرگ‌تر از غفلت از فناوری‌های نوین دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه بر اهمیت فناوری‌های نرم تأکید کرد و گفت: غفلت از فناوری‌های نرم حتی می‌تواند از غفلت از فناوری‌های نوین مهم‌تر باشد. فناوری نرم حکمی، قرآنی و ادبی در فرهنگ ما ظرفیت گسترده‌ای برای انتقال مفاهیم سلامت معنوی دارد.

وی با اشاره به ظرفیت ادبیات فارسی و آثار ادبی و حماسی اظهار کرد: ادبیات فارسی ما مملو از مفاهیم سلامت معنوی است و باید این مفاهیم را به نسل جدید منتقل کنیم.

خسروپناه افزود: اگر قرار است تئاتر یا فیلمی درباره داستان‌های شاهنامه، مانند داستان پسران فریدون یا رستم ساخته شود، باید توجه داشته باشیم که شاهنامه فردوسی تنها مجموعه‌ای از داستان‌های اسطوره‌ای نیست، بلکه می‌توان آن را حکمت‌نامه، خردنامه و فضیلت‌نامه دانست. هنر باید حامل فناوری نرم معنوی باشد وی تأکید کرد: قرار نیست صرفاً داستان‌های اسطوره‌ای را بازنشر کنیم؛ بلکه باید از این آثار به عنوان فناوری نرم برای انتقال مفاهیم معنوی و اخلاقی به مخاطب استفاده کنیم.

هدف تنها سرگرمی نیست، بلکه سرگرمی باید بستری برای انتقال این مفاهیم باشد. خسروپناه با اشاره به برخی مفاهیم موجود در ادبیات فارسی، «همت بلند»، «تقوا و دانش»، «توکل» و «توحید» را نمونه‌هایی از فناوری‌های نرم موجود در ادبیات دانست و گفت: ادبیات ما سرشار از چنین مفاهیمی است و باید ظرفیت آنها را برای تقویت سلامت معنوی جامعه به کار بگیریم.

وی با اشاره به اشعار امام خمینی(ره) اظهار کرد: در اشعار امام نیز مفاهیم عمیق توحیدی و معنوی به روشنی دیده می‌شود و این آثار می‌توانند در انتقال مفاهیم سلامت معنوی به جامعه مورد استفاده قرار گیرند.

خسروپناه در پایان سخنان خود گفت: باید افق نگاه‌مان به مفهوم سلامت وسیع باشد و سلامت معنوی را از پایین‌ترین مراتب آن، یعنی آسایش و آرامش، تا عالی‌ترین مراتب آن، یعنی حکمت، سکینه و اطمینان مورد توجه قرار دهیم. بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.