شناسایی قربانیان و شبکه مجرمان درباره سوءاستفاده جنسی از کودکان به چالش مهم نهادهای قانونی تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، هم‌زمان با هشدار دبیرکل اینترپل درباره ابعاد جهانی سوءاستفاده و بهره‌کشی جنسی از کودکان، آمارهای این سازمان از شناسایی ده‌ها هزار قربانی با کمک همکاری‌های پلیسی بین‌المللی حکایت دارد؛ پدیده‌ای که در کنار قاچاق انسان و فعالیت شبکه‌های مجرمانه، با گسترش ابزارهای دیجیتال، انتشار محتوای مجرمانه و روش‌هایی مانند گروومینگ و باج‌گیری جنسی، ابعاد پیچیده‌تری پیدا کرده است.
والدسی اورکیزا، دبیرکل سازمان بین‌المللی پلیس جنایی (اینترپل)، به مناسبت روز جهانی همکاری پلیس سازمان ملل متحد در هفتم سپتامبر، بر ضرورت تقویت همکاری‌های فرامرزی برای مقابله با سوءاستفاده و بهره‌کشی جنسی از کودکان تأکید کرد. این فراخوان در شرایطی مطرح شده است که شناسایی قربانیان، کشف هویت مجرمان و پیگیری شبکه‌هایی که فعالیت آن‌ها از مرزهای ملی عبور می‌کند، به یکی از چالش‌های مهم نهادهای مجری قانون تبدیل شده است.
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی اینترپل، پایگاه داده بین‌المللی سوءاستفاده جنسی از کودکان ( ICSE) که در سال 2011 راه‌اندازی شد، تاکنون به شناسایی 65 هزار و 181 کودک قربانی و 26 هزار و 840 مجرم در 75 کشور کمک کرده است. بنا بر اطلاعات ارائه‌شده، نزدیک به پنج هزار و 800 کودک نیز تا 31 ژوئیه 2026 شناسایی شده‌اند.
این ارقام، شمار قربانیان و مجرمانی را نشان می‌دهد که در چارچوب فعالیت این پایگاه شناسایی شده‌اند و نباید آن‌ها را معادل کل قربانیان یا همه افراد دخیل در این جرایم در جهان دانست؛ چراکه بخش قابل‌توجهی از موارد سوءاستفاده به دلیل پنهان‌ماندن جرم، دشواری گزارش‌دهی یا ناتوانی در شناسایی هویت قربانیان و مرتکبان، ممکن است هرگز ثبت نشود.
اورکیزا سوءاستفاده و بهره‌کشی جنسی از کودکان را از هولناک‌ترین و پیچیده‌ترین جرایم برای مجریان قانون توصیف کرده و بر این نکته تأکید کرده است که همکاری بین‌المللی می‌تواند شناسایی قربانیان را تسریع کند، مانع ادامه فعالیت مجرمان شود و از تبدیل مرزهای ملی به مانعی در مسیر حمایت از کودکان و تحقق عدالت جلوگیری کند.
اهمیت این همکاری از آنجا ناشی می‌شود که یک پرونده ممکن است هم‌زمان به چند کشور مرتبط باشد؛ برای مثال، قربانی در یک کشور زندگی کند، محتوای مجرمانه از طریق سروری در کشور دیگر منتشر شود، عامل اصلی یا واسطه‌ها در نقاط مختلف حضور داشته باشند و پرداخت‌های مالی نیز از مسیرهای متفاوتی انجام شود. در چنین شرایطی، شناسایی یک بخش از شبکه به‌تنهایی برای پایان دادن به فعالیت آن کافی نیست و تبادل اطلاعات، هماهنگی تحقیقات و حفظ ادله دیجیتال اهمیت تعیین‌کننده‌ای پیدا می‌کند.
آمریکا؛ بازار بزرگ دیجیتال و چالش پنهان‌ماندن جرم
ایالات متحده به دلیل جمعیت زیاد، گستردگی دسترسی به اینترنت، زیرساخت‌های مالی پیشرفته و حضور شمار زیادی از شرکت‌های فناوری، یکی از بازیگران مهم در بررسی ابعاد دیجیتال سوءاستفاده جنسی از کودکان به شمار می‌رود.
مرکز ملی کودکان گم‌شده و استثمارشده آمریکا (NCMEC) از جمله نهادهایی است که گزارش‌های مرتبط با احتمال سوءاستفاده و استثمار جنسی از کودکان در فضای آنلاین را دریافت و بررسی می‌کند. در داده‌های مورد اشاره درباره سال 2025، بیش از 113 هزار و 500 گزارش مرتبط با احتمال قاچاق جنسی کودکان به این مرکز نسبت داده شده است.
وضعیت کودکان فراری یا مفقودشده نیز از دیگر ابعاد نگران‌کننده این پدیده است. در آمارهای ارائه‌شده درباره بیش از 32 هزار پرونده مربوط به کودکان فراری یا گم‌شده، از هر هفت کودک یک نفر به‌عنوان قربانی احتمالی قاچاق جنسی شناسایی شده است.
کودکانی که از حمایت پایدار خانوادگی برخوردار نیستند، سابقه فرار از خانه دارند یا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی مواجه‌اند، ممکن است بیش از دیگران در معرض فریب و سوءاستفاده قرار گیرند. برخی مجرمان با وعده تأمین سرپناه، پول، هدیه، رابطه عاطفی یا فرصت شغلی، اعتماد کودکان و نوجوانان را جلب می‌کنند و سپس از وابستگی ایجادشده برای کنترل و استثمار آنان بهره می‌برند.
در گزارش‌های مختلف، سن ورود برخی قربانیان به چرخه استثمار جنسی در آمریکا در محدوده نوجوانی، از جمله حدود 14 تا 16 سال، ذکر شده است.
قاچاق جنسی کودکان الزاماً به معنای عبور قربانی از مرزهای بین‌المللی نیست. بخشی از پرونده‌ها در داخل یک کشور شکل می‌گیرد و قربانی ممکن است در همان محل زندگی خود، از سوی فردی آشنا، شخصی که اعتماد او را جلب کرده یا اعضای یک شبکه مجرمانه محلی مورد بهره‌کشی قرار گیرد.
به همین دلیل، محدود کردن تحلیل این پدیده به قاچاقچیان خارجی یا شبکه‌هایی که قربانیان را از کشورهای دیگر منتقل می‌کنند، تصویر کاملی از واقعیت ارائه نمی‌دهد.
در آمریکا، قاچاق انسان در ایالت‌های مختلف گزارش شده است و نهادهای مسئول بر گستردگی جغرافیایی این جرم تأکید دارند.
شبکه‌های بهره‌کشی ممکن است از روش‌های مختلفی برای کنترل قربانیان استفاده کنند؛ از جمله تهدید، خشونت، فریب عاطفی، وعده درآمد، سوءاستفاده از فقر و وابستگی یا تهدید به انتشار تصاویر خصوصی.
در برخی پرونده‌ها، فردی که ابتدا در نقش دوست، حامی یا شریک عاطفی ظاهر می‌شود، به‌تدریج رابطه را به ابزاری برای کنترل کودک تبدیل می‌کند. در موارد دیگر، افراد نزدیک به قربانی یا کسانی که از شرایط خانوادگی او اطلاع دارند، ممکن است زمینه دسترسی مجرم را فراهم کنند.
اقتصاد زیرزمینی و نقش فناوری‌های مالی
در فضای دیجیتال، شبکه‌های مجرمانه ممکن است از حساب‌های بانکی، خدمات پرداخت آنلاین، واسطه‌های مالی و برخی رمزارزها برای دریافت یا انتقال وجوه استفاده کنند اما آنچه پیگیری مالی را دشوار می‌کند، استفاده از واسطه‌ها، هویت‌های جعلی، خدمات پنهان‌ساز تراکنش، انتقال‌های چندمرحله‌ای و پراکندگی فعالیت میان حوزه‌های قضائی مختلف است.
زیرساخت‌های اینترنتی می‌توانند بدون اطلاع یا رضایت صاحبان آن‌ها مورد سوءاستفاده قرار گیرند و محل میزبانی نیز ممکن است با تغییر سرورها جابه‌جا شود.
از هلند و آمریکا تا جنوب‌شرق آسیا؛ میزبانی محتوا و استثمار مستقیم
گزارش‌های بین‌المللی درباره محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان نشان می‌دهند که جغرافیای انتشار آنلاین این محتوا الزاماً با محل وقوع سوءاستفاده یا محل زندگی قربانیان یکسان نیست. در برخی دوره‌ها، هلند و آمریکا به دلیل زیرساخت‌های اینترنتی گسترده و ظرفیت بالای میزبانی داده، در گزارش‌های مربوط به محتوای مجرمانه آنلاین برجسته بوده‌اند.
بااین‌حال، رتبه کشورها با تغییر روش‌های شناسایی، محل سرورها، سیاست‌های مقابله‌ای و زمان بررسی تغییر می‌کند.
در سوی دیگر، برخی مناطق آسیا و آمریکای لاتین با چالش‌های مرتبط با استثمار مستقیم، قاچاق انسان و بهره‌کشی از کودکان آسیب‌پذیر مواجه‌اند. فیلیپین سال‌هاست در گزارش‌های بین‌المللی به‌عنوان یکی از کشورهایی مطرح می‌شود که در آن مواردی از استثمار جنسی آنلاین کودکان، از جمله وادار کردن آنان به اجرای زنده اعمال سوءاستفاده‌آمیز برای مخاطبان از راه دور، شناسایی شده است.
فقر، نابرابری، دسترسی مجرمان به قربانیان آسیب‌پذیر و امکان ارتباط با مشتریان خارج از کشور از جمله عواملی هستند که در تحلیل این پرونده‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند.
در بخش‌هایی از جنوب‌شرق آسیا، از جمله مناطق مرزی کامبوج، میانمار و لائوس، فعالیت شبکه‌های قاچاق انسان و گروه‌های مجرمانه در محیط‌هایی که نظارت و اجرای قانون با محدودیت مواجه است، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. برخی از این شبکه‌ها در پیوند با مراکز کلاهبرداری سایبری و سایر فعالیت‌های غیرقانونی، از افراد آسیب‌پذیر سوءاستفاده می‌کنند.
در آمریکای لاتین نیز گزارش‌هایی از قرار گرفتن کودکان خیابانی، نوجوانان فاقد حمایت خانوادگی و جوامع حاشیه‌نشین در معرض قاچاق و استثمار منتشر شده است. باندهای مجرمانه ممکن است از وعده کار، مهاجرت یا درآمد برای فریب افراد استفاده کنند.
وجه مشترک بسیاری از این پرونده‌ها، بهره‌برداری از شرایطی است که امکان مقاومت، درخواست کمک یا دسترسی قربانی به خدمات حمایتی را کاهش می‌دهد.
هوش مصنوعی، تصاویر جعلی و پیچیده‌تر شدن تهدید آنلاین
یکی از نگرانی‌های جدید نهادهای مقابله با سوءاستفاده جنسی از کودکان، استفاده مجرمانه از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید تصاویر و ویدئوهای جعلی است. تصاویر عادی کودکان که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، ممکن است بدون رضایت خانواده یا کودک برداشته و در محتوای جنسی جعلی استفاده شوند.
در چنین شرایطی، حتی اگر تصویر از یک رویداد واقعی سوءاستفاده ثبت نشده باشد، تولید یا انتشار محتوای جنسی‌سازی‌شده از کودکان می‌تواند به آسیب روانی، تهدید، آزار و نقض حقوق آنان منجر شود و در بسیاری از حوزه‌های قضائی، مشمول مقررات کیفری باشد.
گسترش این ابزارها کار شناسایی را دشوارتر کرده است؛ زیرا مأموران باید میان محتوای واقعی، تصاویر دست‌کاری‌شده و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی تمایز بگذارند و در عین حال، هویت قربانیان احتمالی و زنجیره انتشار محتوا را بررسی کنند. از سوی دیگر، ابزارهای تحلیل تصویر و تطبیق داده‌ها می‌توانند به شناسایی موارد تکراری، ارتباط دادن پرونده‌های مختلف و یافتن سرنخ‌های تازه کمک کنند.
