شیوع سرطان پستان در ایران، با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه سلامت، همچنان یک چالش جدی است. این بیماری در کشور ما در سنین پایینتری نسبت به کشورهای توسعهیافته بروز میکند که این موضوع، اهمیت برنامههای پیشگیرانه را دوچندان میسازد.
سمیه علیرضایی، با اشاره به شیوع سرطان پستان در ایران، این بیماری را شایعترین بدخیمی در میان زنان و از جدیترین چالشهای نظام سلامت کشور دانست. وی با تأکید بر این نکته که بروز این بیماری در ایران در سنین پایینتری نسبت به بسیاری از کشورهای توسعهیافته مشاهده میشود، بر ضرورت توجه ویژه به برنامههای پیشگیرانه تأکید کرد.
علیرضایی عوامل خطر را به دو دسته «غیرقابل تغییر» و «قابل تغییر» تقسیم کرد. سن بالای 40 سال، سوابق خانوادگی، جهشهای ژنتیکی و مسائل هورمونی از جمله عوامل غیرقابل کنترل هستند. در مقابل، چاقی، کمتحرکی، مصرف دخانیات و الکل، رژیم غذایی نامناسب و استفاده طولانیمدت از هورموندرمانی پس از یائسگی، از جمله عوامل خطری هستند که با اصلاح سبک زندگی میتوان آنها را مدیریت کرد.
وی با تأکید بر اهمیت ارتقای آگاهی بانوان نسبت به وضعیت بدنی خود، علائم هشداردهنده اولیه را شامل وجود توده یا سفتی غیرطبیعی در پستان یا زیر بغل، تغییر در شکل و اندازه پستان، فرورفتگی پوست، ترشحات غیرطبیعی (بهویژه خونی) و دردهای مداوم و بیدلیل عنوان کرد.
این مقام مسئول، ماموگرافی را بهعنوان «استاندارد طلایی» برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان در زنان بالای 40 سال معرفی کرد و انجام آن را هر یک تا دو سال یکبار توصیه نمود. وی معاینات بالینی توسط پزشک یا ماما و همچنین آموزش خودآزمایی ماهانه را نیز از مکملهای ضروری ماموگرافی دانست. در موارد خاص و برای افراد پرخطر، استفاده از روشهای تکمیلی نظیر MRI و سونوگرافی نیز در نظر گرفته میشود.
علیرضایی در پایان، بر نقش حیاتی رفتارهای بهداشتی در پیشگیری از سرطان پستان تأکید کرد. فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن متعادل، مصرف کافی میوه و سبزیجات و پرهیز از چربیهای ناسالم، از جمله این اقدامات پیشگیرانه هستند. وی همچنین به نقش محافظتی شیردهی در کاهش خطر ابتلا به این بیماری اشاره نمود.
منبع: تسنیم
