طرح رایگانسازی مترو و اتوبوس در تهران با استقبال گستردهای مواجه شده است. اما تحقق این طرح نیازمند برنامهریزی دقیق، تأمین منابع پایدار و توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی است و دولت در این زمینه نقش کلیدی دارد.
طرح رایگانسازی مترو و اتوبوس در تهران، ایدهای جذاب و امیدبخش برای شهروندان تهرانی است. اجرای این طرح که میتواند به کاهش هزینههای زندگی، تشویق استفاده از حملونقل عمومی و به تبع آن کاهش آلودگی هوا و ترافیک منجر شود، نیازمند بررسی دقیق و گامهای عملیاتی است.
یکی از مهمترین راهکارها، اختصاص بخشی از درآمد حاصل از اصلاح قیمت سوخت به توسعه حملونقل عمومی است. در صورت افزایش نرخ بنزین آزاد، بخشی از منابع میتواند صرف جبران هزینه بلیت، توسعه خطوط مترو و خرید اتوبوسهای جدید شود تا فشار مالی اجرای طرح کاهش یابد.
همچنین استفاده از ظرفیت تهاتر نفتی با چین یا سایر کشورها برای واردات واگن مترو، اتوبوس برقی و تجهیزات حملونقل از دیگر راهکارهای مطرحشده است؛ اقدامی که میتواند بدون فشار مستقیم ارزی، روند نوسازی ناوگان را سرعت ببخشد و ظرفیت جابهجایی مسافر را افزایش دهد.
اجرای این طرح باید بهصورت تدریجی انجام شود؛ بهگونهای که در مرحله نخست، گروههایی مانند دانشآموزان، سالمندان، معلولان یا شهروندان خوشحساب در پرداخت عوارض شهری مشمول خدمات رایگان شوند و سپس در صورت موفقیت، دامنه اجرای آن گسترش یابد.
توسعه زیرساختها پیش از اجرای کامل طرح از جمله الزامات اصلی است. افزایش تعداد واگنها، کاهش فاصله حرکت قطارها، توسعه خطوط و تقویت ناوگان اتوبوسرانی از جمله اقداماتی است که میتواند از افزایش ازدحام و افت کیفیت خدمات جلوگیری کند.
کارشناسان بر هدفمند بودن اجرای طرح تأکید دارند. رایگان بودن حملونقل عمومی میتواند در ساعات خاص، روزهای آلوده یا مناطق پرترافیک اجرا شود تا ضمن کاهش مصرف سوخت و ترافیک، فشار ناگهانی به شبکه حملونقل وارد نشود.
ایجاد منابع درآمدی مکمل مانند درآمدهای تبلیغاتی، بهرهبرداری تجاری از ایستگاهها، مالیات بر تردد خودروهای شخصی و عوارض محدودههای پرترافیک نیز میتواند به تأمین هزینههای پایدار حملونقل عمومی کمک کند.
دولت و وزارت نفت میتوانند با انجام مطالعات دقیق درباره آثار اقتصادی، انرژی و اجتماعی این طرح، ابعاد مختلف آن را بررسی کرده و نتایج را بهصورت شفاف با مردم در میان بگذارند تا تصمیمگیری نهایی بر مبنای واقعیتهای فنی و منافع عمومی انجام شود.
به امید تحقق این طرح و ارتقای رفاه شهروندان تهرانی.
منبع: تسنیم
