مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد بهبودیافتگان اعتیاد تا سه سال پس از درمان تحت حمایت مستمر قرار گرفته و در صورت نیاز از خدمات اشتغال، مسکن و پیگیری اجتماعی بهرهمند میشوند.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که درمان اعتیاد نباید به پایان دوره سمزدایی یا درمان دارویی محدود شود، چرا که یکی از مهمترین چالشها، بازگشت مجدد افراد به چرخه مصرف مواد پس از پایان دوره درمان بوده است؛ این موضوع عمدتاً به دلیل نبود حمایتهای اجتماعی، اشتغال، مسکن و پیگیری مستمر پس از ترخیص رخ میداد.
در «طرح تحول درمان»، تلاش شده است تمامی حلقههای مفقوده این چرخه شناسایی و تکمیل شود. به همین منظور، علاوه بر بازنگری در قوانین، دستورالعملها و پروتکلهای درمانی، برنامههای حمایتی پس از درمان نیز به صورت جدی در دستور کار قرار گرفته است.
با راهاندازی مراکز «امید و زندگی»، رویکردی متفاوت از مراکز نگهداری گذشته اتخاذ شده است. این مراکز صرفاً محل اقامت یا درمان افراد نیستند، بلکه مجموعهای از خدمات درمانی، روانشناختی، آموزشی، مهارتآموزی، اشتغال و حمایت اجتماعی را بهصورت همزمان ارائه میکنند.
در این مراکز، افرادی که پس از درمان از حمایت خانواده برخوردار هستند، ضمن بازگشت به محیط خانواده، از خدمات اشتغال و پیگیری مستمر بهرهمند میشوند، اما برای افرادی که فاقد شغل یا سرپناه هستند نیز امکانات اسکان، آموزشهای مهارتی و فرصتهای اشتغال پیشبینی شده است تا بتوانند زندگی مستقلی را آغاز کنند.
حمایت از بهبودیافتگان به پایان دوره درمان محدود نمیشود. در طرح جدید، افراد پس از ترخیص تا سه سال تحت نظام «مدیریت مورد» قرار میگیرند و کارشناسان به طور مستمر وضعیت درمان، اشتغال، محل زندگی و شرایط اجتماعی آنان را رصد میکنند تا احتمال بازگشت به مصرف مواد به حداقل برسد.
بیماران بر اساس شدت وابستگی در چهار گروه طبقهبندی میشوند و متناسب با وضعیت هر فرد، خدمات درمان کامل، مدیریت مصرف یا برنامههای کاهش آسیب ارائه میشود تا اثربخشی درمان افزایش یابد.
یکی از مهمترین دلایل بازگشت معتادان متجاهر به مصرف مواد، فقدان حمایتهای پس از درمان بوده است. در مراکز «امید و زندگی» تلاش شده این خلأ برطرف شود تا افراد پس از درمان، بدون شغل، درآمد و سرپناه رها نشوند و دوباره به چرخه اعتیاد بازنگردند.
ایجاد اشتغال، مهارتآموزی، حمایت اجتماعی، پیگیری مستمر و فراهم کردن شرایط بازگشت به خانواده، ارکان اصلی این مراکز را تشکیل میدهد و میتواند ضمن کاهش آسیبهای اجتماعی، از تکرار هزینههای درمان و بازگشت مجدد افراد به چرخه اعتیاد جلوگیری کند.
جمهوری اسلامی ایران در مسیر مبارزه با مواد مخدر هزینههای انسانی و مالی فراوانی پرداخت کرده است؛ از این رو، ارتقای اثربخشی درمان و جلوگیری از بازگشت افراد به مصرف مواد، یکی از اولویتهای اصلی ستاد مبارزه با مواد مخدر به شمار میرود.
اجرای «طرح تحول درمان» با رویکردی علمی و جامع، میتواند ضمن افزایش ماندگاری درمان، کیفیت زندگی بهبودیافتگان را ارتقا داده و زمینه بازگشت پایدار آنان به خانواده، جامعه و بازار کار را فراهم کند.
منبع: تسنیم
