گام بلند دانشمندان ایرانی در زمین‌شناسی ماه؛ چین دقیق‌ترین نقشه قمر زمین را رونمایی کرد

دانشمندان چینی با تکمیل نقشه زمین‌شناسی جامع ماه در مقیاس 1:5,000,000، افق‌های تازه‌ای را برای تحقیقات و مأموریت‌های اکتشافی در اعماق فضا گشوده و دستاوردی بی‌بدیل را در عرصه علم قمری به ثبت رساندند.

دانشمندان چینی با دستیابی به موفقیت چشمگیر، موفق به تکمیل نقشه زمین‌شناسی جامع ماه در مقیاس 1:5,000,000 شدند. این دستاورد بزرگ که حاصل یافته‌های ارزشمند برنامه اکتشاف ماه «چانگ‌ای» (Chang’e) است، فصل نوینی را در تحقیقات و مأموریت‌های اکتشافی در گستره فضا گشوده است.

بر اساس گزارش منتشر شده از سوی مؤسسه زمین‌شناسی وابسته به آکادمی علوم زمین‌شناسی چین (CAGS) که هدایت این پروژه سترگ را بر عهده داشته، این نقشه منحصربه‌فرد با ابعاد 2.8 در 1.2 متر، نه تنها پوشش کاملی از سراسر ماه را ارائه می‌دهد، بلکه شامل نقشه‌های تخصصی و فوق‌العاده دقیقی از مناطق قطبی شمال و جنوب این جرم آسمانی نیز می‌شود.

طبق داده‌های فنی منتشر شده، این نقشه به‌روز شده، توانسته بیش از 13 هزار دهانه برخوردی و 81 حوضه برخوردی را با دقت بالا شناسایی و دسته‌بندی کند. همچنین، 14 ساختار زمین‌شناسی و 17 نوع سنگ‌شناسی متمایز به بهترین نحو ترسیم شده‌اند.

**سه پیشرفت کلیدی در نقشه‌برداری قمری: جهشی علمی به سوی شناخت عمیق‌تر**

این پروژه در مقایسه با نقشه‌های پیشین، سه جهش علمی مهم و بنیادین را در زمینه شناخت زمین‌شناسی ماه به ثبت رسانده است:

1. **اصلاح مقیاس زمانی زمین‌شناسی:** دانشمندان با تکیه بر تحقیقات جدید و داده‌های به‌روز، سن آغاز دوره‌های اصلی زمین‌شناسی ماه را مورد بازنگری قرار دادند. بر این اساس، آغاز دوره «آیتکنین» 4.33 میلیارد سال، دوره «نکتاریان» 4.17 میلیارد سال و دوره «ایمبریان» 3.92 میلیارد سال پیش تخمین زده شد. این نقشه همچنین برای اولین بار، تقسیم‌بندی دقیق‌تری از چینه‌شناسی (Stratigraphy) مرحله پایانی ماه را ارائه می‌دهد.

2. **به‌روزرسانی فهرست مواد قمری:** محققان با استفاده از نقشه‌های با وضوح بالا و بهره‌گیری از داده‌های مأموریت‌های ارزشمند «چانگ‌ای-4» و «چانگ‌ای-6»، موفق به شناسایی سنگ «گابرو-نوریت» در حوضه قطب جنوب-آیتکن شدند. این یافته، درک ما را از ساختار درونی ماه و ماهیت موادی که از اعماق آن سرچشمه می‌گیرند، به طور قابل توجهی ارتقا می‌بخشد.

3. **استانداردسازی تخصصی:** برای اولین بار، یک استاندارد اختصاصی برای مقیاس 1:5,000,000 تدوین شد. این استاندارد، ضمن حفظ جزئیات علمی دقیق، تفسیر و بهره‌برداری از نقشه‌های زمین‌شناسی ماه را برای جامعه علمی تسهیل کرده و راه را برای تحقیقات آینده هموار می‌سازد.

«یانگ ژیمینگ»، مدیر مؤسسه زمین‌شناسی آکادمی علوم زمین‌شناسی چین، با تأکید بر اهمیت حیاتی این دستاورد، اظهار داشت: «این نقشه زمین‌شناسی، زیرساخت علمی لازم و حیاتی را برای برنامه‌ریزی مأموریت‌های آتی، انتخاب دقیق سایت‌های فرود و ساخت ایستگاه‌های تحقیقاتی قمری فراهم می‌آورد.»

وی افزود: «این پروژه، آخرین مشارکت ارزشمند چین در ارتقای دانش بشری نسبت به تکامل منظومه شمسی است و می‌تواند نقشه راهی الهام‌بخش برای اکتشافات فضایی در دهه‌های پیش‌رو باشد.»