هوش مصنوعی، ابزار کمکی در حوزه سلامت؛ پزشک، محور درمان/ هشداری جدی از سوی سازمان غذا و دارو

سخنگوی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی ابزاری ارزشمند برای افزایش آگاهی در حوزه سلامت است، تصریح کرد: این فناوری قادر به جایگزینی پزشک و داروساز در فرایند پیچیده تشخیص و درمان نیست و خوددرمانی دیجیتال می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

به گزارش گروه اجتماعی «۶۰ ثانیه»، محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با اشاره به رشد فزاینده استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت برای کسب اطلاعات در حوزه سلامت، هشدار داد: اگرچه این فناوری‌ها ابزارهای مفیدی برای افزایش آگاهی و آموزش محسوب می‌شوند، اما هرگز نباید به عنوان مرجع اصلی برای تشخیص بیماری، تجویز دارو، تغییر دوز یا قطع خودسرانه داروها مورد استفاده قرار گیرند.

**خطرات «خوددرمانی دیجیتال»؛ واقعیتی که نباید نادیده گرفت**

هاشمی در تشریح پدیده «خوددرمانی دیجیتال» توضیح داد: دسترسی گسترده به اطلاعات پزشکی، در کنار فواید آموزشی، چالش‌های جدیدی را پیش روی جامعه قرار داده است. برخی افراد با اتکا به جستجوهای اینترنتی یا پاسخ‌های سامانه‌های هوش مصنوعی، بدون ارزیابی تخصصی توسط پزشک یا داروساز، اقدام به مصرف یا تغییر خودسرانه داروها می‌کنند؛ روندی که می‌تواند عواقب ناگواری را رقم بزند.

وی با بیان اینکه تصمیم‌گیری در حوزه دارویی نیازمند در نظر گرفتن مجموعه‌ای از عوامل پیچیده است، افزود: تشخیص قطعی بیماری، سابقه پزشکی بیمار، وضعیت فیزیولوژیک، عملکرد ارگان‌های حیاتی مانند کبد و کلیه، تداخلات دارویی و شرایط خاص فردی (مانند بارداری یا شیردهی) از جمله این عوامل هستند که سامانه‌های هوش مصنوعی عمومی به دلیل عدم دسترسی به پرونده بالینی، قادر به تحلیل دقیق آن‌ها نیستند.

**داروساز؛ خط مقدم پیشگیری از خطاهای دارویی**

مشاور رئیس سازمان غذا و دارو، بر اهمیت «ایمنی دارویی» تأکید کرد و گفت: دارویی که برای یک بیمار موثر است، ممکن است به دلیل شرایط بالینی خاص یا تداخل با داروهای دیگر، برای فردی دیگر خطرآفرین باشد. در این میان، نقش داروسازان حیاتی است؛ آن‌ها نه تنها عرضه‌کننده دارو، بلکه متخصص شناسایی تداخلات دارویی و آموزش بیماران هستند که می‌توانند از بروز خطاهای دارویی قابل پیشگیری ممانعت کنند.

هاشمی همچنین به احتمال بروز خطا در پاسخ‌های هوش مصنوعی به دلیل ناقص بودن داده‌های ورودی یا پردازش‌های نادرست اشاره کرد و یادآور شد: مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد و داروهای بیماری‌های مزمن، نیازمند نظارت دقیق حرفه‌ای است.

او در پایان خاطرنشان کرد: مردم می‌توانند از فناوری برای آشنایی بیشتر با بیماری‌ها بهره ببرند، اما برای هرگونه اقدام درمانی، مشورت با کادر درمان امری الزامی است.