ثروت یخی ماه، کافی برای یک قرن! چالش بزرگ سکونت پایدار انسان

نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد حتی ذخایر عظیم یخ در قطب‌های ماه نیز برای حمایت از جمعیت یک میلیون نفری، تنها برای حدود ۱۰۰ سال کافی خواهد بود و چالش اصلی، تأمین پایدار آب است.

نتایج یک مطالعه علمی جدید حکایت از آن دارد که حتی ذخایر عظیم یخ در قطب‌های ماه نیز برای پشتیبانی پایدار از سکونتگاه‌های پرجمعیت شهری کافی نبوده و در صورت حضور یک میلیون انسان، کل این منابع طی حدود یک قرن به پایان خواهد رسید.

برای دهه‌ها، رؤیای سکونت انسان بر روی ماه با ایده‌هایی چون احداث شهرهای پراکنده، کارخانه‌ها و مراکز تحقیقاتی دائمی همراه بوده است، اما یافته‌های پژوهشی جدید که در نشریه معتبر Frontiers in Space Technologies منتشر شده، حاکی از وجود یک مانع و چالش اساسی در مسیر تحقق این رؤیا است.

بر اساس این تحقیق، «مارتین الویس» و «جاناتان مک‌داول»، از پژوهشگران این مطالعه تخمین می‌زنند که مناطق همیشه در سایه نزدیک به قطب‌های ماه تقریباً حاوی یک میلیارد تن آب یخ‌زده باشند؛ حجمی که اگرچه در نگاه نخست چشمگیر به نظر می‌رسد، اما پاسخگوی نیاز یک جمعیت شهری میلیونی نخواهد بود.

محققان با مدل‌سازی مصرف آب جمعیت احتمالی ماه بر اساس الگوی بازیافت آب در ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) ــ با نرخ بازیافت و تصفیه پیشرفته ۹۸ درصدی ــ به این نتیجه رسیدند که حتی با وجود این سطح فوق‌العاده از بازیافت، ذخایر تخمینی ماه تنها برای حدود ۱۰۰ سال پاسخگوی نیاز جمعیتی یک میلیون نفری خواهد بود.

این مطالعه تأکید می‌کند برای پایدار ماندن سکونتگاه‌هایی در مقیاس کلان‌شهری، باید راندمان بازیافت آب نزدیک به ۱۰ برابر افزایش یابد یا منابع عظیم‌تری از یخ کشف شود. این در حالی است که تأمین برق و انرژی در مقیاس بزرگ روی ماه از نظر فنی امکان‌پذیر و دسترس‌پذیر است، اما «آب» همچنان جدی‌ترین و سرسخت‌ترین گلوگاه این پروژه به شمار می‌رود.

نیاز ساکنان ماه به آب تنها محدود به مصارف شرب نیست؛ بلکه تفکیک آب به هیدروژن و اکسیژن نقشی حیاتی در تأمین هوای تنفسی و به‌ویژه تولید سوخت فضاپیماها دارد و همین ویژگی آن را به راهبردی‌ترین منبع برای کاوش‌های پایدار فضایی تبدیل کرده است؛ موضوعی که تمرکز سازمان‌های فضایی را بیش از پیش به مناطق قطبی ماه معطوف کرده است.

با وجود این چالش‌ها، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به معنای شکست کامل طرح حضور انسان در ماه نیست؛ چراکه جوامع کوچک‌تر به منابع به مراتب کمتری نیاز دارند. براین اساس، استقرار سکونتگاه‌های تحقیقاتی با حدود ۱۰۰۰ نفر جمعیت ــ مشابه جمعیت مستقر در پایگاه‌های زمستانی قطب جنوب ــ یا راه‌اندازی تأسیسات صنعتی، ایستگاه‌های علمی و مراکز داده با تعداد محدودی پرسنل، گزینه‌هایی کاملاً دست‌یافتنی و منطقی هستند.

در همین راستا، سازمان‌های فضایی با سرمایه‌گذاری‌های چندصد میلیون دلاری در مأموریت‌های خصوصی، به جای تمرکز بر ساخت فوری کلان‌شهرها، راهبرد ایجاد «حضور پایدار و تدریجی انسان» را در پیش گرفته‌اند؛ رویکردی که نشان می‌دهد ایجاد شهرهای گنبدی غول‌پیکر در ماه اگرچه غیرممکن نیست، اما تحقق آن در گرو دستیابی به منابع آبی بسیار بزرگ‌تر یا جهش در فناوری‌های بازیافت خواهد بود.

منبع: تسنیم